Кіріспе

Шпиондық тактиканың әдісі
USB құрылғысы жасырын хабар алмасу үшін қолданылады.

Жасырын хабар алмасу орны немесе өлі хат қорапшасы – екі адам (мысалы, іс жүргізуші офицер мен агент немесе екі агент) арасында құпия орынды пайдалана отырып, заттар немесе ақпаратты беруге арналған шпиондық тактиканың әдісі. Тікелей кездесулерден аулақ болу арқылы, адамдар операциялық қауіпсіздікті сақтай алады. Бұл әдіс тікелей кездесу арқылы хабар алмасудан өзгеше, себебі онда екі адам заттар немесе ақпарат алмасу үшін кездеседі. Шпиондар мен олардың жетекшілері заттарды (ақша, құпиялар немесе нұсқаулар сияқты) жасыру және хабар алмасым болғанын білдіру үшін түрлі тәсілдерді қолданады. Сигнал мен орын алдын ала келісілуі керек болса да, сигнал жасырын хабар алмасу орнынан алыс немесе жақын болуы мүмкін. Оперативтік қызметкерлер бір-бірін танымауы немесе ешқашан кездеспеуі мүмкін.

Қарастырылатын мәселелер

Өлі жәшіктердің орналасуы мен сипаты жасырын затты қарапайым адамдардың, полицияның немесе басқа да қауіпсіздік күштерінің назарына ілікпестен оперативтік қызметкерлерге алуға мүмкіндік беруі керек – сондықтан күдік тудырмау үшін күнделікті қолданылатын заттар мен мінез-құлық пайдаланылады. Кез келген жасырын орын қолайлы. Өлі жәшік тікенегі – микрожасырынға ұқсас жасыру құрылғысы. Ол 1960 жылдардың соңынан бері ақша, карталар, құжаттар, микрофильмдер және басқа да заттарды жасыру үшін қолданылып келеді. Тікенек су мен саңырауқұлаққа төзімді және оны кейіннен алу үшін жерге тығып немесе беті тегіс өзенге қоюға болады. Сигнал беру құралдары ретінде қабырғаға бормен белгі салу, шамға жегуші таңғыш жабыстыру немесе саябақтағы орындыққа газет тастау қарастырылуы мүмкін. Балама ретінде, сигнал агенттің өз үйінен, мысалы, балкондан ерекше түсті сүлгі іліп немесе көшеден көрінетін терезе алдына гүл қойып жасалуы мүмкін.

Кемшіліктері

Өлі тастау әдісі оперативші/басқарушы жұпты немесе бүкіл тыңшылық желіні бірден ұстаудан сақтауға көмектессе де, ол кемшіліктерінен бос емес. Егер оператившілердің біреуі құласа, ол сол нақты өлі тастау орны мен сигналды жариялай алады. Контрбарлау осы өлі тастауды түрлі мақсаттар үшін қос агент ретінде пайдалана алады, мысалы, жауға бұрмаланған ақпарат беру, оны пайдаланатын басқа оператившілерді анықтау немесе соңында оны қауіпті ету. Сондай-ақ, үшінші тарап салынған материалды таба алу қаупі де бар.

Қазіргі заманғы техника

2006 жылғы 23 қаңтарда Ресейдің ФСБ-сы Ұлыбританияны Ресейдегі агенттерден тыңшылық ақпаратты жинау үшін ішінде қуыс қалған тастарға ("тыңшы тасы" деп аталатын) жасырылған сымсыз байланыс арналарын пайдаланды деп айыптады. Ресейлік биліктің мәліметінше, ақпарат жеткізуші агент тасқа жақындап, қолға ұсталатын құрылғыдан сымсыз түрде деректерді жібереді, ал кейін британдық басшылары осы деректерді ұқсас жолмен алып алады. SecureDrop, бастапқыда DeadDrop деп аталған, командаларға интернет арқылы құпия хабар берушілерден ақпарат алу үшін цифрлық байланыс арнасын құруға мүмкіндік беретін бағдарламалық кешен. Команда мүшелері мен құпия хабар берушілер ешқашан тікелей байланыспайды және бір-бірінің кім екенін білмейді, осылайша жиырма бірінші ғасырдың басында кеңінен таралған жаппай бақылау мен жеке өмірге қол сұғуға қарамастан құпия хабар берушілерге ақпаратты жасырын жеткізуге мүмкіндік береді.