Кіріспе

Британдық модельдік теміржол өндірушісі

Жеке (1901–64)
Еншілес (1964–80)
Ашық акционерлік қоғам (1980–)
| таза табыс = £2.8 миллион (2020) және Triang банкротқа түскен кезде сатылды. Hornby теміржолдары 1980-ші жылдары қайта тәуелсіз болды және Лондон қор биржасында тіркелді, бірақ 2017 жылдың маусым айында хабарланған қаржылық қиындықтарға байланысты, көп бөлігі британдық қайта құру маманы Phoenix Asset Management компаниясына тиесілі болды. Hornby Hobbies 2007 жылы модельдік бояу өндіруші Humbrol және олардың масштабты модельдер жинағының еншілес компаниясы Airfix-ті сатып алды. 2008 жылы Corgi модельдік машиналар бренді қосылды. Hornby-нің басқа брендтері: модельдік теміржолдарға арналған Bassett Lowke, Jouef, Lima, Rivarossi және Electrotren, ірі масштабты автомобиль модельдері жинағы Pocher және Scalextric автомобиль жарыстары.

Ерте тарихы: 19201938

Хорнби бастапқыда Ливерпуль маңында орналасқан Meccano Ltd компаниясының теміржол өнімдерінің сауда таңы болды. 1907 жылға дейін компания «Механиканы оңай жасау» деген атпен өндіріс жүргізді. Хорнби 1920 жылы алғашқы пойызын – сағаттық механизммен жұмыс істейтін 0 калибрлі (1:48) модельін шығарды. Ұзақтан соң электрлік пойыз да пайда болды, бірақ ол жеткіліксіз жобаланған және аз ғана саны Францияда сатылды. 1925 жылы 110 вольт айнымалы токпен жұмыс істейтін әлдеқайда сәтті электрлік модель ұсынылды. Қауіпсіздік алаңдауларына байланысты төмен вольтты 4V, содан кейін 6V моторлар енгізілді, одан кейін 1930 жылдардың басында жасалған сенімді 20V айнымалы ток жүйесі пайда болды. Дегенмен, сағаттық механизм 1937 жылға дейін Хорнбидің 0 калибрлі пойыздарының негізгі бөлігі болып қала берді және 1949 жылдан бастап Ливерпульде жасалған 0 калибрлі пойыздар үшін қолданылатын жалғыз қуат көзіне айналды. Ұлыбританиядағы бәсекелестері – Лидс модель компаниясы және Бассетт Лоук. Францияда өзінің француздық контурлы пойыздарының ассортиментін жасаған фабрика құрылды, бірақ Ливерпуль экспорттық қызметтерге басымдық берді, көптеген Хорнби пойыздары Австралияға, Жаңа Зеландияға, Аргентинаға және Скандинавияға экспортталды. Экспорттық модельдер көбінесе «шетелдік» түс схемаларымен боялған болса да, Хорнби пойыздары өте британдық көрінетін. Хорнби 1927 жылы Нью-Джерси штатының Элизабет қаласында американдық стильдегі пойыздар жасау үшін зауыт құрып, американдық нарыққа енуге тырысты. Олар түрлі-түсті және тартымды болды, бірақ төмен бағалы және тек сағаттық механизммен жұмыс істейтін. Олар, мүмкін, нарықта сәтсіздікке ұшырар еді, өйткені бірнеше американдық фирмалар оларды арзан бағаға сата алатын және Хорнби жақсы сапалы тауарлар немесе электрлік модельдерді ұсынбады, бірақ Уолл-стрит құлауы жағдайды жеделдетті. 1929 жылдың соңында Meccano Ltd. өзінің Нью-Джерсидегі зауытын A. C. Gilbert Company компаниясына сатты және 1930 жылға қарай Хорнби пойыздары АҚШ нарығынан жоғалып кетті. Қалған қоры Канада мен Ұлыбританияда сатылды, ал кейбір құралдары басқа нарықтарда қайта пайдаланылды.

