Кәсіби снукер турнирінің тарихы мен эволюциясы

Кіріспе

Кәсіби рейтингтік снукер турнирі

World Open – кәсіби рейтингтік снукер турнирі. Тарихы бойы турнир көптеген өзгерістер мен атау алмасуларға ұшырады. Ол 1982 жылы «Кәсіби ойыншылар турнирі» ретінде басталып, 1980-ші және 1990-шы жылдардың көп бөлігінде «Гран-при» деп аталды. 2001 жылдан 2003 жылға дейін «LG Кубогы» деп аталып, кейін 2010 жылға дейін қайтадан «Гран-при» болып өтті. Содан бері ол «World Open» деп танылады. 2006 және 2007 жылдары турнир ерекше дөңгелек турнир форматында өткізілді, бұл снукердегі әдеттегі жекелей турнирлерге қарағанда футбол және регби турнирлеріне көбірек ұқсас болды. 2008 жылы ФА кубогы стиліндегі жеребемен жекелей турнир форматы қайта жаңғыртылды. Кездейсоқ жеребе 2010 жылғы турнирден кейін тоқтатылды. Джадд Трамп – ағымдағы чемпион, ол турнирді соңғы екі рет, 2019 және 2024 жылдары жеңіп алды.

Тарих

Турнир 1982 жылы Дүниежүзілік кәсіби бильярд және снукер қауымдастығы (World Professional Billiards and Snooker Association) тарапынан кәсіби ойыншылар турнирі ретінде құрылды, мақсаты – тағы бір рейтингтік жарыс ұйымдастыру болды. Бұрын тек Әлем чемпионаты рейтингтік ұпайлар беріп тұрған. Финалда Рей Реардон Джимми Уайтты 10:5 есебімен жеңіп, 5000 фунт стерлинг көлеміндегі бас жүлдеге ие болды. Реардон 50 жас 14 күндік шақта рейтингтік жарыстың ең қарт жеңімпазы атанды. Бұл рекорд әлі де сақталып тұр. 1984 жылы Rothmans турнирдің демеушісі болды, оның атын Гран-при деп өзгертті және өткізілу орнын Редингтегі Hexagon театрына көшірді. Содан бері турнирдің әртүрлі демеушілері мен өткізілу орындары болды. Бұрынғы демеушілердің бірі – LG Electronics, ол 2001 жылы турнирдің атын LG Cup деп өзгертті. LG демеушіліктен бас тарқаннан кейін, 2004 жылы Гран-при атауы қайта жаңғыртылды және totesport демеушілік етті. 2006 мен 2008 жылдар аралығында Royal London Watches турнирді демеушілік етті. Турнир 1998 жылы снукер маусымының басында, 2005 жылға дейін Престон гильдия залында өтті (2000 жылы бір рет Телфордқа көшірілді). 2005 жылғы жүлде қоры 400 000 фунт стерлинг болды, жеңімпаз 60 000 фунт стерлинг алды. Бастапқы түрінде турнирдің құрылымы көптеген турнирлерге қарағанда тегіс болды, ең үздік 32 ойыншы соңғы 64 кезеңнен қатысты. Басқа турнирлерде 17-32 орындардағы ойыншылар келгенде 16 ойыншы ғана қалатын, содан кейін осы матчтардың 16 жеңімпазы үздік 16 ойыншымен кездесетін. Бұл құрылым қазір тек Әлем чемпионатында қолданылады. Осы ерекшеліктер турнирде күтпеген нәтижелердің жиірек кездесуіне себеп болды, Доминик Дейл, Марко Фу, Юан Хендерсон және Дейв Гарольд сияқты ойыншылар сол кезде таңғажайып финалистер атанды. Турнир тарихында 16 үздік ойыншыдан тыс ойыншы финалға шамамен жартылай рет жеткен. Олардың көпшілігі тұрақты жұлдыздарға айналмады, бірақ Стивен Хендри мен Джон Хиггинс турнирде алғашқы рейтингтік титулдарын жеңіп алды. Сонымен қатар, жылдар бойы көптеген үздік 16 ойыншы жарыстың алғашқы кезеңдерінде жеңіліске ұшырады. 1996 жылғы турнирді ең экстремалды мысал ретінде қарастырсақ, үздік 16 ойыншының 13-і ширек финалға өте алмады, ал жартылай финалда екі үздік 16 ойыншы (Марк Уильямс және Джон Паррот) арасындағы бір матч және екі рейтингі жоқ ойыншы (Юан Хендерсон және Марк Беннетт) арасындағы тағы бір матч өтті. Беннет пен Хендерсон бірінші екі ширек финал матчтарында жеңіске жеткендіктен, ширек финал аяқталғанға дейін таңғажайып финалист анықталды. 