Кіріспе

Rocco Domenico "Rocky" Colavito Jr. (туған күні 10 тамыз, 1933) – американдық бұрынғы кәсіби бейсболшы, жаттықтырушы және теледидар спорт комментаторы. Ол 1955 жылдан 1968 жылға дейін үлкен лигада сыртқы алаңшы ретінде ойнады, ең бастысы «Кливленд Индианс» командасының құрамында, ол өзін қуатты соққыларымен және күшті лақтыру қабілетімен жанкүйерлердің сүйіктісі ретінде таныстырды. Тоғыз мәрте All-Star ойыншысы атанған Колавито алғашқы 11 маусымда жылына орта есеппен 33 хоум-ран соқты, үш рет 40 хоум-раннан асып, алты рет 100 ұпайдан жоғары нәтиже көрсетті. Ол Америка лигасы (АЛ) тарихында қатарынан 11 маусым бойы 20 хоум-ран соққан бесінші ойыншы (1956–1966). Ол бір ойында қатарынан төрт хоум-ран соғып, АЛ-дың хоум-ран бойынша чемпионы атанды. Сондай-ақ, ол АЛ тарихында бір маусымды қатесіз аяқтаған алғашқы сыртқы алаңшы болды. Үлкен лигадағы карьерасы барысында Колавито «Детройт Тайгерс», «Канзас-Сити Атлетикс», «Чикаго Уайт Сокс», «Лос-Анджелес Доджерс» және «Нью-Йорк Янкис» командаларында да ойнады. 1968 жылы зейнетке шыққан кезде Колавито оң жақта ойнайтын ойыншылардың арасында хоум-рандар саны бойынша үшінші (371) және АЛ ойындарының саны бойынша сегізінші (1272) орынды иеленді. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Колавито WJW (TV) телеарнасында спорт комментаторы болып жұмыс істеді, содан кейін «Индианс» және «Канзас-Сити Роялс» командаларында жаттықтырушылық қызмет атқарды. 2001 жылы тәжірибелі бейсбол жазушылары, басшылары және тарихшыларынан құралған комиссия Колавитоны «Кливленд Индианс» тарихындағы 100 ең үздік ойыншының бірі деп таныды.

Алғашқы жылдар

Колавито Бронксте туып өскен, ол Нью-Йорк Янкисінің, әсіресе Джо ДиМаджионың сергек жанкүйері болды. Он алты жасында ол екінші курс бітіргеннен кейін Теодор Рузвельт орта мектебін тастап, үміткер бейсбол ойнау үшін кетіп, бұл оның Басты Лига бейсболында (MLB) ойнау арманына жетелеуі мүмкін деген сенімде болды. Оның қол қою сыйлығының үштен екі бөлігі олардың жүйесінде өркендегеніне дейін кейінге шегерілді. 1954 жылы Колавито 38 хоум-ран соғып, кіші лига бейсбол командасы, Индианаполис Индианс үшін 116 RBI жинады.

Кливленд үнділері

Колавито өзінің MLB дебютын 10 қыркүйекте «Кливленд Индианс» командасы үшін 38 нөмірін киіп жасады. 1957 жылы ол маусымды Тынық мұхит жағалауы лигасында ойнай бастады, бірде ол үй тақтасынан 133 метр қашықтықта орталық алаң қабырғасынан доп лақтырып, өзінің лақтыратын қолын көрсетті. Шілдеде ол «Индианс» командасына қайта оралды. Ол маусымды .276 көрсеткішпен аяқтады, 21 хоум-ран соқты және Американ лигасының (AL) «Жылдың жаңа ойыншысы» дауыс беруде екінші орынды бөлісті. 1958 жылы ол .252 көрсеткішпен 25 хоум-ран соқты. 1959 жылы Колавито енді 6 нөмірді киді.

1959 жылы Колавито 42 хоум-ран соқты және екі қатарынан 40 хоум-ран соққан алғашқы «Индианс» ойыншысы болды; ол сол маусымда АЛ-де жетекшілік ету үшін Хармон Киллебрюмен теңесті (Ал Розеннің клубтық рекордынан бір кем) және қосымша базалық соққыларда (66) және жалпы базаларда (301) АЛ-дің көшбасшысы болды. 10 маусымда «Балтимор Ориолс» командасының үлкен «Мемориалдық стадионында» ол АЛ тарихында тоғыз иннингтік ойында төрт қатарынан хоум-ран соққан екінші ойыншы болды; Лу Гериг 1934 жылы төрт хоум-ран соққан. 2021 жылы берген сұхбатында Колавито бұл ойынды өзінің мансабының ең жарқын сәті деп атады. Ол сол маусымда алғаш рет өткізілген екі «All Star» ойынына да шақырылды және екінші ойында хоум-ран соқты (1959 жылдан бастап жыл сайын екі «All Star» ойыны өткізілді). Сол жылы АЛ чемпионаттық жарысында «Индианс» командасы «Чикаго Уайт Сокс» командасынан бес ойынға қалып, екінші орынды иеленді. Бұл оның 1967 жылға дейін титулға ең жақын келген уақыты болды. Сондай-ақ, ол «MVP» дауыс беруде төртінші орын алды. Колавито жеті маусым бойы 30-дан астам хоум-ран соқты, өзін тұрақты күшті соққышы ретінде бекітті. Ол сондай-ақ, аяғы жазық болғанына қарамастан, өте күшті қолымен керемет аутфильдер болды.