Хорнби Дубло дәуірі: 1938-1963

Meccano 1938 жылы "Hornby Dublo" атауымен OO масштабты пойыздарын енгізді. Локомотивтер металдан құралған, ал вагондар мен цистерналар әдетте қалайыдан жасалған. Бұл электрлік және сағаттық модельдердің өте жақсы жоспарланған қатары болды, ол 12 В тұрақты токты OO масштабының стандарты ретінде сәтті бекітті. Бұл ОО-ның Ұлыбританияда кеңінен қабылданған модельдеу стандарты ретінде қабылдануына әкелді, ал әлемнің көп бөлігі HO масштабын қабылдады. O масштабты локомотивтерге келетін болсақ, Hornby Dublo электр локомотивтері үшінші рельсті электр жүйесімен жұмыс істеді, рельстер сығымдалған қалайыдан жасалған негізге орнатылған. OO және HO екеуі де бірдей рельс енін пайдаланады, бірақ олардың масштабтары әртүрлі. Бастапқыда "жартылай O масштабты" құрайтын HO модельдері, континенттік прототиптердің 3,5 мм/фут (1:87) масштабында жұмыс істеді. Бірақ Hornby моторға көбірек орын беру үшін кішкентай британдық прототиптер үшін масштабты 4 мм/футқа дейін сәл ұлғайтуды жөн көрді. Бұл олардың нақты емес, шамамен 4 фут (1 метр) болатын рельс енін көрсетуіне әкелді. Қатар тез кеңейді, бірақ 1940 жылдан бастап Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан тоқтатылды, ал 1942 жылы өндіріс толығымен тоқтатылды. Соғыстан кейін өндіріс қайта басталды, бірақ 1948 жылға дейін толық қуатына жетпеді. Соғыстан кейін OO масштабында сағаттық модельдер шығарылмады. 2008 жылы LNER Class A4 4498 Sir Nigel Gresley локомотивінің мерекелік арнайы моделі, осы енгізілудің 70 жылдығын атап өту үшін сол кездегі қаптамада шығарылды. Ұлыбританиядағы Bassett Lowke және Exley, АҚШ-тағы Lionel және American Flyer сияқты, Hornby 1950 жылдардың бірінші жартысында өркендеп, бірақ онжылдықтың екінші жартысында қиындықтарға тап болды. Компания бәсекелес өндірушілердің (әсіресе Triang Rovex) құрылтайтын қаупін мойындауға асықпады. Zero 1 жүйесі 16 локомотивті және 99 қосымша құрылғыны, мысалы, бағыттар мен сигналдарды бір уақытта басқаруға мүмкіндік берді. Zero 1 аналогтық емес, цифрлық технологияға негізделген. Бұл шын мәнінде алғашқы цифрлық жүйе болды және 1980 жылдардың ортасында пайда болған Märklin Digital және National Model Railroad Association (NMRA) Digital Command Control (DCC) жүйелеріне алғыкөз болды, DCC 1990 жылдары пайда болып, 1990 жылдардың ортасында халықаралық стандарт ретінде бекітілді. Маңызды кезең болғанына қарамастан, Zero 1 ұзақ мерзімді табысқа жете алмады. Бас бақылау блогы соңғы рет 1985 жылғы каталогта пайда болды. Құлдық контроллер, локомотив модулі және қосымша модульдер 1980 жылдардың соңына дейін қолжетімді болды. Бұл жүйе әлі де көптеген модельдер қолданып келеді, оны eBay сияқты сайттардағы екінші қол нарықтағы бұйымдарға деген сұраныс көрсетіп тұр. Негізгі бас блок 1986 жылы тоқтатылды, ал соңғы рет локомотив модульдері 1991 жылғы каталогта "R955 локомотив модулінің шектеулі саны бар" деп көрсетілген. Hornby Zero 1 құрылғыларын жөндеуді тоқтатты, себебі "қажетті жеке бөлшектер жетіспеді". Нарықта қысқа ғана уақыт болғанына қарамастан, 1980 жылдардың басында Солтүстік Америкада командалық басқару жүйелері арасында ең үлкен орнатылған базаға ие болды, бұл туралы Model Railroader журналының оқырмандар арасында жүргізілген сауалнамасында айтылған.

