Хакерлік мәдениеті: шығармашылық пен зерделі шешімдер әлемі

Кіріспе

Жеке тұлғалардың субмәдениеті

кітап

Хакерлер мәдениеті – жаңа және ақылды нәтижелерге жету үшін бағдарламалық жүйелердің немесе электрондық құрылғылардың (көбінесе цифрлық электроника) шектеулерін шығармашылықпен жеңудің зияткерлік қиындығын ұнататын адамдардың субмәдениеті. Ойын-сауық және зерттеу рухымен іс-әрекеттерге (мысалы, бағдарламалау немесе басқа да медиа) қатысу хакерлік деп аталады. Дегенмен, хакерді анықтайтын нәрсе – оның атқаратын іс-әрекеттері емес (мысалы, бағдарламалау), сонымен қатар оны қалай жасайтыны және оның қызықты және мағыналы екені. MIT Жасанды Интеллект зертханасы да осы мәдениеттің бір бөлігі. Хакерлік бастапқыда тыйым салынған аймақтарға зиян келтірмей, ептілікпен кіруді білдіретін. Массачусетс Технология институтындағы белгілі хакерлік оқиғалардың бірі – университет полициясының машинасының Ұлы күмбездің шатырына қойылуы және Ұлы күмбезді R2-D2-ге айналдыру болды. Ричард Столлман бағдарламалайтын хакерлер туралы былай дейді:

Осы субмәдениеттің хакерлері өздерін «крекерлер» деп атап, оларды бұқаралық ақпарат құралдары мен көпшілік «хакер» деп қате атап, олардың басты мақсаты компьютерлік қауіпсіздіктегі кемшіліктерді пайдалану болса, олардан өзгешелендіруге тырысады. RFC 1392, Интернет пайдаланушыларының сөздігі, бұл мағынаны «Жүйенің, әсіресе компьютерлер мен компьютерлік желілердің ішкі жұмысын терең түсінуден ләззат алатын адам» деп толықтырады. Jargon File-де жазылғандай, бұл хакерлер бұқаралық ақпарат құралдары мен көпшіліктің «хакер» сөзін қауіпсіздікті бұзушыларға қатысты қолдануына наразы болып, оларды «крекерлер» деп атайды. Бұл «ақ шляпалы хакерлер» деп аталатын, жүйелер мен желілердің жұмыс істеуін жақсырақ түсіну және қауіпсіздік бұзушылықтарын анықтау және түзету үшін компьютерлік қауіпсіздік дағдыларын пайдаланатын «жақсы» крекерлерді де, зиянды бағдарламалар (вирустар немесе трояндар сияқты) жасап, жүйеге зиян келтіру ниетімен қауіпсіз жүйелерге заңсыз кіретін «қара шляпалы хакерлер» деп аталатын «жаман» крекерлерді де қамтиды. Хакерлердің бағдарламалаушылар субмәдениеті, крекерлер қауымдастығынан өзгеше, компьютерлік қауіпсіздікке қатысты іс-әрекеттерді хакер терминінің бастапқы және нағыз мағынасына қайшы келеді деп санайды, ол ойыншылдық ептілікпен байланысты болған. «Хакерлік» идеясы қазіргі мағынада қазіргі «хакер» терминінен бұрыннан бар болғанымен, ең танымал мысалы – Лигтнинг Эллсуорт, ол алғашқы бағдарламашылар өздерін сипаттау үшін қолданған сөз емес. Шындығында, алғашқы бағдарламашылардың көпшілігі инженерлік немесе физикалық білім алған. «Бірақ 1945 жылдан бастап (әсіресе ENIAC компьютері жасалған кезде) кейбір бағдарламашылар компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз ету және технологиядағы білімі тек кәсіп емес, құмарлыққа айналғандығын түсінді» (46). Бірақ «хакерлер» термині 1960 жылдарға дейін шебер бағдарламашыларды сипаттау үшін қолданыла бастады. Сондықтан, өзін хакер деп таныстыратындардың барлығын біріктіретін негізгі ерекшелік – олардың әрқайсысы «бағдарламалау жүйелерінің шектеулерін шығармашылықпен жеңу және оларды айналып өтудің зияткерлік қиындығын ұнатады және олардың мүмкіндіктерін кеңейтуге тырысады» (47). Мұндай субмәдениеттер көбінесе колледж кампустары сияқты академиялық ортада кездеседі. MIT Жасанды Интеллект зертханасы, Калифорния университеті, Беркли және Карнеги Меллон университеті алғашқы хакерлік мәдениеттің ең танымал ошақтары болды. Олар параллель түрде, көбінесе беймәлім түрде дамыды, Интернетке дейін, MIT-тегі аңызға айналған PDP 10 машинасы, ITS-ті іске қосқан «AI» хакерлер қауымдастығының алғашқы кездесу орны болды. Бұл және басқа да оқиғалар, мысалы, ақысыз бағдарламалық қамтамасыз ету қозғалысының өркендеуі, үлкен халықты біріктіріп, саналы, ортақ және жүйелі этиканы таратуға ықпал етті. Бұл эволюцияның белгілері – жалпы жаргонның кеңінен қолданылуы және тарихқа ортақ көзқарас, басқа кәсіби топтардың өзін өзімен кәсібилендіруіне ұқсас, бірақ көптеген кәсіби топтарға тән ресми аттестаттау процесінсіз. Уақыт өте келе, хакерлік субмәдениетінің академиктері саналы, біріктірілген және жақсы ұйымдастырылған болды. Ең маңызды сананы көтеру сәттері 1973 жылы алғашқы Jargon File-дың жазылуын, 1985 жылы GNU манифестінің жариялануын және 1997 жылы Эрик Реймондтың «Кафедра және базар» еңбегінің жарық көргенін қамтиды. Бұған байланысты, Билл Джой, Дональд Кнут, Деннис Ритчи, Алан Кей, Кен Томпсон, Ричард М. Столлман, Линус Торвальдс, Ларри Уолл және Гвидо ван Россум сияқты ортақ мәдениеттік қаһармандардың біртіндеп танылуы да орын алды. Компьютерлік және желілік технологиялардың тауарлануымен қатар хакерлік субмәдениетінің академиялық шоғырлануы дамыды және бұл процесті үдетті. 1975 жылы хакерлік әртүрлі операциялық жүйелер мен жеке желілерге шашырап кеткен, бүгінде ол негізінен Unix және TCP/IP құбылысы болып табылады және ақысыз бағдарламалық қамтамасыз ету және ашық кодты бағдарламалауға негіделген әртүрлі операциялық жүйелердің маңында шоғырланған.