Детройт Тайгерлері

Колавито әдемі келбеті мен жақсы мінезімен Кливленд жанкүйерлерінің сүйіктісі болды, әр ойыннан кейін жүздеген жанкүйердің автограф сұрауына жауап берді, тіпті бұл бірнеше сағатқа созылса да. 17 сәуірде 1959 жылы «Индианс» командасының бас менеджері Фрэнк Лейн оны күтпеген жерден Харви Куэннге (1959 жылы Американ лигасының үздік соққы шебері, .353 көрсеткішпен) айырбастап, «Детройт Тайгерс» командасына жіберді – бұл оқиға Кливлендте «Тайгерс» командасына қарсы маусымның ашылу күнінен екі күн бұрын болды. Колавитоның күшті лақтыру қабілеті болғандықтан оны оң жақ алаңға қойды, сол маусымда Ал Калинды орталық алаңға көшірді. Колавито .249 көрсеткішпен 35 хоум-ран соғып, 87 RBI (ұпай жинады). 1960 жылы Колавито .290 көрсеткішпен, мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 45 хоум-ран, 140 RBI және 129 ұпай жинады. «Детройт» командасы лигадағы ең көп ұпай жинаған командалардың қатарында болды, ал ол MVP (ең құнды ойыншы) сыбайласында сегізінші орынды иеленді. «Детройт» командасы үшін Колавито оң жақ алаңнан сол жақ алаңға ауыстырылды, ал Калин қайтадан оң жақ алаңға орналасты. Колавито тағы да екі All Star ойынына қатысты және екінші ойында хоум-ран соқты. Сол маусымдағы бір қос ойында ол 4 хоум-ран соқты, оның 3-і екінші ойында болды. «Тайгерс» жанкүйерлері Колавитоны «Детройт» командасына алғанын қуанышпен қабылдады, бірақ Кливлендтегідей жақсы қабылдамады, олар тұрақты Куэннді артық жақсы көріп, оған басымдық берді. Колавитоны «өзін-өзі құдай санаған» спорт журналисі Джо Фолс сынға алды, оның жеткізе алмаған ұпайларын баяндайтын мақалалар жазды. «Детройт» журналисі Колавитоның «Тайгерс» командасында ойнаған жылдарындағы статистикасын сақтап, оның ойын кезінде ұпай жинамағанда «RNBI» (Run Not Batted In – соққымен ұпай жиналмаған) деген белгі берді. Бұл Колавитоны ашуландырып, олардың арасында бірнеше жыл бойы шиеленіскен қарым-қатынас тудырды. Бір ойында Фолс ресми бағалаушы ретінде Колавитоны даулы қателік жасады деп айыптады, ал «Rock» (Колавитоның лақабы) ойыннан кейін оны жеке қарсы алды. Тағы бір рет Колавитоның соққысы нашарлағанда «Тайгерс» жанкүйерлері оны ұрып-соғуды бастады, ол сол жақ алаңнан жарық мұнарасы мен төбесінен жартылай ұстаған допты лақтырып жіберді. 1961 жылдың 12 мамырында Колавито Нью-Йоркте «Янкилермен» ойынынан қуылды, себебі ол МЛБ ережелерін бұзып, трибунаға көтерілді (бірақ Колавитоның артынан трибунаға кірген басқа «Тайгерс» ойыншылары қуылмады), оның үлкен әкесімен төбелесіп жүрген мас «Янкилер» жанкүйеріне қарсы тұру үшін. Колавитоның (1961 жылы 35 000 доллар) жалақысы команданың белгілі жұлдызы Ал Калиннің (39 000-ден 49 000 долларға дейін) жалақысынан жоғары болды. 1962 жылы Колавито 164 соққы (Калин 121), 37 хоум-ран (Калин 29) және 112 RBI (Калин 94) жинады. Ол үшінші рет All Star ойынына шақырылды және екінші ойында хоум-ран соқты. 1963 жылы Колавито .271 көрсеткішпен 22 хоум-ран және 91 RBI жинады.

