Кіріспе

Канаданың алғашқы ғарыш телескопы

Жұлдыздардың микроайнымалылығы мен тербелісі/Microvariabilité et Oscillations STellaire (MOST) – Канаданың алғашқы ғарыш телескопы болды. Іске қосылғаннан кейін шамамен 10 жылға дейін ол орбитадағы ең кішкентай ғарыш телескопы болып саналды (соның салдарынан оның жасаушылары оны ең ірі телескоптардың бірі – Хабблға сілтеме жасай отырып, "Сарбаздық ғарыш телескопы" деп атады). MOST – астеросейсмологияны зерттеуге арналған алғашқы ғарыш аппараты, одан кейін аяқталған CoRoT және Kepler миссиялары жүзеге асырылды. Бұл 32 жыл бұрынғы ISIS II ғарыш спутнигінен кейін Канада ұшырған алғашқы ғылыми спутник болды.

Операция тарихы

Спутниктің жасалуын Канада Ғарыш агенттігінің Ғарыш ғылымдары бөлімі басқарды және ол Кіші пайдалы жүктемелер бағдарламасы арқылы қаржыландырылды; оның жұмысын (2012 жылға дейін) CSA-ның Ғарыш зерттеу бөлімі жүзеге асырды. Оны SFL (MOST негізгі жер станциясы орналасқан жерде) Microsat Systems Canada Inc. (2008 жылы Dynacon компаниясының ғарыш бөлімі MSCI-ге сатылғаннан кейін) бірлесіп басқарады. Ұшырылғаннан кейін он жыл өткен соң, оның екі құралының (төрт реакциялық дөңгелектің бірі және екі CCD драйверлік тақтасының бірі) бұзылуына қарамастан, спутник жақсы жұмыс істеп тұрды, себебі үнемі бағдарламалық қамтамасы жаңартылып тұрды, сондай-ақ аппараттық резервтік жүйелер болғандықтан, өнімділікті жақсартуға және істен шыққан аппараттық бөлімдерді алмастыруға мүмкіндік болды. 2008 жылы MOST спутниктік жоба тобы Канаданың Аэронавтика және ғарыш институтының «Алуэтт» сыйлығын жеңіп алды, бұл сыйлық Канаданың ғарыш технологиясын, қолданылуын, ғылымын немесе инженериясын дамытуға елеулі үлес қосқандығын мойындайды.

CSA-ның операцияларды қаржыландыруын тоқтату

2014 жылдың 30 сәуірінде Канада ғарыш агенттігі 2014 жылдың 9 қыркүйегінен бастап MOST спутнигін жұмыс істеуді жалғастыруға арналған қаржыландыруды тоқтататынын хабарлады. Бұл, Харпер үкіметінің Канада ғарыш агенттігінің бюджетін қысқартуының салдарынан болды, тіпті спутник толыққанды жұмыс істеп, ғылыми байқаулар жүргізе беруге қабілетті болса да. Бас ғылыми жетекші Джейми Мэтьюс: «Спутникті орбитада ұстау үшін барлық мүмкіндіктерді қарастырамын, соның ішінде халыққа тікелей үндеу жасау да бар» деді.

АЕК-тен кейін қаржыландырылатын операциялар

2014 жылдың қазан айында MOST спутнигі MSCI компаниясымен сатып алынды, одан кейін спутниктің коммерциялық пайдалануы басталды. Ол доктор Мэтьюспен серіктестікте бастапқы MOST миссиясын жалғастыруға, сондай-ақ басқа планеталық зерттеулер жүргізуге, қалыпты бақылау жүйесі алгоритмдерін зерттеуге және дамытуға, сонымен қатар Жерді қадағалауға мүмкіндік берді. MOST 2019 жылдың наурыз айында қуат беру жүйесінің істен шығуына байланысты қызметтен шығарылды.

Ашылғандар

MOST тобы бірқатар жаңалықтарды хабарлады. 2004 жылы олар Процион жұлдызының күтілгендей тербелмейтінін мәлімдеді, бірақ бұл пікір талас тудырды. 2006 жылы байқаулар бұрын белгісіз болған өзгермелі жұлдыздар класын – «баяу импульсті В супергиганттарын» (SPBsg) ашты. 2011 жылы MOST екі аптаға созылған, дерлік үздіксіз фотометриялық бақылаулардың нәтижесінде 55 Cancri e экзопланетасының негізгі жұлдызы арқылы транзиттеуін анықтады, бұл планетаның бұрынғы ашылуын растады және планетаның құрамын зерттеуге мүмкіндік берді. 2019 жылы MOST фотометриясы HD 189733 A жұлдызының бетіндегі тұрақты жұлдыздық дақтар туралы алдамшылықты жоққа шығарды, олар жұлдыздың магниттік өрістері мен оның «ыстық Юпитер» экзопланетасының өзара әрекеттесуінен пайда болған деген болжам бар еді.