2006 жылы турнир Шотландиядағы Абердиндегі A.E.C.C.-де өтті және жаңа формат енгізілді. Ойыншылар топтарға бөлінді (іріктеу кезеңінде 8 топтан 8 ойыншы, финалдық кезеңде 8 топтан 6 ойыншы) және әр топтағы әрбір ойыншымен бір рет ойнады. Ең үздік 2 ойыншы келесі кезеңге өтті, ал соңғы 16 және одан кейінгі кезеңдер тікелей нокаут жүйесімен өтті. Бұл бірнеше күтпеген нәтижелерге әкелді. Бен Вулластон, Джейми Джонс және Иссара Качайвонг сияқты танымал емес ойыншылар іріктеуден өтті, ал Грейм Дотт, Стивен Хендри және Шон Мерфи сияқты жұлдыздар өз топтарынан шыға алмады. 2007 жылы формат сәл өзгертілді, өйткені (әсіресе Деннис Тейлордан) жүйе тым кездейсоқ екені туралы шағымдар түсті. Матчтардың ұзақтығы 5 ұпайдан 7 ұпайға дейін ұлғайтылды, бұл мықты ойыншыға жеңіске жетуге көбірек мүмкіндік берді. Жеңіс саны бойынша тең ойыншыларды анықтау үшін негізгі теңдікті бұзушы өзгертілді, енді кадр айырмашылығы ұпай саны бойынша тең ойыншылардың нәтижелерінен басымдық алды. Атап айтарлықтай, 2007 жылғы формат бойынша 2006 жылғы жүлдегер Джейми Коуп топтан шығарылмақ еді, өйткені ол үшінші орын алған Майкл Холтты жеңді, бірақ нашар кадр айырмашылығына ие болды. 2007 жылғы турнирде күтпеген жағдайлар азайды, бірақ 2006 жылғы әлем чемпионы Грейм Дотт, 1997 жылғы әлем чемпионы Кен Доэрти, чемпионды қорғаушы Нил Робертсон, жеті дүркін әлем чемпионы Стивен Хендри, алты дүркін әлем чемпионы Стив Дэвис, екі дүркін әлем чемпионы Марк Уильямс және 2007 жылғы әлем чемпионатының финалисі Марк Селби топтан шығарылды. 2008 жылы билет сатылымының төмендеуіне байланысты бұл формат сақталмады. 2008 жылы турнир Глазгодағы Шотландия көрме және конференциялық орталығына (SECC) көшті. Турнир қайтадан нокаут форматына оралды. Бірақ соңғы 16 және одан кейінгі кезеңдерде жоғары рейтингті ойыншылар (немесе оларды жеңгендер) автоматты түрде төменгі рейтингті ойыншыларға қарсы қойылмады, олар ФА кубогы стилінде тартты. 2009 жылы турнир Глазгода өтті, бірақ басқа жерде, Келвин залында. Барри Хирн Дүниежүзілік кәсіби бильярд және снукер қауымдастығын басқарғаннан кейін Гран-при форматы өзгертіліп, оның атауы World Open деп өзгертілді. Турнирде кәсіби ойыншылармен қатар әуесқойлар да қатыса алатын мүмкіндік болды. Әуесқойлар негізгі турнирге өту үшін 3 матчты жеңіп алуы керек еді. 9 қаңтар 2012 жылы World Open турнирі келесі бес жыл бойы Хайнань аралындағы Хайкоу қаласында өтетіні жарияланды. 2014 жылдың қарашасында турнир 2014/2015 маусымында өткізілмейтіні, өйткені промоутермен жасалған келісім жаңадан жаңартылмады және уақтылы түрде жаңа орын табылмайтыны хабарланды. Турнир 2016/2017 маусымында қайтадан өтті және қазір Юшань қаласында өткізіледі. 2020 мен 2023 жылдар аралығында COVID-19 пандемиясының салдарынан турнир өткізілмеді. 2024 жылғы маусым Covid пандемиясы кезінде жабылған World Open чемпионатының қайтадан басталуын белгіледі. Финалдық матчта Англиядан келген Джадд Трамп 10:4 есебімен жергілікті ойыншы Дин Цзюньхуиді жеңіп, ағымдағы чемпион атанды.