Hackers from this subculture tend to emphatically differentiate themselves from what they pejoratively call "crackers"; those who are generally referred to by media and members of the general public using the term "hacker", and whose primary focusbe it to malign or for malevolent purposeslies in exploiting weaknesses in computer security. The Request for Comments (RFC) 1392, the Internet Users' Glossary, amplifies this meaning as "A person who delights in having an intimate understanding of the internal workings of a system, computers and computer networks in particular." As documented in the Jargon File, these hackers are disappointed by the mass media and general public's usage of the word hacker to refer to security breakers, calling them "crackers" instead. This includes both "good" crackers ("white hat hackers"), who use their computer security related skills and knowledge to learn more about how systems and networks work and to help to discover and fix security holes, as well as those more "evil" crackers ("black hat hackers"), who use the same skills to author harmful software (such as viruses or trojans) and illegally infiltrate secure systems with the intention of doing harm to the system. The programmer subculture of hackers, in contrast to the cracker community, generally sees computer security related activities as contrary to the ideals of the original and true meaning of the hacker term, that instead related to playful cleverness. Although the idea of "hacking", in the modern sense, existed long before the modern term "hacker"with the most notable example of Lightning Ellsworth, it was not a word that the first programmers used to describe themselves. In fact, many of the first programmers were from engineering or physics backgrounds. rquote|right|"But from about 1945 onward (and especially during the creation of the first ENIAC computer) some programmers realized that their expertise in computer software and technology had evolved not just into a profession, but into a passion" (46). but it was not until the 1960s that the term "hackers" began to be used to describe proficient computer programmers. Therefore, the fundamental characteristic that links all who identify themselves as hackers is that each is someone who enjoys " the intellectual challenge of creatively overcoming and circumventing limitations of programming systems and who tries to extend their capabilities" (47).]] These sorts of subcultures were commonly found at academic settings such as college campuses. The MIT Artificial Intelligence Laboratory, the University of California, Berkeley and Carnegie Mellon University were particularly well known hotbeds of early hacker culture. They evolved in parallel, and largely unconsciously, until the Internet, where a legendary PDP 10 machine at MIT, called AI, that was running ITS, provided an early meeting point of the hacker community. This and other developments such as the rise of the free software movement and community drew together a critically large population and encouraged the spread of a conscious, common, and systematic ethos. Symptomatic of this evolution were an increasing adoption of common slang and a shared view of history, similar to the way in which other occupational groups have professionalized themselves, but without the formal credentialing process characteristic of most professional groups. Over time, the academic hacker subculture has tended to become more conscious, more cohesive, and better organized. The most important consciousness raising moments have included the composition of the first Jargon File in 1973, the promulgation of the GNU Manifesto in 1985, and the publication of Eric Raymond's The Cathedral and the Bazaar in 1997. Correlated with this has been the gradual recognition of a set of shared culture heroes, including: Bill Joy, Donald Knuth, Dennis Ritchie, Alan Kay, Ken Thompson, Richard M. Stallman, Linus Torvalds, Larry Wall, and Guido van Rossum. The concentration of academic hacker subculture has paralleled and partly been driven by the commoditization of computer and networking technology, and has, in turn, accelerated that process. In 1975, hackerdom was scattered across several different families of operating systems and disparate networks; today it is largely a Unix and TCP/IP phenomenon, and is concentrated around various operating systems based on free software and open source software development.

Этика және принциптер

Ашық және еркін бағдарламалық қамтамасыз ету қозғалысының көптеген құндылықтары мен қағидалары MIT және Homebrew Computer Club-та пайда болған хакерлік этикадан туындайды. Хакерлік этиканы Стивен Леви "Хакерлер: Компьютерлік революцияның батырлары" және басқа да еңбектерінде сипаттаған. Онда Леви хакерлердің жалпы көзқарастарын тұжырымдап, жинақтайды: Компьютерлерге және әлемнің қалай жұмыс істейтінін түсінуге көмектесетін кез келген нәрсеге қол жеткізу шексіз және толық болуы керек. Барлық ақпарат тегін болуы тиіс. Хакерлерді олардың хакерлік шеберлігімен бағалау керек, диплом, жас, нәсіл немесе лауазым сияқты негіссіз критерийлермен емес. Компьютерде өнер мен сұлулық жасауға болады. Компьютерлер өміріңізді жақсартуға мүмкіндік береді. Хакерлік этика көбінесе бөлісу, ашықтық, ынтымақтастық және практикалық іс-әрекеттермен байланысты. Бұл принциптер белгілі протестанттық этикадан дамыған және 20-ғасырдың басында Макс Вебер ұсынған капитализм рухын қамтиды. "Хакерлік құндылық" – хакерлер бір нәрсенің жасалуға тұрарлық немесе қызықты екенін білдіру үшін қолданатын түсінік. Бұл хакерлердің проблеманы немесе шешімді сезінуі жиі кездеседі. Хакерлік құндылықтың бір қыры – басқалар қиын деп ойласа да, оны жасау мүмкін екенін көрсету үшін жаңалықтар жасау. Заттарды арналған мақсатынан тыс, ерекше жолмен пайдалану жиі хакерлік құндылыққа ие деп есептеледі. Мысалдар: музыкалық ноталарды шығару үшін матрицалық принтерді пайдалану, өте жоғалған ажыратымдылықтағы суреттерді түсіру үшін жазық сканерді пайдалану немесе штрих-код оқу үшін оптикалық тышқанды пайдалану. Шешім немесе жаңалық "хакерлік құндылыққа" ие, егер ол шеберлік, тапқырлық немесе ұшқынмен жасалса, бұл шығармашылықты мағынаның маңызды бөлігіне айналдырады. Мысалы, қиын құлыпты ашу хакерлік құндылыққа ие, ал оны күшпен бұзу емес. Тағы бір мысал ретінде, Ферманың соңғы теоремасын қазіргі заманғы математиканың көп бөлігін байланыстыру арқылы дәлелдеу хакерлік құндылыққа ие, ал барлық мүмкіндіктерді қарастырып, комбинаторлық мәселені шешу емес. Хакерлік – бұл шешім табу үшін терістеу әдісін қолдану емес, бұл мәселенің тапқыр шешімін табу процесі.

