Кіріспе

20 ғасырдағы канадалық автор

Габриэль Рой (22 наурыз 1909 – 13 шілде 1983) – Манитоба штатының Сент-Бонифас қаласында туған канадалық автор және француз канадалық әдебиетінің маңызды тұлғаларының бірі.

Ерте өмір

Рой 1909 жылы Манитоба провинциясының Сент-Бонифас қаласында (қазір Виннипегтің бір бөлігі) дүниеге келді және Сент-Жозеф академиясында оқыды. Ол он бір балалы отбасыда өсті және бала кезінен бастап жазумен айналысқан.

Мансап

Виннипегтегі мұғалімдер даярлайтын мектепте оқығаннан кейін, Маршанд және Кардинал қалаларындағы ауылдық мектептерде сабақ берді, содан кейін Сент-Бонифастағы Колледждік Провеншер институтына тағайындалды. Жинаған ақшасымен біраз уақыт Еуропада болып, 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Канадаға қайта оралуға мәжбүр болды. Ол бірнеше жұмыстарын аяқтауға жақын болғанда елге оралды, бірақ Квебекке қоныстанды. Ол өмір күріші үшін суретші болып жұмыс істеп, бірқатар жазу жұмыстарын жалғастырды. Оның алғашқы романы "Бонхер д'Окказион" (1945) Монреальдің жұмысшы табының тұрған жері Сент-Энридегі адамдардың өмірін шынайы бейнеледі. Роман көптеген квебектіктерді өзіне сын көзбен қарауға итермеледі және Квебектің 1960 жылдардағы Тыныш революциясының негізін қалауға көмектескен роман деп есептеледі. Француз тіліндегі түпнұсқасы 1947 жылы беделді Prix Femina сыйлығын жеңіп алды. Кітап 1947 жылы көркем әдебиет саласындағы генерал-губернатор сыйлығымен, сондай-ақ Канада Корольдік қоғамының Лорн Пирс медалімен марапатталды. Кітапқа деген қызығушылық соншалықты күшті болды, Рой Манитобаға қайта оралды. "Бонхер д'Окказион" романының француз тіліндегі екі нұсқасы бар. Біріншісі 1945 жылы Société des Éditions Pascal баспасынан екі томдық түрінде жарық көрді. Бұл нұсқаны 1947 жылы Ханна Джозефсон аударған, ол ағылшын тіліндегі нұсқасынан бірнеше қысқа үзінділерді алып тастады. 1965 жылы Librairie Beauchemin бірнеше бөлімдері қысқартылған француз тіліндегі нұсқасын жариялады. Бұл екінші нұсқаны 1980 жылы Алан Браун аударды. Осының салдарынан "Қыштан жасалған сырнайдың" толыққанды ағылшын тіліндегі нұсқасы ешқашан жарық көрген жоқ. 1947 жылдың тамызында ол Сент-Бонифастағы дәрігер Марсель Карботтке үйленді, және олар Еуропаға аттанды, онда Карботт гинекологияны оқыды, ал Рой жазумен айналысты. Габриэль Ройдың екінші романы "Су тауығы қайда ұя салады" - сирек қоныстанған шекарадағы адамдардың әсемдігі мен жандылығын көрсететін сезімтал және мейірімді әңгіме. Оның тағы бір романы сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. "Александр Шеневерт" (1954) - бұл Канада әдебиеті тарихындағы психологиялық реализмнің ең маңызды туындыларының бірі саналатын қараңғы және эмоционалды әңгіме. Көптеген адамдар оны Канада тарихындағы ең маңызды франкофон жазушыларының бірі және ең ықпалды авторлардың бірі деп санайды. 1963 жылы ол Монреаль әлемдік көрмесі Экспо 67 тақырыбын анықтаған комиссия мүшесі болды: Terre des hommes, яғни ағылшын тілінде Man and His World. Ол Антуан де Сент-Экзюперидің 1939 жылғы кітабының атауын көрменің ұйымдастырушылық тақырыбы ретінде пайдалануды ұсынды. 2016 жылы өзінің кітаптарын жас кезінде оқыған Маргарет Атвуд оның өмірі мен шығармалары туралы эссе жазып, оның туындыларының бұрынғыдан да маңызды екенін атап өтті. Габриэль Рой 1983 жылы 74 жасында қайтыс болды. Патриция Клэкстон 1999 жылы Франсуа Рикардтың Габриэль Рой туралы өмірбаянын аударғаны үшін генерал-губернатор сыйлығын екінші рет жеңіп алды.