Ракета

1980 жылы Rocket 150 мерекелерінің аясында Hornby компаниясы 3,5 дюймдік, тікелей бумен жұмыс істейтін локомотив шығарды, ол Стивенсонның Rocket локомотивінің моделі болды. Басты мақсат – нақты буды үй ішінде қолжетімді ету еді. Қазан сыртқы диаметрінен әлдеқайда кішірек болды және күйік шағып алудан сақтау үшін қалың оқшаулағыш қабықшамен оралған. Ол сигарета тұтандырғыштарынан алынатын бутан газымен жұмыс істеді. Шағын цилиндрлерден күштірек айналу үшін, дөңгелектер мен кривошиптер арасында шеберлікпен беріліс қораптары жасырылды. Жолдар асимметриялық қалыпталған пластик бөліктерден жасалған, ол сол кездегі балық қабырғалы рельстерді бейнелейді. Бұл бөліктерді екі жаққа да орнатуға болады, соның арқасында қисық немесе түзу жол жасауға мүмкіндік туады. 1980 жылға қарай нарық өте қиын болды және Dunbee Combex Marx таратылды, нәтижесінде Hornby компаниясы қабылдаушыларға берілді.

Hornby Hobbies Limited: 19802015 жыл

1980 жылы Hornby, Hornby Hobbies болып өзгерді, ал 1981 жылы басқару құрамын сатып алу арқылы компания қайтадан берік негізге ие болды. 1986 жылы акционерлік қоғамға айналды. 1990 жылдардың басында Hornby қайтадан Dapol (1983 жылы құрылған) сияқты жаңа келгендермен, сондай-ақ Lima және Bachmann Industries сияқты беделді шетелдік өндірушілермен бәсекелестікке тап болды. 1995 жылы өндіріс шығындарды қысқарту мақсатында Қытайдың Гуандун провинциясына көшірілді, толығымен 1999 жылы аяқталды. Осы процестің бір бөлігі ретінде Hornby Dapol-дің бірқатар өнімдерін, сондай-ақ 1985 жылы Palitoy компаниясынан Mainline желісінің бөлігі ретінде сатып алынған ескі Airfix қалыптарын да сатып алды. "Томас және достары" мен "Гарри Поттер" ("Хогвартс экспресі") тақырыбындағы теміржол жиынтықтары ерекше табысты жобаларға айналды. 2003 жылдың қыркүйегінде Hornby өзінің алғашқы бумен жұмыс істейтін 00 калибрлі локомотивін – рекордты бұзған Mallard моделін ұсынды. Қазіргі таңдағыда бірнеше "Жанды бу" локомотивтері өндірілді. Содан бері Hornby италиялық модельдік теміржол жабдықтарын өндіруші Lima компаниясын сатып алды, бұл компания бұрын француздық өндіруші Jouef компаниясын сатып алған болатын. Кейбір Lima модельдері Hornby өнімдерінің негізгі тізімінде кездеседі. Бұл желі "Hornby International" деп аталады. Бұл сатып алуға Италиядан шыққан Rivarossi HO шкалалы өнімдерінің желісі және N шкалалы өнімдердің Arnold бренді де кірді. Сонымен қатар, компания испандық Electrotren модельдік теміржол компаниясын сатып алды. Electrotren Испанияда Superslot деп сатылатын Scalextric өнімдерінің испандық импорттаушысы болды. Бұл сатып алу испан компаниясының өтініші бойынша жасалды және қаржылық қиындықтарға байланысты болған жоқ. Олар Hornby International қолшатырынан тыс тәуелсіздіктерін сақтап қалды. 2008 жылға қарай Hornby Railways, негізінен Bachmann Industries компаниясымен және Heljan, Dapol, Vi Trains және Peco сияқты шағын және арнайы компаниялармен бәсекелесе отырып, BR 9F, LNER Class A4, SR Merchant Navy, Class 60, Class 50, Class 31 және Class 08 сияқты британдық бу және дизель локомотивтерінің кең ассортиментін өндірді. 2006 жылдың қарашасында Hornby Hobbies компаниясы Airfix және Humbrol бояуларын 2,6 миллион фунт стерлингке сатып алды. Ата компания Humbrol сол жылдың басында ақша ағынының мәселелерінен кейін банкротқа ұшырады. Airfix жанкүйерлері брендтің аяқталуы мүмкін деп алаңдады, бірақ Hornby атауы бұрын Meccano тауарлық белгісі болғандай, Airfix енді Hornby-нің табысты тауарлық белгісі болып табылады. 2008 жылдың мамыр айында Hornby Corgi International Limited компаниясынан 7,5 миллион фунтқа Corgi Classics Limited компаниясын сатып алғанын хабарлады. Бұл компания жүк көліктерінің, автобустардың, автомобильдердің және ұшақтардың жиналынатын модельдерін шығаратын ең көне компаниялардың бірі. 2009 жылы Hornby дүкені мен келушілер орталығы құрылыс кезеңінде болды. 2009 жылғы Рождествода Кенттегі Маргейт қаласында жаңа Hornby дүкені ашылды, ал келушілер орталығының құрылысы жалғастырылды. 2010 жылдың шілдесінде Hornby дүкені мен келушілер орталығы толыққанды ашылды.

