Кіріспе

Жоғары мектеп математикасы сайысы

Америка Құрама Штаттарының математикалық олимпиадасы (АҚШМО) – Америка Құрама Штаттарында жыл сайын өткізілетін, өте іріктелген жоғары мектеп математикасы сайысы. 1972 жылы тұңғыш рет өткізілгеннен бері ол Америка математикалық жарыстарының соңғы кезеңі болып келді. 2010 жылы ол АҚШМО және Америка Құрама Штаттарының жасөсперімдер математикалық олимпиадасына (USAJMO) бөлінді. АҚШМО немесе USAJMO-ға қатысу құқығы АҚШ-тағы жоғары сынып оқушылары үшін ең беделді наградалардың бірі саналады. Алты сұрақтан тұратын, тоғыз сағатқа созылатын математикалық дәлелдеу сайысында жоғары нәтиже көрсеткендер Халықаралық математикалық олимпиадада АҚШ-ты өкілдік ету үшін Математикалық олимпиада бағдарламасына қатысуға шақырылады.

Құқықтық негіздеме

USAMO-ға қатысу үшін қатысушы АҚШ азаматы немесе АҚШ немесе Канаданың заңды тұрғыны болуы тиіс. Американдық ИМО командасына тек АҚШ-тың тұрақты тұрғындары мен азаматтары ғана қосыла алады. Бұған қоса, барлық қатысушылар, олардың географиялық орналасуына қарамастан, AMC жарыстарының алдыңғы кезеңдерінде белгіленген біліктілік көрсеткіштеріне сай болуы керек. USAMO-ға тек шақыру арқылы қабылданады.

Тарих

USAMO 1972 жылы Нура Д. Тернер мен Сэмюэл Л. Грейцердің бастамасымен құрылды және 1982 жылға дейін AHSME емтиханының келесі раундысы болды. 1983 жылы AHSME мен USAMO арасында байланыс құралы ретінде Америкалық шақыру математикалық емтиханы енгізілді. 2010 жылы USAMO, USAMO және USAJMO емтихандарына бөлінді.

Қатысушыларды іріктеудің тарихи процесі

USAMO (және 2010 жылдан бері USAJMO) жыл сайын шамамен 500 (2006 жылға дейін 250) қатысушымен шектеледі. Осы квотаны сақтап тұру үшін AMC комитеті іріктеу процесін қолданады, ол бәйге тарихында бірнеше рет өзгертілген.

Қазіргі

AMC 12 негізделген индекстер AMC 12 балы + 10*(AIME балы) арқылы анықталады. AMC 10 негізделген индекстер AMC 10 балы + 10*(AIME балы) арқылы анықталады. AMC 12 индекстеріне сүйенген шектік мәндер шамамен 260-270 студенттің USAMO-ға қатысуына мүмкіндік береді. AMC 10 индекстеріне сүйенген шектік мәндер шамамен 230-240 студенттің USAJMO-ға қатысуына мүмкіндік береді. Егер студент AMC 10 және 12 (яғни AMC 10A және 12B немесе AMC 12A және 10B) емтихандарын тапсырып, USAMO және USAJMO-ға қатысуға құқылы болса, онда студент USAMO-ны міндетті түрде тапсыруы керек. 2020 жылы COVID-19 пандемиясынан туындаған бағалау шектеулеріне байланысты студенттердің саны азайтылды (223 USAMO-ға қатысуға құқылы және 158 USAJMO-ға қатысуға құқылы студент). Команданы іріктеу үшін қыз студенттердің шектеулі санын арттыру мақсатында, әйелдерге ерлерге қарағанда төменгі шектік мән белгіленді. Бұл саясаттағы өзгеріс MAA (Математикалық қауымдастық) тарапынан ресми түрде жарияланбады және емтихан өткізілуге бір апта қалғанда қабылданды. Сонымен қатар, егер студент Америка Құрама Штаттарының Математикалық Дарындылық Іздеуінен (USAMTS) кемінде 68/75 балл жинап, бірақ AMC 10 немесе 12 емтихандарында жеткіліксіз балл алса, онда AIME-де кемінде 11 балл жинап USAMO-ға немесе AIME-де 9-10 балл жинап USAJMO-ға қатысуға құқылы, егер студент талаптарға жауап берсе.

2011 жыл

2011 жылдан бері мақсат – екі олимпиадаға барлығы 500-ге жуық оқушыны іріктеу, оның ішінде 270 оқушы АҚШ математикалық олимпиадасына (USAMO), ал 230 оқушы 2011 жылғы АҚШ жасөспірімдер математикалық олимпиадасына (USAJMO) қатысады. USAMO және USAJMO-ға іріктеу келесі ережелер бойынша жүзеге асырылады:

1. АҚШ азаматтары және АҚШ пен Канадада тұратын, біліктілік ұпайлары бар студенттер USAMO және USAJMO-ға қатысуға құқылы. 2. USAMO-ға іріктеу AMC 12 ұпайы + 10 * AIME ұпайы ретінде есептелетін USAMO индексіне негізделеді. USAJMO-ға іріктеу AMC 10 ұпайы + 10 * AIME ұпайы ретінде есептелетін USAJMO индексіне негізделеді. 3. USAMO-ға тек АҚШ азаматтары және АҚШ пен Канадада тұратын AMC 12 A немесе AMC 12 B сынағын тапсырған студенттер қабылданады. 4. USAJMO-ға тек АҚШ азаматтары және АҚШ пен Канадада тұратын AMC 10 A немесе AMC 10 B сынағын тапсырған студенттер қабылданады. Бұл автоматты түрде жасөспірімдер математикалық олимпиадасына қатысуды 10-сыныптан төмен сыныптардағы оқушылармен шектейді. AMC 10 A немесе AMC 10 B, немесе екеуін де тапсырған студенттер, AMC 10 немесе AIME-дегі ұпайларына қарамастан, USAMO-ға қабылдануға құқылы емес. 5. AIME ұпайы бар AMC 12 тапсырғандардың арасынан USAMO индексі бойынша ең жоғары 260-270 жеке студент USAMO сынағына шақырылады. 6. AIME ұпайы бар AMC 10 тапсырғандардың арасынан USAJMO индексі бойынша ең жоғары 230-240 жеке студент USAJMO сынағына шақырылады. Бұл ретте, USAMO-ға қатысуға құқық алған AMC 12 тапсырған студенттер ескерілмейді. Яғни, жас студенттер AMC 12 индексі арқылы біліктілік алған жағдайда міндетті түрде USAMO-ға қатысуы керек. 7. Әрбір АҚШ штатынан USAMO немесе USAJMO-да бұрын қатыспаған, сандық көрсеткіші ең жоғары студент таңдалады, бұл USAJMO индексі (AMC 10 негізінде) немесе USAMO индексі (AMC 12 негізінде) болуы мүмкін. Штаттағы ең жоғары сандық көрсеткіш AMC 12 негізінде болса, студент USAMO-ға, ал AMC 10 негізінде болса, USAJMO-ға шақырылады.

1996 жылдан 2001 жылға дейін

Сынақ екі жиынтықтан, әрқайсысы үш есептен тұрды. Әр жиынтыққа үш сағат берілді; бір жиынтық таңертең (9:00-12:00) ал екіншісі түстен кейін (1:00-4:00) орындалды.

1995 және одан бұрынғы

Сынақ бес мәселені шешуден тұрды, оларға үш жарым сағат (бұрын үш сағат) берілді. Әр мәселенің бағасы 20 балл, ең жоғары балл – 100.

Сынау әдістері

Көптеген жылдар бойы студенттер USAMO сынағын өздерінің жоғары мектептерінде тапсырды. 2002 жылға дейін сынақ сұрақтары мектептерге жабық конверттерде жіберілетін, оларды емтихан күні белгіленген уақытқа дейін ашуға рұқсат болмайтын. 2002 жылдан бастап сынақ сұрақтары сынақтың ресми басталуынан он бес минут бұрын AMC веб-сайтында (төмендегі сілтемелерді қараңыз) жарияланады. Студенттердің жауаптары емтихан аяқталған соң AMC кеңсесіне факс арқылы жіберіледі. 2002 жылы Akamai Foundation, American Mathematics Competitions ірі демеушісі ретінде, USAMO қатысушыларын барлық шығыстарын төлеп, Кембридждегі MIT-де өткен орталық шараға сынақтан өтуге шақырды. Сонымен қатар, Akamai 2002 жылы USAMO қатысушыларының жоғары сыныпқа өтпегендерін (шамамен 160 студент) кеңейтілген Математикалық Олимпиада бағдарламасына (әрі "MOP" деп белгілі) қатысуға шақырды. Бұл орталық шараны жыл сайын өткізу тым қымбат болғандықтан, ол тоқтатылды. Дегенмен, 2004 және 2005 жылдары 30 жаңадан түсетін студентті "Қызыл MOP" деп аталатын бағдарлама бойынша MOP-қа жіберуге қаражат табылды. USAMO және USAJMO-ның үздік қатысушылары бірнеше іріктеу критерийлері арқылы MOP-қа таңдалады. 2016 жылдан бастап ИМО командасының мүшелері, келесі шамамен 18 USAMO бітірмеген студенттері, келесі шамамен 12 USAMO 9-шы немесе 10-шы сынып студенттері, USAJMO-дағы ең үздік шамамен 12 студент, сондай-ақ USAMO немесе USAJMO-дан әртүрлі санындағы қыз қатысушылар MOP-қа шақырылады, ал орта мектеп оқушылары жағдай бойынша шақырылады.

Марапаттар

USAMO қатысушыларының жоғарғы шамамен 6% алтын жүлдегерлер деп тағайындалады, келесі шамамен 12% күміс жүлдегерлер деп тағайындалады, ал келесі шамамен 18% қола жүлдегерлер деп тағайындалады. USAJMO-ның ең үздік шамамен 12 қатысушысы үздік жеңімпаз деп тағайындалады, келесі шамамен 20% жеңімпаз деп тағайындалады. Бұған қоса, USAMO немесе USAJMO-да кем дегенде 14 ұпай жинаған және басқа жүлде алмаған адамдар Құрметті айрықша мақтауға ие болады. 2022 жылға дейін USAMO және USAJMO-дағы ең үздік 12 орындаушы Жеңімпаз деп тағайындалса, келесі шамамен 12 адам Құрметті айрықша мақтауға ие болды.