Many of the values and tenets of the free and open source software movement stem from the hacker ethics that originated at MIT and at the Homebrew Computer Club. The hacker ethics were chronicled by Steven Levy in Hackers: Heroes of the Computer Revolution and in other texts in which Levy formulates and summarizes general hacker attitudes:
Access to computers and anything that might teach you something about the way the world works should be unlimited and total. All information should be free. Hackers should be judged by their hacking, not bogus criteria such as degrees, age, race, or position. You can create art and beauty on a computer. Computers can change your life for the better. Hacker ethics are concerned primarily with sharing, openness, collaboration, and engaging in the hands on imperative. that these principles have evolved from the known Protestant ethics and incorporates the spirits of capitalism, as introduced in the early 20th century by Max Weber. Hack value is the notion used by hackers to express that something is worth doing or is interesting. This is something that hackers often feel intuitively about a problem or solution. An aspect of hack value is performing feats for the sake of showing that they can be done, even if others think it is difficult. Using things in a unique way outside their intended purpose is often perceived as having hack value. Examples are using a dot matrix impact printer to produce musical notes, using a flatbed scanner to take ultra high resolution photographs or using an optical mouse as barcode reader. A solution or feat has "hack value" if it is done in a way that has finesse, cleverness or brilliance, which makes creativity an essential part of the meaning. For example, picking a difficult lock has hack value; smashing it does not. As another example, proving Fermat's Last Theorem by linking together most of modern mathematics has hack value; solving a combinatorial problem by exhaustively trying all possibilities does not. Hacking is not using process of elimination to find a solution; it's the process of finding a clever solution to a problem.