Қаржылық қиындықтар, PAM сатып алу

2015 жылдан бастап Hornby plc қаржылық нәтижелерінің төмендеуін жариялай бастады. Hornby мәлімдеген төмендеудің басты себебі екі есе болды: коллекциялық клиенттердің санының азаюы (үлкен жастағы клиенттер қайтыс болып, жас клиенттермен алмастырылмауы) және интернет ойындары индустриясының дамуы мен цифрлық технологияларға көшуі салдарынан модельдеу хоббиіне деген жалпы қызығушылықтың төмендеуі. PLC акциялары бір жыл ішінде 50%-дан астам құнсыздануынан кейін, 2016 жылғы нәтижелер бойынша Hornby өндіретін ойыншықтарының жартысынан астамын қысқартуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді, себебі компанияның кірісінің 90%-ы тауарларының тек 50%-ынан түскенін анықтады. 2017 жылдың 31 наурызына дейінгі жылдық кіріс 55,8 млн фунт стерлингтен 47,4 млн фунт стерлингке дейін төмендеді, ал таза шығын 2016 жылғы 5,7 млн фунт стерлингтік дефициттен 6,3 млн фунт стерлингке дейін өсті. Компанияны сатып алу нәтижесінде Hornby төрағасы 2017 жылдың тамызында, ал бас атқарушы директор 2017 жылдың қыркүйегінде қызметінен кетті. 2017 жылдың қазан айында PAM компанияға қосылатын және жаңару жоспарын жүзеге асыруға жетекшілік ететін жаңа басқару тобын жариялады. Оларға «Меттой» компаниясының бұрынғы қызметкері және «Оксфорд Дайкаст» компаниясының иесі Линдон Дэвис, Hornby компаниясының бұрынғы маркетинг директоры Саймон Колер және «Оксфорд Дайкаст» компаниясынан келген, Hornby International брендтерінің Ұлыбританиядағы бұрынғы импортшысы болғандықтан халықаралық нарық туралы білімі бар Тим Мулхолл кірді. Үштік нарыққа қайта бағытталған, тұтынушыларға тартымды өнімдер жасауға, операциялық шығындарды төмендетуге, алғашқы сатуды қалпына келтіруге және компанияны қайтадан табысқа жеткізуге бағытталған жаңару жоспарын ұсынды. Бұл жоспардың нәтижелері 3-5 жыл ішінде көрінеді деп күтілді. 2018 жылдың наурызындағы жылдық есеп компанияның қиын жағдайын көрсетті, кіріс тағы да төмендеді (35,7 млн фунт стерлингке дейін), ал салықтан бұрынғы шығын өсті (7,6 млн фунт стерлингке дейін). 2019 жылдың наурызындағы жыл соңындағы есеп бизнес тұрақталғанын, қажетсіз кеңселер жабылғанын және компанияның тарихи орнына – Маргейтке оралғанын көрсетті. Сату 37,8 млн фунт стерлингке дейін өсті, ал шығын 2,8 млн фунт стерлингке дейін азайды. 2020 жылғы COVID-19 пандемиясы сатудың 30%-ға өсуіне ықпал еткен факторлардың бірі болды, бұл 2020 жылдың наурызына дейінгі кезеңді қамтыған 2019/20 жылғы жарты жылдық нәтижелерде жарияланды. Жарты жылдық сату 21 млн фунт стерлингті құрады (15,9 млн фунт стерлингтен жоғары), бұл 8 жылдан бері алғашқы пайда болды. 2022 жылдың қазан айында Hornby TT:120 өнімдерінің жаңа топтамасын шығарды. Екі пойыз жиынтығы ұсынылады, сондай-ақ төрт түрлі локомотивтер мен вагондар бар.

