Ұлыбритания чемпионаты: Снукер турнирінің тарихы мен жетістіктері

Кіріспе

Снукер турнирі

Ұлыбритания чемпионаты – кәсіби рейтингтік снукер турнирі. Әлем чемпионаты мен Мастерс турнирімен қатар, ол снукердің ең беделді үш жүлдесінің бірі болып саналады. Әдетте Йорк қаласындағы Барбикан аренасында өткізіледі. Ронни О’Салливан турнирде рекордтық сегіз рет жеңіске жеткен, одан кейін Стив Дэвис алты рет, ал Стивен Хендри бес рет жеңімпаз атанды. О’Салливан – 2023 жылы сегізінші титулын жеңіп алған қазіргі чемпион.

Тарих

Ұлыбритания чемпионаты алғаш рет 1977 жылы Блэкпулдегі «Тауэр Цирк» сарайында Ұлыбританияның кәсіби снукер чемпионаты ретінде өткізілді. Бұл турнир тек Ұлыбританияда тұратын және паспорттары бар адамдарға арналған. Пэтси Фаган турнирдің бірінші жеңімпазы атанды, финалда Дуг Маунтджойды 12:9 есебімен жеңіп, 2000 фунт стерлинг көлеміндегі бас жүлдеге ие болды. Келесі жылы турнир Престон қаласындағы «Гильдия залына» көшірілді және 1997 жылға дейін сол жерде өтті. 1984 жылы ереже өзгертілді, турнирге рейтингтік мәртебе берілді және барлық кәсіби ойыншыларға қатысуға рұқсат етілді. Содан бері ол Әлем чемпионатынан басқа барлық турнирлерден гөрі көбірек рейтингтік ұпай жинады. 1993 жылы ең жақсы 31 кадрдан ең жақсы 19 кадрға дейін формат өзгертілді. Бұл формат бүгінгі күнге дейін қолданылып келеді. Сол жылы Ронни О’Салливан турнирдің (және кез келген рейтингтік турнирдің) ең жас жеңімпазы болды, оған 17 жас болған. 1994 және 1996 жылдар аралығында Стивен Хендри үш рет қатарынан чемпион атанды, ал 1997 жылдан 2002 жылға дейін жеңімпаз әр жыл сайын «92-ші жылғы жасөспірімдер» тобының бірі болды. О’Салливан, Джон Хиггинс және Марк Уильямс осы кезеңде екі реттен титул жеңіп алды. 2005 жылғы турнирде 48 жастағы Стив Дэвис екі жылға жуық уақыттан кейін алғаш рет рейтингтік турнирдің финалына өтіп, 23 жыл ішінде турнирдегі ең жоғары брейкін жасады. Кәсіби турнир тарихында финалистер арасындағы ең үлкен жас айырмашылығын көрсеткен матчта ол 18 жасар Динг Цзюньхуиге 6:10 есебімен жеңіліп, Ұлыбритания чемпионатында жеңіске жеткен алғашқы британдық немесе ирландтық емес және О’Салливаннан кейінгі екінші жас ойыншы болды. Келесі жылы Питер Эбдон Стивен Хендриді жеңіп, титул иегері атанды. 2007 жылы Ронни О’Салливан турнирді төртінші рет жеңіп алды, финалда Стивен Магуайрды 10:2 есебімен жеңді. Турнир сондай-ақ О’Салливанның жартылай финалдың шешуші фрейміндегі максималды брейкімен және Марко Фу мен Марк Селби арасындағы ең ұзақ (77 минуттық) теледидарлық фреймімен ерекшеленді. 2009 жылғы финалда әлем чемпионы Джон Хиггинс оңай қоңыр шарды соқпай, 8:6 есебімен алға шығу мүмкіндігін жіберіп алып, екінші рет чемпион атанған Динг Цзюньхуиден жеңілді. 2010 жылғы финал тағы бір керемет матч болды, көптеген комментаторлар оны бірден классикалық матч деп атады. Бір кезде матчты реттеуге қатысқаны үшін алты айға тоқтатылғаннан кейін алғашқы ірі турниріне ойнаған Джон Хиггинс Марк Уильямсқа 5:9 есебімен ұтылып қалды. Алайда ол келесі екі фреймді жеңіп алды. 7:9 есебімен Уильямс үстелде 27 ұпай ғана қалғанда 29 ұпаймен алда болды, Хиггинске турнирде қалу үшін снукер қажет болды. Хиггинс снукер жасап, барлық шарларды тазартты. Хиггинс жеңіп алған тағы бір фрейм матчты шешуші фреймге жеткізді. Ақырында үстелде қоңыр, көк, қызыл және қара шарлар ғана қалғанда, Хиггинс қоңыр шарды үстелдің ұзын осі бойынша қос соққымен жоғарғы қалтаға түсірді, содан кейін қиын ұзын көк және одан да қиын қызыл шарды соқты, осылайша фреймді жеңіп, турнирді 10:9 есебімен жеңіп алды. Матчтан кейінгі сұхбатында ол жеңісін өміріндегі ең жақсы сәт деп атап, оны өлім аузында жатқан әкесіне арнады. 