The tournament was created in 1982 as the Professional Players Tournament by the World Professional Billiards and Snooker Association, in order to provide another ranking event. Previously, only the World Championship carried ranking points. Ray Reardon beat Jimmy White by 10 frames to 5 in the final to win the first prize of £5,000. Reardon became the oldest winner of a ranking event at the age of 50 years and 14 days. This still remains the record. In 1984 Rothmans started sponsoring the tournament, changing its name to the Grand Prix, and moved its venue to the Hexagon Theatre in Reading. The tournament has had various sponsors and venues since. Previous sponsors include LG Electronics, who took over in 2001 and changed the tournament's name to the LG Cup. After LG withdrew their sponsorship, the Grand Prix name was revived for 2004 and was sponsored by totesport. Between 2006 and 2008 the event was sponsored by Royal London Watches. The tournament was played at the Preston Guild Hall in 1998, at the start of the snooker season, until 2005 (moving once to Telford in 2000). Prize money for 2005 totalled £400,000, with the winner receiving £60,000. In its original form, the tournament had a flatter structure than most tournaments, with the top 32 players all coming in at the last 64 stage. In other tournaments there used to be only 16 players left when the players ranked 17–32 come in, and then the 16 winners of those matches face the top 16; this structure is now only used for the World Championships. These facts made it more common to see surprise results than in most other tournaments, with players such as Dominic Dale, Marco Fu, Euan Henderson and Dave Harold all surprise finalists at the time. A player from outside the top 16 has reached the final roughly half the times the contest has been played. Few of those have become consistent stars, although Stephen Hendry and John Higgins took their first ranking titles in the event. In addition, over the years, many top 16 players were eliminated in the early stages of the contest. Taking the 1996 event as an extreme case, thirteen of the top sixteen seeds failed to reach the quarter final stages, and the semi finals featured one match between two top 16 players (Mark Williams and John Parrott) and another between two unseeded players (Euan Henderson and Mark Bennett); with Bennett and Henderson respectively winning the first two quarter final matches, a surprise finalist was guaranteed before the quarter finals had been completed. The event moved to Scotland at the A. E. C. C. in Aberdeen for 2006, and introduced a brand new format. Players were split into groups (8 groups of 8 in qualifying, 8 groups of 6 in the final stages) and played every other player in their group once. The top 2 players progressed; the last 16 and onwards were played as a straight knock out. This resulted in several surprise results. Little known players such as Ben Woollaston, Jamie Jones and Issara Kachaiwong made it through qualifying, while stars such as Graeme Dott, Stephen Hendry and Shaun Murphy failed to clear their groups. The format was slightly tweaked for 2007, after complaints (notably from Dennis Taylor) that the system was too random. Matches increased in length from best of 5 to best of 7, to give the better player more chance to win. The main tie breaker for players level on wins was changed, with frame difference now taking precedence over results between the players who are level on points. Notably, under the 2007 format, 2006 runner up Jamie Cope would have been eliminated in the groups, as he defeated third placed Michael Holt but had an inferior frame difference. The 2007 event saw fewer surprises, although 2006 World Champion Graeme Dott, 1997 World Champion Ken Doherty, defending champion Neil Robertson, seven time World Champion Stephen Hendry, six time World Champion Steve Davis, twice World Champion Mark Williams and 2007 World Championship finalist Mark Selby were all eliminated in the groups. The format was not continued for 2008, due to dwindling ticket sales in the early rounds. For 2008, the event moved to the Scottish Exhibition and Conference Centre (SECC) in Glasgow. It went back to a knock out format with no round robin. The last 16 and beyond however was played using an FA Cup style draw, rather than automatically pitching higher ranked players (or their conquerors) against lower ranked players. In 2009, the event was held in Glasgow, but at another venue, the Kelvin Hall. Following Barry Hearn's takeover of the World Professional Billiards and Snooker Association, the Grand Prix was reformatted and renamed to World Open. The event gave a chance for amateurs to play alongside professionals. The amateurs had to win 3 matches to qualify for the main draw. On 9 January 2012 it was announced, that the World Open would be held in the next five years in Haikou on the Hainan Island. In November 2014, it was announced that the tournament would not be held in the 2014/2015 season after the contract with the promoter was not renewed and a new venue was not found in time. The event returned in the 2016/2017 season and is now held in Yushan. Between 2020 and 2023, the event was not held due to the COVID 19 pandemic. The 2024 season marked the return of the World Open Championship after its closure during the Covid pandemic. In the final match, Judd Trump from England emerged victorious over the home player Ding Junhui with a score of 10 4, securing his reigning championship title.

