Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бірінші британдық қолданысқа енгізілген ядролық қару
First British operational nuclear weapon
Blue Danube – британдықтардың алғашқы қолданысқа енгізілген ядролық қаруы. Ол басқа да түрлі атаулармен белгілі болды, оның ішінде Smallboy, Mk.1 Atom Bomb, Special Bomb және OR.1001 – бұл оның жасалу себебі болған операциялық талапқа сілтеме. RAF V бомбалаушы күштері алғашқы сутек бомбасы сынақтан өтпеген кезде Blue Danube-ді негізгі қару ретінде қолдануды жоспарлаған, ал британдық әскери жоспарлаушылар атом соғысын Хиросима бомбасымен шамалас қуатты атом бомбаларын пайдаланып жеңуге болатынына сенген. Сондықтан, 800 бомбаға дейін, қуаттылығы 10-12 килотонна болатын қор құру жоспарланған. V бомбалаушыларының бомба салалары Blue Danube-ді тасымалдауға бейімделген, ол сол кездегі (1947) технологияны ескере отырып, жасауға болатын ең кішкентай ядролық бомба болды.
Blue Danube was the first operational British nuclear weapon. It also went by a variety of other names, including Smallboy, the Mk.1 Atom Bomb, Special Bomb and OR.1001, a reference to the Operational Requirement it was built to fill. The RAF V bomber force was initially meant to use Blue Danube as their primary armament at a time when the first hydrogen bomb had not been detonated, and the British military planners still believed that an atomic war could be fought and won using atomic bombs of similar yield to the Hiroshima bomb. For that reason the stockpile planned was for up to 800 bombs with yields of 10 12 kilotons. V bomber bomb bays were sized to carry Blue Danube, the smallest size nuclear bomb that was possible to be designed given the technology of the day (1947) when their plans were formulated.
Дизайн
"Көк Дунай" жарылыс басының бастапқы жобалары 1952 жылы сынақтан өткен алғашқы британдық бөліну құрылғысы "Харрикейн" (қару ретінде жобаланбаған және қолданылмаған) негізінде жасалған зерттеулерге негізделген. Нақты "Көк Дунай" жарылыс басы 1956 жылдың күзінде "Буффало" операциясы барысында Австралияның Маралинга қаласындағы Маркоо (жер бетінде) және "Кайт" (әуеден тасталған) ядролық сынақтарында австралиялық, британдық және канадалық ғалымдар тобымен сынақтан өтті. 1956 жылдың 11 қазанында өткен "Кайт" сынағы кезінде, 49-шы эскадрильяның ұшқышы Тед Флавелл басқаратын Vickers Valiant ұшағы атом бомбасын тастаған алғашқы британдық ұшақ атанды. "Көк Дунай" жоспарланған 50,000 фут биіктіктен тұрақты баллистикалық траекторияны қамтамасыз ету үшін төрт ашылатын қанаттары бар, қазіргі "Харрикейн" физикалық бөлігіне баллистикалық пішіндегі корпус қосты. Бастапқыда плутонийден жасалған, бірақ барлық қызметтік үлгілері композитті плутоний/уран-235 (U-235) өзегіне өзгертілді, сондай-ақ тек ураннан жасалған өзегі бар нұсқасы да сынақтан өтті. Қызмет басшылары екі себеппен 10-12 кт аралығындағы қуатты талап етті: біріншіден, сирек және қымбат бөлінетін материалдарды пайдалануды азайту үшін; екіншіден, сол кезде жақсы түсінілмеген алдын ала жарылу қаупін азайту үшін, және плутоний мен U-235 концентрикті қабықтарынан жасалған композитті өзекті пайдаланудың басты себебі осы еді. Жоғары қуатты нұсқаларға қатысты көптеген жоспарлар болғанмен, кейбіреулері 40 кт-ға дейін, ешқайсысы да жасалмады, себебі бөлінетін материалдардың жетіспеушілігі болды және олар туралы ешқандай нақты ойлар болған жоқ.