Қолданылуы

Хакер деген сөзді ойыншылдыққа бейім, тапқырлықты жақсы көретін адамды сипаттағанда, көбінесе компьютер бағдарламашыларына қатысты қолданылады, бірақ кейде басқа салаларда да сондай көзқараспен жұмыс істейтін адамдарға қолданылады. Мысалы, Ричард Столлман Джон Кейдждің 4′33″ үнсіз композициясын және Гийом де Машоның 14 ғасырдағы палиндромдық үш бөлімді "Ma Fin Est Mon Commencement" шығармасын хакерлік деп атайды. Олардың бағдарламалау субмәдениетінде хакер – ойыншылдық пен тапқырлықты ұстанатын және бағдарламалауды жақсы көретін адам. Бұл бастапқыда компьютерлік қауіпсіздікке қатысы жоқ академиялық қозғалыста кездеседі және ең көп еркін бағдарламалық жасақтамамен, ашық кодпен және демосценамен байланысты. Сондай-ақ, бағдарлама жасау және нәтижелерін ерікті түрде бөлісудің жақсы идея екені, ақпараттың тегін болуы керек, бірақ оны жеке компьютер жүйелеріне бұзу арқылы хакерлер тегін ете алмайды деген хакерлік этика бар. Бұл хакерлік этика Стивен Левидің "Хакерлер: Компьютерлік революцияның батырлары" (1984) кітабында жарияланды және, мүмкін, сол кітаптан бастау алған. Онда оның принциптері жазылған. Хакерлер субмәдениетінің бағдарламалаушылары компьютерлік қауіпсіздікке қатысты "хакер" сөзін бұқаралық ақпарат құралдарының жағымсыз қолданысынан аулақтайды және әдетте осы мағынада "крекер" терминін артық көреді. 1983 жылы БАҚ 414 ісіне қатысты компьютерлік қылмыскерлерді атау үшін "хакер" сөзін қолданған кезде, бұқаралық ақпарат құралдарының бұрыс пайдалануы туралы шағымдар басталды. Хакерлер субмәдениетінде компьютерлік хакер – бағдарламалық жасақтаманы жобалауды және эстетикалық сезіммен, ойыншылдықпен бағдарламаларды жасауды ұнататын адам. Осы мағынадағы "хак" термині "студенттердің үнемі ойлап шығаратын күрделі колледж әдепкіліктеріне сипаттама беруге" бастау алады (Леви, 1984, 10-бет). "Хак" деп саналу – ойдас әріптестер арасында құрметті мәртебе, өйткені "хак ретінде саналу үшін, орындалған жұмыс жаңашылдыққа, стильге және техникалық шеберлікке ие болуы керек" (Леви, 1984, 10-бет). MIT Tech Model Railroad Club сөздігі 1959 жылы (әлі компьютерлік контекстте емес) "хак" терминін "1) конструктивті мақсаты жоқ мақала немесе жоба; 2) жаман өзіндік кеңес бойынша жүргізілген жоба; 3) энтропияны арттырушы; 4) хак (3) жасау немесе жасауға тырысу" деп анықтады, ал "хакер" – "хак жасайтын немесе жасайтын адам" деп анықталды. TMRC жаргонының көп бөлігі кейіннен ерте компьютерлік мәдениетке импортталды, өйткені клуб DEC PDP 1 пайдалануды бастады және осы компьютерлік контекстте жергілікті теміржол сленгін қолданды. Бастапқыда сырттан келгендерге түсініксіз болған сленг MIT-тің клубтан тыс компьютерлік ортасында да танымал болды. Клубтан импортталған жаргонның басқа мысалы – "жоғалу" ("жабдықтың бір бөлігі жұмыс істемегенде"). Эрик С. Реймондтың айтуынша, 1960 жылдары АҚШ-тағы компьютерлік ғылым орталарында алғашқы миникомпьютерлерде жұмыс істейтін "академиялық хакерлер" арасында ашық кодты және еркін бағдарламалық қамтамасыз ету хакерлік субмәдениеті қалыптасты. Хакерлер негізгі технологиялық жетістіктер мен олармен байланысты адамдардың көптеген идеяларына әсер етті және соларды қабылдады. Ең бастысы – 1969 жылы басталған ARPANET-тің ізашарларының техникалық мәдениеті. MIT-те ITS операциялық жүйесін іске асыратын және ARPANET-ке қосылған PDP 10 AI машинасы хакерлердің алғашқы кездесу нүктесін қамтамасыз етті. 1980 жылдан кейін субмәдениет Юникс мәдениетімен бірікті. 1990 жылдардың ортасынан бастап, ол қазіргі таңда еркін бағдарламалық қамтамасыз ету және ашық код қозғалысы деп аталатын нәрсемен көп жағдайда сәйкес келеді. Көптеген бағдарламалаушыларды "үлкен хакерлер" деп атайды, бірақ бұл таңбаның кімге қатысты екендігі туралы нақты пікірлер бар. Әрине, Эдсгер Дайкстра және Дональд Кнут сияқты компьютерлік ғылымға үлкен үлес қосқан адамдар, сондай-ақ Линус Торвальдс (Linux) және Кен Томпсон және Дэннис Ричи (Unix және C бағдарламалау тілі) сияқты танымал бағдарламалардың өнертапқыштары осындай тізімге енгізілуі мүмкін; сонымен қатар бағдарламалаушылардың тізімін қараңыз. Бастысы хакерлер субмәдениетінің санасына қосқан үлесімен танымал адамдар: Ричард Столлман, еркін бағдарламалық қамтамасыз ету қозғалысының және GNU жобасының негізін қалаушы, еркін бағдарламалық қамтамасыз ету қорының президенті және атақты Emacs мәтіндік редакторының, сондай-ақ GNU компилятор жинағының (GCC) авторы және Эрик С. Реймонд, Ашық бастапқы код бастамасының негізін қалаушылардың бірі және атақты мәтіннің авторы "Кафедра және Базар" және басқа көптеген очерктер, жаргон файлының (бұрын Гай Л. Стил, Jr. сақтаған). Компьютерлік бағдарламалаушылар субмәдениетінде хакер термині сериялы өзгерістер арқылы мақсатына жетуге тырысатын бағдарламашыны да білдіреді. Осы мағынада, ол жылдам, бірақ жаман, сәнді емес, кеңейтуге қиын, күтуге қиын және тиімсіз бағдарламалау міндеттерін орындау үшін сәнді емес шешімдерді қолданудың жағымсыз сипаттамасын білдіруі мүмкін. Бұл "хак" есімінің бұрыс мағынасы "қатаң немесе аяусыз соққылармен кесіп немесе пішіндіру" [Merriam Webster] деген күнделікті ағылшын тілінен шыққан және "хакер" терминінің оң мағынасын қолданушылар арасында да қолданылады, олар "керемет" немесе "тамаша" хактар жасайды. Басқаша айтқанда, түпнұсқалық туындыны балтамен кесіп, бастапқы автордың мақсатына сәйкес емес міндетті орындау үшін күштеп қолдану, ал "хакер" – осыны әдетте жасайтын адам. (Түпнұсқалық автор мен хакер бір адам болуы мүмкін.) Бұл қолданыс бағдарламалау, инженерия және құрылыста кең таралған. Бағдарламалауда осы мағынадағы хакинг көп жағдайда қабылданады және қажетті компромисс ретінде қарастырылады. Кейбіреулер осы жағымсыз мағынасы бар болғандықтан, олай болмауы керек деп санайды; басқалары кейбір шешімдер олардың жамандығына және кемшіліктеріне қарамастан, "хак құндылығына" ие болуы мүмкін деп санайды. Бағдарламалық емес инженерияда, уақытша болса да, күтуге қиын шешімдерге төзімділік аз, және біреуді "хакер" деп сипаттау олардың кәсібилігіне жетпейтінін білдіруі мүмкін. Осы мағынада, терминнің нақты оң коннотациялары жоқ, тек хакердің жүйеге қысқа мерзімде жұмыс істеуге мүмкіндік беретін өзгерістер жасауға қабілетті екендігі және осылайша белгілі бір нарықтық дағдылары бар екендігі туралы идея бар. Дегенмен, әрқашан шешімдерді жасауға қабілетті, "хак жұмысы" деп есептелмейтін, бірақ сәтті өзгерістер жасай алатын шебер немесе техникалық логик бар екенін түсіну бар. Анықтама компьютерлік емес терминнің басқа қолданыстарына ұқсас. Мысалы, өндірістік спорт машинасының жарыс машинасына кәсіби түрде өзгерткілуі "хак жұмысы" деп есептелмейді, бірақ аулалық механик жасаған жиынтық нәрсе болуы мүмкін. Екі машинаның жарысының нәтижесін болжау мүмкін болмаса да, жылдам қарап тұру дизайнерлердің кәсібилігі деңгейінің айырмашылығын бірден көрсетеді. "Хакер" сөзімен байланысты сөйлеу тілі "хакиш" (жаргон файлына қараңыз). Өте жалпы мағынада, хакер – компьютерге қатысты емес, әсіресе MIT-те, нәрселерді қалыпты шектен тыс жұмыс істеуге мәжбүр ете білетін адамды да білдіреді. Яғни, бағдарламалық хакерлердің шығармашылық көзқарасын компьютерлік емес салаларда қолданатын адамдар. Бұл тіпті компьютерлік хакингке дейінгі іс-әрекеттерді де қамтиды, мысалы, шындық хакерлері немесе қалалық зерттеушілер (ғимараттарда құпия немесе рұқсатсыз аумақтарды зерттеу). Нақты мысал – MIT студенттері дәстүрлі түрде жасаған тапқыр әдепкіліктер, оның жасаушысы хакер деп аталады. Мысалы, MIT студенттері MIT ғимараты 10-ның күмбезіне полицей машинасының макетін жасырын орнатқанда, бұл осы мағынада хак болды және қатысқан студенттер хакерлер болды. Басқа хакинг түрлері – шындық хакерлері, ми хакерлері ("миыңды хактеп ал") және медиа хакерлері ("қадір-қасиетіңді хактеп ал"). Ұқсас тұрғыда, "хак" математикалық хакқа сілтеме жасауы мүмкін, яғни математикалық проблемаға тапқыр шешім. Осы қолданыстардың барлығы MIT-тен тысқары тарады.