Канзас-Сити А-сы

Колавито Боб Андерсонмен бірге және 50 000 доллар Тайгерлерден Канзас-Сити Атлетикc клубына 18 қарашада Джерри Лампе, Дейв Викершем және Эд Раков үшін ауыстырылды, бірақ ол аутфильдер ретінде үш АЛ Алтын қолғап жүлдесінің бірін жеңіп алмады. 6 қыркүйекте ол 1000-шы RBI-ын (ұпайын) жинады. Ол тек Ал Калин мен Уилли Хортонға ғана емес, сонымен қатар сегізінші иннингте "Янкилерге" жеңіс әкелген ұпаймен "Тигрс" клубын да ашуландырды. Ол екінші ойында да гол соқты. Колавитоның "Янкилер" сапындағы питчингтік жетістігі 2012 жылдың 6 мамырына дейін, Балтимор Ориолс клубының ойыншысы Крис Дэвис жеңіске жеткенге дейін АЛ-да қайталанбады. Колавито "Янкилер" үшін өткізген 39 ойында 20 соққы жасады, оның ішінде 5 гол соқты. 1968 жылдың 30 қыркүйегінде "Янкилер" оны босатып жіберді. 1973 жылғы маусымда ол "Индианс" клубының бірінші базалық жаттықтырушысы, 1975 жылғы маусымда комментатор, ал 1977 және 1978 жылғы маусымдарда бірінші базалық жаттықтырушы болды. 1982 жылы Колавито мен Канзас-Сити Роялс клубының бас жаттықтырушысы Дик Хаузер, бұрын "Индианс" клубының шортстопы болған, жол апатына ұшырап, полициямен қақтығысты. Колавито мен Хаузер полицияның жұмысына кедергі келтіргені үшін айыпты деп танылып, 90 күндік түрме жазасына кесілді. Екеуі де сот шешіміне шағымданып, алты айға шартты жаза алды. Колавито 1983 жылғы қарағайлы таяқша ойынына қатысты және судьялардың Джордж Бретттің голын есептен шығарып, оны аут деп жариялауына қарсылық білдіргені үшін алаңнан қуылды, бұл "Янкилерге" жеңіс сыйлар еді; алайда шешім кейіннен өзгертілді, ойын бір айдан кейін Бретттің голының нәтижесінде Роялс көш бастауымен қайтадан басталды және Роялс ойынды жеңіп алды.

Жеке өмір

Колавито 1954 жылдан бері үйленген. 2015 жылдың 11 тамызында ол көп жылдар бойы ауырған 2-ші типті қант диабеті салдарынан оң аяғының тізеден төменгі бөлігін ампутациялауға мәжбүр болды.

Мұра

Колавито өзінің заманындағы ең күшті соққышылардың бірі және бейсболдағы ең жақсы лақтыру қабілетіне ие ойыншылардың қатарында болды. 2001 жылы Колавито "Индианс" тарихындағы ең есте қаларлық тұлға деп дауыс берілді. "All Century" командасының таныстырылысында Колавитоға зор құрмет көрсетілді. 2006 жылдың 29 шілдесінде Колавито, Рей Чапман, Эдди Жосс, Сэм Макдауэлл, Аль Розен, Герб Скор және бас жаттықтырушы Аль Лопес бірге "Кливленд Индианс" құрмет залына енгізілді. 2021 жылдың 10 тамызында, 88 жасқа толған күні, Колавитоның мүсіні Кливлендтің "Кішкентай Италия" аймағындағы Тони Бруш паркінде ашылды. Колавито бұл салтанатқа қатысты.

Рокки Колавитоның қарғысы

1994 жылы Терри Плуто, 1980-ші жылдары «The Plain Dealer» газеті үшін «Кливленд Индианс» командасын жамылған және «Akron Beacon Journal» газетінің ең танымал спорт тілшісі болған (бірақ 2007 жылы «The Plain Dealer» газетіне оралған), «Рокки Колавитоның қарғысы» атты кітап жариялады. Бұл кітап 1959 жылдан бері «Индианс» командасының бірінші орынға тіпті 11 ойынмен де жақындамауының себебін түсіндіруге тырысты. Плутоның түсіндіруінше, 1960 жылы «Индианс» командасының Колавитоны сатуы команданы үш онжылдықтан астам уақытқа созылған орташа деңгейге түсірді. Ол сондай-ақ 1965 жылы Колавитоны қайта әкелу саудасы оны сатқаннан да нашар болды деп санайды. Плуто 1995 жылы «Карғысты жерлеу» атты жалғасын жазды, осы жылы «Кливленд Индианс» командасы 41 жылдан кейін алғаш рет Америка лигасының чемпионы атанды. «Кливленд» әлем чемпионатын «Атланта Брейвс» командасына 4:2 есебімен ұтылды. 2007 жылы «Индианс» командасы тағы да Америка лигасының жеңімпазы атанды, бірақ 7-ші ойында жеңіске жету үшін тағы екі аут қажет болған кезде «Флорида Марлинс» командасына 4:3 есебімен әлем чемпионатын ұтырып қалды. 1999 жылы Плуто «Біздің тайпамыз» атты кітап жазды, онда «Кливленд Индианс» командасының тарихы баяндалған. Плуто кітапта қарғыстың әлі де күшінде екенін мәлімдейді. «Индианс» командасы 19 жылдан кейін, 2016 жылы тағы да Америка лигасының чемпионы атанды. «Кливленд» әлем чемпионатын «Чикаго Кабс» командасына 4:3 есебімен ұтылды; «Кливленд» командасының соңғы әлем чемпионатының жеңісі 1948 жылы «Бостон Брейвс» командасын жеңген кезде болды.