Жинақтаушылар мен әуесқойлар тобы

1964 жылға дейінгі Hornby пойыздары 1940 жылдардан бері ересек коллекционерлердің қызығушылығын тудырып келеді. 1969 жылы осы қауымды қолдау үшін Hornby Railway Collector's Association құрылды және қазіргі таңда 3000-ға жуық мүшесі бар, олар жылына 10 журнал және басқа да әдебиеттер шығарады. Hornby және Meccano өнімдері туралы ескі жарияланымдардың көп бөлігі New Cavendish Books басып шығарған "The Hornby Companion Series" сериясынан табылады, әсіресе Крис және Джули Грейбтің "The Hornby Gauge 0 System" және Майкл Фостердің Hornby Dublo туралы жазған кітабы ерекше аталады. Triang Hornby және одан кейінгі Hornby өнімдерімен Train Collectors' Society айналысады.

Брендтер

Хорнби "Хамбролға" және осы сатып алу арқылы "Эйрфикске" және "Корги" ойыншықтарына ие. Ол сонымен қатар модельдік теміржол нарығындағы бірнеше танымал брендтерді де қамтиды.

Лима

Лима – италияндық компания, бұл модельдік теміржол материалдарын қолжетімді бағада ұсынатын танымал жеткізуші болатын. Бірақ 1990 жылдардың ортасындағы нарық қысымы Лиманың Риваросси, Арнольд және Жуэф компанияларымен бірігуіне әкелді. Бұл бірігулер сәтсіз аяқталып, 2004 жылы қызмет тоқтатылғаннан кейін, Лима активтерін Hornby Railways сатып алды. 2006 жылдың ортасынан бастап осы өнімдердің бір бөлігі Hornby International брендімен ұсыныла бастады, олар NEM байланыстарымен, серіппелі буферлермен және DCC декодерлеріне арналған ұялармен жабдықталды. Лима Hornby сияқты танымал OO өлшемді модельдерін де шығарды, бұл оны сатып алуға қосымша себеп болды.

Скаледейл

"Skaledale" – "Hornby Hobbies Ltd" компаниясы 00 масштабты теміржолдар үшін шығаратын, шайырдан жасалған ғимараттар мен жолға арналған аксессуарлар жиынтығы. Өндіріс 2003 жылы басталды, алғашқыда нарыққа тек 6 түлік жіберілді. Оған деген қызығушылық пен сұраныс өте жақсы болғандықтан, келесі жылы ассортиментке жаңа тұрмыстық стильдегі ғимараттар, сондай-ақ вокзалдар мен жол бойындағы ғимараттар қосылды. Көптеген модельдер "Lyddle End" (Skaledale-ден кейін шыққан) модельдеріне ұқсас, бірақ бұл N масштабты ғимараттар 1:148 кіші масштабта жасалған. Skaledale жиынтығына вокзал ғимараттары, платформалар, жол жиегіндегі аксессуарлар, дүкендер, үйлер, шіркеулер, ескерткіштер және көше жиһаздары кіреді. Мысалы, Forbes Outfitters және St. Andrews Church олардың кішірейтілген үлгілеріне шабыт берді, ал кейбіреулері белгілі бір баға диапазонына немесе тақырыпқа сәйкес бейімделді. Вокзалдар мен жол бойындағы ғимараттар нақты құрылымдардан шабыттандырылған, бірақ кейде өндіріс талаптарына қарай өзгертілді. Стансалық кейбір бұйымдар Гоатланд теміржол стансасынан ойын алған.