While using hacker to refer to someone who enjoys playful cleverness is most often applied to computer programmers, it is sometimes used for people who apply the same attitude to other fields. For example, Richard Stallman describes the silent composition 4′33″ by John Cage and the 14th century palindromic three part piece "Ma Fin Est Mon Commencement" by Guillaume de Machaut as hacks. In their programmer subculture, a hacker is a person who follows a spirit of playful cleverness and loves programming. It is found in an originally academic movement unrelated to computer security and most visibly associated with free software, open source and demoscene. It also has a hacker ethic, based on the idea that writing software and sharing the result on a voluntary basis is a good idea, and that information should be free, but that it's not up to the hacker to make it free by breaking into private computer systems. This hacker ethic was publicized and perhaps originated in Steven Levy's Hackers: Heroes of the Computer Revolution (1984). It contains a codification of its principles. The programmer subculture of hackers disassociates from the mass media's pejorative use of the word 'hacker' referring to computer security, and usually prefer the term 'cracker' for that meaning. Complaints about supposed mainstream misuse started as early as 1983, when media used "hacker" to refer to the computer criminals involved in The 414s case. In the programmer subculture of hackers, a computer hacker is a person who enjoys designing software and building programs with a sense for aesthetics and playful cleverness. The term hack in this sense can be traced back to "describe the elaborate college pranks that students would regularly devise" (Levy, 1984 p. 10). To be considered a 'hack' was an honor among like minded peers as "to qualify as a hack, the feat must be imbued with innovation, style and technical virtuosity" (Levy, 1984 p. 10) The MIT Tech Model Railroad Club Dictionary defined hack in 1959 (not yet in a computer context) as "1) an article or project without constructive end; 2) a project undertaken on bad self advice; 3) an entropy booster; 4) to produce, or attempt to produce, a hack(3)", and "hacker" was defined as "one who hacks, or makes them". Much of TMRC's jargon was later imported into early computing culture, because the club started using a DEC PDP 1 and applied its local model railroad slang in this computing context. Initially incomprehensible to outsiders, the slang also became popular in MIT's computing environments beyond the club. Other examples of jargon imported from the club are 'losing' ("when a piece of equipment is not working")

Эрик С. Реймондтың айтуынша, Ашық кодты және еркін бағдарламалық қамтамасыз ету хакерлік субмәдениеті 1960 жылдары АҚШ-тағы компьютерлік ғылым орталарында алғашқы миникомпьютерлерде жұмыс істейтін "академиялық хакерлер" арасында қалыптасты. Хакерлер негізгі технологиялық жетістіктер мен олармен байланысты адамдардың көптеген идеяларына әсер етті және соларды қабылдады. Ең бастысы – 1969 жылы басталған ARPANET-тің ізашарларының техникалық мәдениеті. MIT-те ITS операциялық жүйесін іске асыратын және ARPANET-ке қосылған PDP 10 AI машинасы хакерлердің алғашқы кездесу нүктесін қамтамасыз етті. 1980 жылдан кейін субмәдениет Юникс мәдениетімен бірікті. 1990 жылдардың ортасынан бастап, ол қазіргі таңда еркін бағдарламалық қамтамасыз ету және ашық код қозғалысы деп аталатын нәрсемен көп жағдайда сәйкес келеді. Көптеген бағдарламалаушыларды "үлкен хакерлер" деп атайды, бірақ бұл таңбаның кімге қатысты екендігі туралы нақты пікірлер бар. Әрине, Эдсгер Дайкстра және Дональд Кнут сияқты компьютерлік ғылымға үлкен үлес қосқан адамдар, сондай-ақ Линус Торвальдс (Linux) және Кен Томпсон және Дэннис Ричи (Unix және C бағдарламалау тілі) сияқты танымал бағдарламалардың өнертапқыштары осындай тізімге енгізілуі мүмкін; сонымен қатар бағдарламалаушылардың тізімін қараңыз. Бастысы хакерлер субмәдениетінің санасына қосқан үлесімен танымал адамдар: Ричард Столлман, еркін бағдарламалық қамтамасыз ету қозғалысының және GNU жобасының негізін қалаушы, еркін бағдарламалық қамтамасыз ету қорының президенті және атақты Emacs мәтіндік редакторының, сондай-ақ GNU компилятор жинағының (GCC) авторы және Эрик С. Реймонд, Ашық бастапқы код бастамасының негізін қалаушылардың бірі және атақты мәтіннің авторы "Кафедра және Базар" және басқа көптеген очерктер, жаргон файлының (бұрын Гай Л. Стил, Jr. сақтаған). Компьютерлік бағдарламалаушылар субмәдениетінде хакер термині сериялы өзгерістер арқылы мақсатына жетуге тырысатын бағдарламашыны да білдіреді. Осы мағынада, ол жылдам, бірақ жаман, сәнді емес, кеңейтуге қиын, күтуге қиын және тиімсіз бағдарламалау міндеттерін орындау үшін сәнді емес шешімдерді қолданудың жағымсыз сипаттамасын білдіруі мүмкін. Бұл "хак" есімінің бұрыс мағынасы "қатаң немесе аяусыз соққылармен кесіп немесе пішіндіру" [Merriam Webster] деген күнделікті ағылшын тілінен шыққан және "хакер" терминінің оң мағынасын қолданушылар арасында да қолданылады, олар "керемет" немесе "тамаша" хактар жасайды. Басқаша айтқанда, түпнұсқалық туындыны балтамен кесіп, бастапқы автордың мақсатына сәйкес емес міндетті орындау үшін күштеп қолдану, ал "хакер" – осыны әдетте жасайтын адам. (Түпнұсқалық автор мен хакер бір адам болуы мүмкін.) Бұл қолданыс бағдарламалау, инженерия және құрылыста кең таралған. Бағдарламалауда осы мағынадағы хакинг көп жағдайда қабылданады және қажетті компромисс ретінде қарастырылады. Кейбіреулер осы жағымсыз мағынасы бар болғандықтан, олай болмауы керек деп санайды; басқалары кейбір шешімдер олардың жамандығына және кемшіліктеріне қарамастан, "хак құндылығына" ие болуы мүмкін деп санайды. Бағдарламалық емес инженерияда, уақытша болса да, күтуге қиын шешімдерге төзімділік аз, және біреуді "хакер" деп сипаттау олардың кәсібилігіне жетпейтінін білдіруі мүмкін. Осы мағынада, терминнің нақты оң коннотациялары жоқ, тек хакердің жүйеге қысқа мерзімде жұмыс істеуге мүмкіндік беретін өзгерістер жасауға қабілетті екендігі және осылайша белгілі бір нарықтық дағдылары бар екендігі туралы идея бар. Дегенмен, әрқашан шешімдерді жасауға қабілетті, "хак жұмысы" деп есептелмейтін, бірақ сәтті өзгерістер жасай алатын шебер немесе техникалық логик бар екенін түсіну бар. Анықтама компьютерлік емес терминнің басқа қолданыстарына ұқсас. Мысалы, өндірістік спорт машинасының жарыс машинасына кәсіби түрде өзгерткілуі "хак жұмысы" деп есептелмейді, бірақ аулалық механик жасаған жиынтық нәрсе болуы мүмкін. Екі машинаның жарысының нәтижесін болжау мүмкін болмаса да, жылдам қарап тұру дизайнерлердің кәсібилігі деңгейінің айырмашылығын бірден көрсетеді. "Хакер" сөзімен байланысты сөйлеу тілі "хакиш" (жаргон файлына қараңыз). Өте жалпы мағынада, хакер – компьютерге қатысты емес, нәрселерді қалыпты шектен тыс жұмыс істеуге мәжбүр ете білетін адамды да білдіреді, әсіресе MIT-те. Яғни, бағдарламалық хакерлердің шығармашылық көзқарасын компьютерлік емес салаларда қолданатын адамдар. Бұл тіпті компьютерлік хакингке дейінгі іс-әрекеттерді де қамтиды, мысалы, шындық хакерлері немесе қалалық зерттеушілер (ғимараттарда құпия немесе рұқсатсыз аумақтарды зерттеу). Нақты мысал – MIT студенттері дәстүрлі түрде жасаған тапқыр әдепкіліктер, оның жасаушысы хакер деп аталады. Мысалы, MIT студенттері MIT ғимараты 10-ның күмбезіне полицей машинасының макетін жасырын орнатқанда, бұл осы мағынада хак болды және қатысқан студенттер хакерлер болды. Басқа хакинг түрлері – шындық хакерлері, ми хакерлері ("миыңды хактеп ал") және медиа хакерлері ("қадір-қасиетіңді хактеп ал"). Ұқсас тұрғыда, "хак" математикалық хакқа сілтеме жасауы мүмкін, яғни математикалық проблемаға тапқыр шешім. Осы қолданыстардың барлығы MIT-тен тысқары тарады.