2011 жылы турнир Йорк қаласындағы Барбикан орталығына қайта оралды. Формат түбегейлі өзгертілді. Төртінші финалға дейінгі барлық матчтар 17 кадрдан 11 кадрға дейін қысқартылды. 2013 жылы 128 ойыншыдан тұратын тең ұпайлы турнир өткізілді, барлық ойыншылар бірінші турдан қатысты және барлық турлар Барбикан стадионында өтті. Турнир келісімшарт бойынша 2013 жылға дейін Барбикан орталығында өтуі тиіс болды, бірақ ол 2014 жылы да өткізілді. Сол жылы формат тағы да өзгертілді, жартылай финалға дейінгі барлық раундтар 11 кадрдан тұрды. Бұл формат бүгінгі күнге дейін қолданылып келеді. Бұл турнирде тағы бір классикалық финал өтті, өйткені Ронни О’Салливан 2011 жылғы жеңімпаз Джадд Трампты 10:9 есебімен жеңіп алды, ол 9:4 есебімен жеңіске жетіп, матчты шешуші фреймге жеткізді. Бесінші рет чемпион атанғаннан басқа, О’Салливан Мэттью Селтке қарсы соңғы 16 матчта максималды брейк жасады, бұл 2012 жылдан бері турнирдің негізгі кезеңдерінде жасалған үшінші 147 ұпайлық брейк болды. Бұл брейктерді 2012 жылы Джон Хиггинс, 2013 жылы Марк Селби жасаған еді, содан кейін 2015 жылы Нил Робертсон және 2016 жылы Марк Аллен де максималды брейк жасады. 2012 және 2018 жылдар аралығында турнирді Нил Робертсон, Марк Селби немесе Ронни О’Салливан жеңіп алды. 2013 және 2016 жылдардағы финалдарда осы үш ойыншының бірі болды, Робертсон бұрынғы чемпион Селбиді жеңіп алды, ал Селби О’Салливанды жеңді. 2015 жылы финалда Австралияның Нил Робертсоны мен Қытайдың Лян Вэнбо қатысты, бұл Ұлыбритания чемпионатының финалында екі шетелдік ойыншының алғаш рет кездесуі болды, бұл жағдай 2021 жылы қайталанды, онда қытайлық ойыншы Чжао Синьтун бельгиялық Лука Бреселге қарсы өнер көрсетті, ол сол кезде Еуропа материгінен шыққан алғашқы ойыншы болды. Бұл турнир тарихында ең жақсы 16 ойыншының тізіміне енбеген екі ойыншы арасындағы алғашқы Ұлыбритания чемпионатының финалы болды. 2016 жылғы Селби мен О’Салливан арасындағы финалда матчтың соңғы алты фреймінде бес жүздік брейк жасалды, Селби екінші Ұлыбритания титулын жеңіп алды. 2017 және 2018 жылдардағы турнирлерді О’Салливан жеңіп алды, ол 1996 жылы Стивен Хендриден кейін титулды қорғай білген алғашқы ойыншы болды. Сонымен қатар, О’Салливан жеті Ұлыбритания титулымен жаңа рекорд орнатты, ол 2023 жылы Динг Цзюньхуиді жеңіп, оны сегіз титулға дейін жеткізді, Динг Цзюньхуи 2019 жылы турнирді үшінші рет жеңіп алды және 2022 жылы Марк Алленге екінші орын алды. 2020 жылғы турнирде Нил Робертсон үшінші рет чемпион атанды, финалда Джадд Трампты 10:9 есебімен жеңіп, 66 минуттық шешуші фреймде 7 сағатқа созылған матч өткізді. Ұлыбритания чемпионатының жылдар бойында көптеген демеушілері болды, олар Super Crystalate, Tennents, StormSeal, Royal Liver Assurance, Liverpool Victoria, PowerHouse, Travis Perkins, Maplin Electronics, Pukka Pies, 12BET.com, Coral, Betway, Cazoo және MrQ. Бұл турнир BBC телеарнасынан көрсетіледі және әр жылдың соңында өтеді.