Initial designs for the Blue Danube warhead were based on research derived from Hurricane, the first British fission device (which was neither designed nor employed as a weapon), tested in 1952. The actual Blue Danube warhead was proof tested during Operation Buffalo in Autumn of 1956 at the Marcoo (surface) and Kite (air drop) nuclear trials at Maralinga, Australia, by a team of Australian, British and Canadian scientists. During the Kite test on 11 October 1956, a Vickers Valiant of No. 49 Squadron RAF piloted by Squadron Leader Ted Flavell became the first British aircraft to drop a live atomic bomb. Blue Danube added a ballistically shaped casing to the existing Hurricane physics package, with four flip out fins to ensure a stable ballistic trajectory from the planned release height of 50,000 ft. It initially used a plutonium core, but all service versions were modified to use a composite plutonium/uranium 235 (U 235) core, and a version was also tested with a uranium only core. The service chiefs insisted on a yield of between 10 12 kt for two reasons: firstly, to minimise usage of scarce and expensive fissile material; and secondly, to minimise the risk of predetonation, a phenomenon then little understood, and the primary reason for using a composite core of concentric shells of plutonium and U 235. Although there were many plans for versions with higher yields, some up to 40 kt, none were developed, largely because of the scarcity of fissile materials, and there is no evidence that any were seriously contemplated.
Қатысу
Бірінші Blue Danube 1953 жылдың қараша айында RAF Wittering-те сақтауға жеткізілді, бірақ оны тасымалдауға қабілетті ұшақтар келесі жылға дейін болған жоқ. 1321-ші RAF эскадрильясы 1954 жылдың сәуір айында RAF Wittering-те құрылды, Vickers Valiant ұшақтарымен жабдықталды және Blue Danube ядролық қаруын RAF қызметіне енгізу үшін арналды. Short Sperrin да Blue Danube-ді тасымалдай алды және V бомбалаушы жобалары сәтсіз аяқталған жағдайда, резервтік опция ретінде тапсырыс берілді. Жарқыланған мұрағаттар 58 Blue Danube қаруы 1958 жылға дейін жасалғанын көрсетеді, содан кейін өндіріс кішкентай және тиімді Red Beard қаруына көшті, ол Blue Danube-дің бөлінетін ядросын қабылдай алатын және оны әлдеқайда кішкентай ұшақтармен тасымалдауға болатын. 58 Blue Danube қаруының барлығы бір уақытта қолданыста болмаған болуы мүмкін. Blue Danube 1962 жылы қолданыстан шығарылды. Қаруды сақтау үшін RAF Barnham (Саффолк) және RAF Faldingworth (Линкольншир) нысандары салынды. Бұл нысандар бомба компоненттерін сақтау үшін арнайы "каптар" деп аталатын шағын ғимараттарда, ал қарудың жарылғыш элементтері арнайы сақтау аймақтарында сақталды. Сақтау орындары шамамен 1963 жылы жабылып, 1966 жылы сатылымға қойылды, ал Барнхэм ауданы өнеркәсіптік аймаққа айналды. Барнхэмдегі нысан ескерткіш ретінде тіркелген. Blue Danube бомбасының көшірмесі Суффолк қаласындағы Gorse өнеркәсіптік аймағында (бұрынғы RAF Barnham нысанының орнында) қойылған.
The first Blue Danube was delivered to stockpile at RAF Wittering in November 1953 although there were no aircraft equipped to carry it until the following year. No. 1321 Flight RAF was established at RAF Wittering in April 1954 as a Vickers Valiant unit to integrate the Blue Danube nuclear weapon into RAF service. The Short Sperrin was also able to carry the Blue Danube and had been ordered as a fall back option, in case the V bomber projects proved unsuccessful. Declassified archives show that 58 Blue Danubes were produced before production shifted in 1958 to the smaller and more capable Red Beard weapon, which could accept the Blue Danube fissile core and also could be carried by much smaller aircraft. It seems unlikely that all 58 Blue Danube weapons were operational at any given time. Blue Danube was retired in 1962. Bomb storage facilities for the weapon were built at RAF Barnham in Suffolk and RAF Faldingworth in Lincolnshire. These sites were built specifically to store bomb components in small buildings called 'hutches' with the high explosive elements of the weapons stored in dedicated storage areas. The storage facilities were probably closed in 1963 and put up for sale in 1966, the Barnham site becoming an industrial estate. The site at Barnham is a scheduled monument. A replica Blue Danube bomb is displayed in the Gorse Industrial Estate (the former site of the RAF Barnham facilities) in Suffolk.