According to Eric S. Raymond, the Open Source and Free Software hacker subculture developed in the 1960s among 'academic hackers' working on early minicomputers in computer science environments in the United States. Hackers were influenced by and absorbed many ideas of key technological developments and the people associated with them. Most notable is the technical culture of the pioneers of the ARPANET, starting in 1969. The PDP 10 AI machine at MIT, running the ITS operating system and connected to the ARPANET, provided an early hacker meeting point. After 1980 the subculture coalesced with the culture of Unix. Since the mid 1990s, it has been largely coincident with what is now called the free software and open source movement. Many programmers have been labeled "great hackers", but the specifics of who that label applies to is a matter of opinion. Certainly major contributors to computer science such as Edsger Dijkstra and Donald Knuth, as well as the inventors of popular software such as Linus Torvalds (Linux), and Ken Thompson and Dennis Ritchie (Unix and C programming language) are likely to be included in any such list; see also List of programmers. People primarily known for their contributions to the consciousness of the programmer subculture of hackers include Richard Stallman, the founder of the free software movement and the GNU project, president of the Free Software Foundation and author of the famous Emacs text editor as well as the GNU Compiler Collection (GCC), and Eric S. Raymond, one of the founders of the Open Source Initiative and writer of the famous text The Cathedral and the Bazaar and many other essays, maintainer of the Jargon File (which was previously maintained by Guy L. Steele, Jr.). Within the computer programmer subculture of hackers, the term hacker is also used for a programmer who reaches a goal by employing a series of modifications to extend existing code or resources. In this sense, it can have a negative connotation of using inelegant kludges to accomplish programming tasks that are quick, but ugly, inelegant, difficult to extend, hard to maintain and inefficient. This derogatory form of the noun "hack" derives from the everyday English sense "to cut or shape by or as if by crude or ruthless strokes" [Merriam Webster] and is even used among users of the positive sense of "hacker" who produces "cool" or "neat" hacks. In other words, to "hack" at an original creation, as if with an axe, is to force fit it into being usable for a task not intended by the original creator, and a "hacker" would be someone who does this habitually. (The original creator and the hacker may be the same person.) This usage is common in both programming, engineering and building. In programming, hacking in this sense appears to be tolerated and seen as a necessary compromise in many situations. Some argue that it should not be, due to this negative meaning; others argue that some kludges can, for all their ugliness and imperfection, still have "hack value". In non software engineering, the culture is less tolerant of unmaintainable solutions, even when intended to be temporary, and describing someone as a "hacker" might imply that they lack professionalism. In this sense, the term has no real positive connotations, except for the idea that the hacker is capable of doing modifications that allow a system to work in the short term, and so has some sort of marketable skills. However, there is always the understanding that a more skillful or technical logician could have produced successful modifications that would not be considered a "hack job". The definition is similar to other, non computer based uses of the term "hack job". For instance, a professional modification of a production sports car into a racing machine would not be considered a hack job, but a cobbled together backyard mechanic's result could be. Even though the outcome of a race of the two machines could not be assumed, a quick inspection would instantly reveal the difference in the level of professionalism of the designers. The adjective associated with hacker is "hackish" (see the Jargon file). In a very universal sense, hacker also means someone who makes things work beyond perceived limits in a clever way in general, without necessarily referring to computers, especially at MIT. That is, people who apply the creative attitude of software hackers in fields other than computing. This includes even activities that predate computer hacking, for example reality hackers or urban spelunkers (exploring undocumented or unauthorized areas in buildings). One specific example is clever pranks traditionally perpetrated by MIT students, with the perpetrator being called hacker. For example, when MIT students surreptitiously put a fake police car atop the dome on MIT's Building 10, that was a hack in this sense, and the students involved were therefore hackers. Other types of hacking are reality hackers, wetware hackers ("hack your brain"), and media hackers ("hack your reputation"). In a similar vein, a "hack" may refer to a math hack, that is, a clever solution to a mathematical problem. All of these uses have spread beyond MIT.