Лиддл-энд

Lyddle End – Hornby Railways үшін N өлшемдегі теміржол моделдерінің үйлерінің қатары. Үйлер жоғары сапалы қорытқыштан жасалған шайырдан құралған және Англияның бір жерінде орналасқан Лиддл-Энд деген ойдан туған ауылды бейнелеу үшін жасалған. Үйлердің көп бөлігі қызыл құмтастан салынған GWR стиліндегі үйлердің моделдері болып табылады. Hornby бұл үйлерді Skaledale деп аталатын 00 өлшемдегі үйлерінің сәттілігіне байланысты жасады. Көптеген үйлер Skaledale-дегі әріқатайларымен бірдей, жаңа модельді жобалауға кететін шығынды азайту үшін тек өлшемдері басқа. Олар әдетте 00 өлшемдегі үйлерден 6 айдан 1 жылға дейін кешірек шығарылады. Hornby 2010 жылғы ассортиментін жариялағанда, Lyddle End туралы ештеңе айтылмады, бәлкім, тоқтатылды.

Warlord Games Limited компаниясы

2023 жылдың шілдесінде Hornby компаниясы тарихи үстел үстіндегі әскери ойындар өндіретін Warlord Games компаниясының 25% акциясын сатып алды.

Медиада

Әлемдегі ең ұзын модельдік теміржол салуға жасалған әрекет Джеймс Мейдің "Ойыншықтар туралы әңгімелері" бағдарламасының соңғы бөлімі болды. Мэй бұрыннан бері бұл теміржол жиынтығын өзінің "абсолютті сүйіктісі" деп атаған еді. Ол Солтүстік Девондағы 60 шақырымдық бұрынғы пайдаланылмаған теміржол желісі – Тарка жолының бойымен пойыздың сәтті жүретініне үміттенген. Hornby компаниясы белсенді қатысып, олардың OO калибрлі British Rail Class 395 Javelin пойызының рельсі мен прототипін ұсынды. Hornby модельдік теміржолдарының маркетинг менеджері Симон Колер, пойыз Бидфорд станциясына екі миль жетпей тұрып істен шығып қалғанын мәлімдеді; бірақ ол BBC News-ке "Соңғы локомотив Инстоуда тоқтап қалса да, біз рельстерді жалғастырдық" деді. 2019 жылы BBC Four арнасында "Джеймс Мейдің Модельдік Британиядағы үлкен қиындықтары" атты мини-сериал көрсетілді, арна оны "Хорнби хоббилерінің ішіндегі бір жыл – құлаудың алдында тұрған британдық ойыншықтар жасаушысы" деп сипаттады. 2021 жылы Rare TV компаниясы Yesterday арнасы үшін "Hornby: Модельдік әлем" атты он бөлімдік сериал жасады, ол Hornby компаниясының ішкі жағын көрсетті, сондай-ақ әр түрлі бөлімдерде Airfix, Scalextric және Corgi модельдері де пайда болды. 2023 жылы 11 бөлімнен тұратын екінші маусым көрсетілді.

Бір: Бір жинақ

2019 жылы Hornby компаниясының бұрынғы Маргейт зауытында нақты тарихи қозғалтқыштар мен вагондардан тұратын One:One коллекциясы ашылды. Бұл коллекцияны Джереми Хоскинг сатып алған, сондай-ақ оның жеке меншігіндегі вагондар да көрмеге қойылды.