Жеңімпаздар

Жыл Жеңімпаз Екінші орын Финалдық есеп Өтетін жері Қала Маусым Кәсіби ойыншылар Турнир (рейтинг, 1982–1983) 1982 10–5 La Reserve &International Snooker Club Бирмингем, Англия 1982/83 1983 9–8 Redwood Lodge Бристоль, Англия 1983/84 Grand Prix (рейтинг, 1984–2000) 1984 10–2 Hexagon Theatre Рединг, Англия 1984/85 1985 10–9 1985/86 1986 10–6 1986/87 1987 10–7 1987/88 1988 10–6 1988/89 1989 10–0 1989/90 1990 10–5 1990/91 1991 10–6 1991/92 1992 10–9 1992/93 1993 9–6 1993/94 1994 9–6 Assembly Rooms Дерби, Англия 1994/95 1995 9–5 Crowtree Centre Сандерленд, Англия 1995/96 1996 9–5 Bournemouth International Centre Борнмут, Англия 1996/97 1997 9–6 1997/98 1998 9–2 Guild Hall Престон, Англия 1998/99 1999 9–8 1999/00 2000 9–5 Telford International Centre Телфорд, Англия 2000/01 LG Cup (рейтинг, 2001–2003) 2001 9–4 Guild Hall Престон, Англия 2001/02 2002 9–5 2002/03 2003 9–5 2003/04 Grand Prix (рейтинг, 2004–2009) 2004 9–5 Guild Hall Престон, Англия 2004/05 2005 9–2 Aberdeen Exhibition and Conference Centre Абердин, Шотландия 2005/06 2006 9–5 2006/07 2007 9–6 2007/08 2008 9–7 Scottish Exhibition and Conference Centre Глазго, Шотландия 2008/09 2009 9–4 Kelvin Hall 2009/10 World Open (рейтинг, 2010) 2010 5–1 Scottish Exhibition and Conference Centre Глазго, Шотландия 2010/11 Haikou World Open (рейтинг, 2012–2014) 2012 10–1 Haikou Stadium Хайкоу, Қытай 2011/12 2013 10–4 Hainan International Convention And Exhibition Center 2012/13 2014 10–6 2013/14 World Open (рейтинг, 2016–қазіргі уақыт) 2016 10–8 Yushan No.1 Middle School Юшань, Қытай 2016/17 2017 10–3 2017/18 2018 10–9 2018/19 2019 10–5 Yushan Sport Centre 2019/20 2020–2023 COVID 19 пандемиясының салдарынан тоқтатылды 2024 10–4 Yushan Sport Centre Юшань, Қытай 2023/24

Медиа қамту

Әлемдік ашық турнир қазіргі уақытта Eurosport телеарнасында тікелей эфирде көрсетілуде. Қытайға көшуге дейін, 1984 жылдан бері BBC телеарнасында кеңінен көрсетіліп келді. 2013 жылы ITV4 телеарнасы осы турнирді көрсеткен.