Этикалық хакерлік

COS Online этикалық хакерлікті ұйымға тиесілі құрылғылар мен компьютерлік жүйелерге, оның нақты рұқсатымен кіру деп, ұйымның киберқорғаныс тиімділігін бағалау және тексеру мақсатында жасалатын әрекет деп анықтады. Әдетте, ұйымдар этикалық хакерлердің қызметін үшінші тараптың киберқорғаныс фирмалары арқылы немесе шарттық негізде пайдаланады. Олардың басты міндеті – қауіптің көздері (threat actors) оларды анықтап, пайдалана алмас бұрын, қауіпсіздіктегі кемшіліктерді табу және жою. Киберқорғанысты сынауға жасалған бұл алдын ала шара ұйымдарға айтарлықтай шығын үнемдеуге мүмкіндік береді. Этикалық хакерлік – компанияның цифрлық құрылымының беріктігін бағалау үшін нақты киберқорғаныс қауіптерін имитациялайтын бағдарламалық құралдарды пайдалану процесі. Этикалық хакерлер қауіптің көздерінің тактикасын, әдістерін және процедураларын модельдеу, ену сынақтарын жүргізу және бағалау арқылы кибершабуылшылардың рөлін ойнайды. Мұндай мұқият зерттеу ұйымға қауіпсіздік жүйелеріндегі нашарлықтарды анықтауға және қорғанысын нығайту үшін қажетті шараларды қабылдауға көмектеседі. Кибершабуылдар компанияға елеулі қаржылық зиян келтіруі мүмкін. Орташа есеп бойынша, сәтті кибершабуыл ірі ұйымға 8,640,000 АҚШ долларына дейін шығын әкелуі мүмкін. Мұндай жағдайларда, этикалық хакер анықтаған осалдықтарды жою арқылы ұйым осы зор қаржылық шығыннан сақталған болар еді. Сонымен қатар, шағын ұйымдар үшін бұл әсер тіпті күшті болуы мүмкін, себебі ол бизнестің өмір сүруін сақтап қалуға көмектеседі. Бұдан бөлек, этикалық хакерлік хакерлік мәдениетін де қалыптастырады. Заң бұзумен байланысты болған хакерлік дағдылар этикалық хакерліктің пайда болуымен бірге күрт өзгерді. Этикалық хакерлік хакерлік дағдыларын заңдастыруға көмектесті, енді олар туралы ашық түрде сөйлесуге болады. Бұл өзгеріс хакерлерді қылмыскерлер ретінде қарастыруға қарамастан, олардың киберқорғанысқа қосқан оң үлесіне көбірек мән беруге мүмкіндік береді. Этикалық хакерлік хакерлерге қоғамның көзқарасын түбегейлі өзгертті. Хакерлік дағдылары бар адамдарды киберқылмыстың жасаушылары ретінде қарастырудың орнына, оларды киберқылмысқа қарсы күрестегі шешімнің бір бөлігі ретінде қарастыруға болады. Білімі мен тәжірибесі бар этикалық хакерлер цифрлық активтердің қорғаушысы болып табылады және ұйымдармен бірлесіп онлайн кеңістікті қауіпсіз ету үшін жұмыс істейді. Этикалық хакерлік – ұйымдарды алдын ала қорғау ғана емес, сонымен қатар хакерлік қауымдастығының ішіндегі қалаған мәдени революцияны да әкеледі. Этикалық хакерлік хакерлік дағдыларын құрылысшылық мақсатта пайдалануға бағытталғандықтан, киберқорғанысты нығайту және хакерлердің бейнесін қоғамда жаңадан анықтау үшін жасалған бірлескен күш-жігердің ажырамас бөлігіне айналды.

COS Online defined ethical hacking as going into devices and computer systems belonging to an organization, with its explicit permissions, to assess and test the efficacy of the organization's cybersecurity defenses. Generally, organizations engage the services of ethical hackers either through third party cybersecurity firms or under contract. Their main job is to identify and fix security gaps before threat actors find them and exploit them. This proactive approach to cybersecurity testing leads to significant cost savings for organizations. Ethical hacking is the process of software engines running real world cyber threats to assess the survivability of a company's digital structure. Ethical hackers play the role of cyber attackers by executing assessments, penetration tests, and modeling tactics, techniques, and procedures used by threat actors. This careful examination provides an organization with the identification of weaknesses in its security systems, enabling the organization to employ necessary measures towards fortifying its defense. Cyber attacks can have significant financial implications for a company. On average, a successful cyber attack may cost a large organization as much as $8,640,000. In such cases, the organizations could have been saved from these gigantic financial losses by identifying and fixing the vulnerabilities discovered by an ethical hacker. Moreover, for smaller organizations, the impact can be even more dramatic as it can potentially save the business's very existence. Furthermore, the act of ethical hacking also molds the larger hacker culture. Hacking skills, traditionally associated with breaking the law, have changed dramatically with the emergence of ethical hacking. Ethical hacking helped legitimize hacking skills which can now be talked about publicly. This shift challenges the stereotypical perception of hackers as criminals, allowing for greater emphasis on their positive contributions to cybersecurity. Ethical hacking has drastically changed the public perception of hackers. Rather than viewing persons with hacker skills as perpetrators of cybercrime, they can be viewed as part of the solution in fighting against cybercrime. The ethical hacker with knowledge and expertise stands as guardian to the digital assets, working beforehand alongside organizations to build up a more secure online landscape. Ethical hacking is not only a proactive defense for organizations but also brings about the desired cultural revolution within the realm of the hacking fraternity. Ethical hacking, on its part through focusing on the constructive application of hacking skills, has become an integral activity in the collective effort towards fortification of cybersecurity and redefining hackers' image in the public eye.