The UK Championship was first held in 1977 in Tower Circus, Blackpool as the United Kingdom Professional Snooker Championship, an event open only to British residents and passport holders. Patsy Fagan won the inaugural tournament by defeating Doug Mountjoy by 12 frames to 9 in the final and won the first prize of £2000. The following year the event moved to the Guild Hall, Preston, where it remained until 1997. The rules were changed in 1984, when the tournament was granted ranking status and all professionals were allowed to enter. Since then, it has carried more ranking points than any tournament other than the World Championship delivering a final's best winning margin since it had become the best of 19 frames in 1993, a feat repeated three years later, in 2004, by Stephen Maguire against David Gray; and in 2002, when Doherty almost won the tournament against Mark Williams, but lost 9–10 in a dramatic deciding frame. In 1993, the format of the final was reduced from the best of 31 frames to the best of 19 frames. This is the format still used for the final to the current day. Ronnie O'Sullivan became the youngest ever winner of the tournament (and any ranking tournament) that year, being just 17 years old at the time. Between 1994 and 1996, the championship was won by Stephen Hendry three times in a row, while from 1997 to 2002, the winner was one of the 'Class of '92' each year, with O'Sullivan, John Higgins and Mark Williams all claiming the title twice during this period. The 2005 tournament saw Steve Davis, aged 48, reach his first ranking tournament final for almost two years and make his highest break in tournament play for 23 years. In a match that featured the widest age gap between finalists in professional tournament history, he lost 6–10 to the 18 year old Ding Junhui, who became the first non British or Irish and the second youngest player after O'Sullivan to win the UK Championship. The following year, Peter Ebdon won the title by defeating Stephen Hendry 10 6. In 2007, the tournament was won by Ronnie O'Sullivan for the fourth time, as he beat Stephen Maguire 10–2 in the final. The tournament was also notable for O'Sullivan's maximum break in the deciding frame of the semi final, and for the longest televised frame (77 minutes) between Marco Fu and Mark Selby. The 2009 final saw the reigning world champion John Higgins missing an easy brown and the chance to go 8–6 in front, eventually losing to second time champion Ding Junhui. The 2010 final turned out to be another dramatic match, instantly described by many commentators as an all time classic. At one point, John Higgins, playing in his first major tournament after the end of a six month ban for his involvement in match fixing discussions, was 5–9 down to Mark Williams. However, he won the next two frames. At 7–9, Williams led by 29 points with only 27 on the table, leaving Higgins requiring a snooker to remain in the tournament. Higgins got the snooker and cleared the colours. Another frame won by Higgins took the match to the decider. Finally, with only brown, blue, pink and black left at the table, Higgins potted the brown into a top pocket by playing cross double across the long axis of the table and then added a difficult long blue and equally difficult pink, thereby winning the frame and thus the tournament by 10–9. In the emotional post match interview, he described his win as his finest hour and dedicated it to his terminally ill father. In 2011 the event returned to the Barbican Centre in York. There was a radical change to the format. All matches up to and including the quarter finals were changed from the best of 17 frames to the best of 11 frames. In 2013 a 128 player flat draw was used, with all players starting in the first round and all rounds played at the Barbican venue. The tournament was contractually due to stay at the Barbican Centre until 2013, but it also hosted the event in 2014. That year the format was changed once again, with every round up to and including the semi finals being played over best of 11 frames. This is the format that is being used to the current day. This tournament saw yet another classic final, as Ronnie O'Sullivan won 10–9 over 2011 winner Judd Trump, who had recovered from 9–4 to take the match into a decider. Besides winning the title for a fifth time, O'Sullivan also produced a maximum in his last 16 match against Matthew Selt, the third consecutive 147 break in the main stages of the tournament since 2012, following the ones made by John Higgins in 2012 and Mark Selby in 2013, and followed by Neil Robertson's maximum in 2015 and Mark Allen's in 2016. Between 2012 and 2018, the event has been won by either Neil Robertson, Mark Selby or Ronnie O'Sullivan. The final line ups of 2013 and 2016 featured a combination of these three players, with Robertson defeating defending champion Selby in the former, and Selby beating O'Sullivan in the latter. In 2015, the final featured Australia's Neil Robertson and China's Liang Wenbo, the first time that a UK Championship final had been contested between two overseas players, an occurrence repeated in 2021, when Chinese player Zhao Xintong played against the Belgian Luca Brecel, who at that point was the first player from mainland Europe to compete in a Triple Crown final. This was the first ever UK Championship final between two players ranked outside the top 16. The 2016 final between Selby and O'Sullivan saw five century breaks in the final six frames of the match, as Selby won his second UK title. The next two editions of the tournament in 2017 and 2018 were captured by O'Sullivan, who became the first player since Stephen Hendry in 1996 to successfully defend the title. In addition, O'Sullivan set a new record for most UK titles with seven, that he would extend to eight in 2023 by beating Ding Junhui, who won the tournament for the third time in 2019, and was a runner up to Mark Allen in 2022. In the 2020 edition of the event, it was Neil Robertson who became a three time champion of the tournament, defeating Judd Trump 10–9 in a 7 hour long final with a 66 minute long decider frame. The UK Championship has had many different sponsors over the years, including Super Crystalate, Tennents, StormSeal, Royal Liver Assurance, Liverpool Victoria, PowerHouse, Travis Perkins, Maplin Electronics, Pukka Pies, 12BET. com, Coral, Betway, Cazoo, and MrQ. It is one of the tournaments televised by the BBC and is held towards the end of each calendar year.

Теледидарлық қамту

Би-Би-Си қазіргі уақытта құқық иесі болып табылады және бұл шараны Eurosport-пен бірге көрсетеді. Би-Би-Си 1977 жылы Grandstand бағдарламасында алғашқы жарысты көрсеткен және содан бері барлық турнирлерді эфирге таратып келеді.