Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитындағы одақтастардың маңызды әскери стратегиясы – «Картвиль» операциясы (1943 – 1944). «Картвиль» операциясы – Рабаулдағы маңызды жапондық базаны бейтараптандыруға бағытталған маңызды әскери операция. Операцияны Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағындағы (ОБТМ) одақтас әскерлердің Жоғарғы Бас қолбасшысы генерал Дуглас Макартур басқарды, оның әскерлері Жаңа Гвинеяның солтүстік-шығыс жағалауымен ілгерілеп, жақын орналасқан аралдарды басып алды. Оңтүстік Тынық мұхиты аймағынан адмирал Уильям Холси басқаратын одақтас әскерлер Соломон аралдары арқылы Бугенвиллге қарай жылжыды. Операцияға Австралия, Нидерланды, Жаңа Зеландия, АҚШ және түрлі Тынық мұхиты аралдарынан келген одақтас күштер қатысты.
Operation Cartwheel (1943 – 1944) was a major military operation for the Allies in the Pacific theatre of World War II. Cartwheel was an operation aimed at neutralising the major Japanese base at Rabaul. The operation was directed by the Supreme Allied Commander in the South West Pacific Area (SWPA), General Douglas MacArthur, whose forces had advanced along the northeast coast of New Guinea and occupied nearby islands. Allied forces from the South Pacific Area, under Admiral William Halsey, advanced through the Solomon Islands toward Bougainville. The Allied forces involved were from Australia, the Netherlands, New Zealand, the US, and various Pacific Islands.
Рабаулды бейтараптандыру
Жапон әскери-теңіз флоты 1943 жылдың желтоқсан айында Рабаулды құтқару үшін, АҚШ және Австралия бомбалаушыларына қарсы тұру мақсатында Truk-те орналасқан әуе кемелерінен жүздеген ұшақтарды жіберуге шешім қабылдады. Бірақ бұл операцияның жалғыз нәтижесі – 200-300 құнды, алмастырылмайтын ұшақ тасымалдаушыларының жойылуы және тәжірибелі әскери-теңіз авиаторларының қаза болуы болды. Жапон әскери-теңіз флотының әуе күштерінің әлсіреуі АҚШ әскери-теңіз флотының бірнеше айдан кейін Мариана кампаниясын бастауға дайындық жасауына себеп болды. Сонымен қатар, одақтастар Рабаулда ұшақтар қалмағанын растағаннан кейін, ақпан айының соңында Адмиралтейство аралдары үшін шайқас басталды. 1944 жылдың ақпан айына қарай Рабаулде соғыстың қалған бөлігінде күшін жоғалтқан, ешқандай истребитель немесе бомбалаушы қалмады, себебі Рабаулдан бірнеше жүз шақырым қашықтықтағы құрлықтағы одақтас авиациясы үздіріспей бомбалауды жүргізіп жатты, ал "Operation Cartwheel" операциясының көп бөлігі аяқталған болатын. 19 ақпанда 120 ұшақ жойылған әскери-теңіз әуе кемелерінің орнына толықтыру үшін Truk-қа эвакуацияланды. 21 ақпанда Рабаулдың бағалы механиктері кемемен Рабаулды тастап кетуге тырысты, бірақ олардың кемесі одақтас бомбалаушыларының шабуылынан батып кетті. Жапондықтар азық-түлік пен дәрі-дәрмектерінің таусылуына қарамастан, қарсылық көрсетуді тоқтатпағандықтан, Рабаул өлім тұзағына айналды.