Үй компьютерлерін сүйетіндер

Басқа бір контексте, хакер – бағдарламалық немесе аппараттық құралдардың шектерін сынап көретін компьютер хоббиі. Үйдегі компьютерлерді хакерлеу субмәдениеті 1970 жылдардың соңындағы хобби-комьютерлермен байланысты, MITS Altair қолжетімді болған кезден басталады. "Homebrew Computer Club" та ықпалды ұйым болды. Дегенмен, оның тамыры одан да ертерек, әуесқой радио байланысымен айналысатын адамдарға жетеді. 1950 жылдары радио әуесқойлары өнімділікті арттыру үшін шығармашылықпен жасалған өзгерістерді "хакинг" деп атаған. Homebrew Club жұмыс істеген кезеңде хобби-хакерлер мен бағдарламалау субмәдениетінің хакерлері арасында үлкен байланыс болды, бірақ екі қауымдастықтың мүдделері мен құндылықтары шамалы өзгеше болды. Бүгінде хоббистер коммерциялық компьютерлік және бейне ойындарға, бағдарламалық жасақтаманы бұзуға және ерекше компьютерлік бағдарламалауға (демо-сцена) қызығушылық танытады. Бұл топтың кейбір мүшелері компьютерлік жабдықтарды және басқа да электрондық құрылғыларды өзгертуге қызығады (modding қараңыз). Электрондық құрылғылармен айналысатын хоббистер де осы санатқа жатады. Бұл графикалық калькуляторларға, бейне ойын консольдарына, электрондық музыкалық пернетақталарға немесе басқа құрылғыларға (CueCat мысалы үшін қараңыз) қарапайым өзгерістер енгізген адамдарды қамтиды, бұл құрылғының жасаушы компанияның қарастырмаған функционалдығын ашуға немесе қосуға бағытталған. Көптеген техно музыканттар 1980 жылдарғы Casio SK 1 үлгілеу клавиатураларын өзгертіп, ерекше дыбыстар жасады: интегралдық схемалардың әртүрлі тізбектеріне сымдарды қосу арқылы (circuit bending). Бұл DIY эксперименттерінің нәтижесі – чип дизайнының бір бөлігі болған, бұрын қолжетімсіз мүмкіндіктерді ашудан бастап, техно музыкасының бөлігіне айналған ерекше, диссонанстық цифрлық дыбыстарды шығаруға дейін. Компаниялар мұндай тәжірибелерге әртүрлі көзқарас танытады, ашық қабылдаудан (мысалы, Texas Instruments графикалық калькуляторлары және Lego Mindstorms роботтық жиынтығы үшін) тікелей қарсылыққа дейін (мысалы, Microsoft-тың Xbox хакерлерін тоқтату әрекеті немесе Blu-ray Disc ойнатқыштарындағы DRM жүйесі, бұзылған ойнатқыштарды саботаждау үшін жасалған). Бұл контексте "хак" – басқа бағдарламаны (кейде заңсыз) өзгертетін бағдарлама, көбінесе бейне ойынды, пайдаланушыға басқаша қолжетімсіз функцияларға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Мысалы, Palm OS пайдаланушылары үшін (осы операциялық жүйенің 4-ші нұсқасына дейін) "хак" – операциялық жүйенің қосымша функционалдықпен кеңейтілген нұсқасы. Бұл термин сондай-ақ арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалана отырып, бейне ойындарда алаяқтық әрекеттер жасайтын адамдарды да білдіреді. Бұл iPhone-ды jailbreak-ке де қатысты болуы мүмкін.

In yet another context, a hacker is a computer hobbyist who pushes the limits of software or hardware. The home computer hacking subculture relates to the hobbyist home computing of the late 1970s, beginning with the availability of MITS Altair. An influential organization was the Homebrew Computer Club. However, its roots go back further to amateur radio enthusiasts. The amateur radio slang referred to creatively tinkering to improve performance as "hacking" already in the 1950s. A large overlaps between hobbyist hackers and the programmer subculture hackers existed during the Homebrew Club's days, but the interests and values of both communities somewhat diverged. Today, the hobbyists focus on commercial computer and video games, software cracking and exceptional computer programming (demo scene). Also of interest to some members of this group is the modification of computer hardware and other electronic devices, see modding. Electronics hobbyists working on machines other than computers also fall into this category. This includes people who do simple modifications to graphing calculators, video game consoles, electronic musical keyboards or other device (see CueCat for a notorious example) to expose or add functionality to a device that was unintended for use by end users by the company who created it. A number of techno musicians have modified 1980s era Casio SK 1 sampling keyboards to create unusual sounds by doing circuit bending: connecting wires to different leads of the integrated circuit chips. The results of these DIY experiments range from opening up previously inaccessible features that were part of the chip design to producing the strange, dis harmonic digital tones that became part of the techno music style. Companies take different attitudes towards such practices, ranging from open acceptance (such as Texas Instruments for its graphing calculators and Lego for its Lego Mindstorms robotics gear) to outright hostility (such as Microsoft's attempts to lock out Xbox hackers or the DRM routines on Blu ray Disc players designed to sabotage compromised players.) In this context, a "hack" refers to a program that (sometimes illegally) modifies another program, often a video game, giving the user access to features otherwise inaccessible to them. As an example of this use, for Palm OS users (until the 4th iteration of this operating system), a "hack" refers to an extension of the operating system which provides additional functionality. Term also refers to those people who cheat on video games using special software. This can also refer to the jailbreaking of iPhones.

Хакердің суреттегі атаулары

"Ашық кеңістіктегі вектор" Герфрид Стокер, 1996. Switch|Journal, 14 маусым 1998. Eye Weekly "Tag – кім осы?" Ингрид Хайн, 16 шілде 1998. Linux Today "Ашық кодты ойынға салу" pl, 5 шілде 1999. Кентберри Крайст Черч университеті кітапханасының тақырып бойынша ресурстары – Өнер және дизайн, 2001. SuperCollider Workshop / Seminar Джоэл Райан Силикон алқабының хакер-суретшілерімен ынтымақтастығын сипаттайды. 21 наурыз 2002. Энтони Баркердің Linux, технология және экономика туралы веб-блогы "Неліктен гиктер Linux-ты жақсы көреді", қыркүйек 2003. Тірі өнер зерттеуі Ша Син Вэй және Сатиндер Гиллдің өрістегі өнер көрсетіліміндегі қимылдары мен жауаптары, 2005. Хакерлер, олар кімдер? "Хакерлердің өзіндік ерекшелігі", қазан 2014.