Кіріспе

Truth or Consequences – америкалық радио және теледидар ойын шоуы. Алғаш рет NBC радиосында Ральф Эдвардс (1940–1957) жүргізіп, кейін теледидарда Эдвардс (1950–1954), Джек Бейли (1954–1956), Боб Баркер (1956–1975), Стив Данн (1957–1958), Боб Хилтон (1977–1978) және Ларри Андерсон (1987–1988) жүргізген. Телевизиялық шоу CBS, NBC және синдикат арқылы көрсетілді. Шоудың негізгі идеясы – ойын шоуларының бастапқы викториналық элементін ең жақсы қызықты трюктармен үйлестіру болды. Күнделікті синдикатталған шоуды Ralph Edwards Productions (кейін Ralph Edwards/Stu Billett Productions) Metromedia Producers Corporation (1966–1978) және Lorimar Telepictures (1987–1988) бірлесіп өндіріп, таратумен айналысты. Қазіргі уақытта құқықтар Ralph Edwards Productions компаниясына тиесілі.

Ойын ойнау

Шоуда конкурсанттарға "Бейла шушы" дыбысы естілгенге дейін тривиальды сұраққа (әдетте ешкім дұрыс жауап бере алмайтын немесе жаман әзіл болатын сұрақ) дұрыс жауап беру үшін шамамен екі секунд уақыт берілді. Егер конкурсант дұрыс жауап берсе, жүргізуші сұрақтың бірнеше бөлімі бар екенін хабарлайтын. Бұл "ақиқат" бөлігін аяқтамау конкурсанттың "жазаға" тартылуына әкелетін, әдетте ақымақ және ұятты трюк орындауға мәжбүр ететін. Конкурсанттардың осы трюктерге қатысуы және көрермендердің реакциясы Эдвардсты өзі және оның продюсерлері туралы: "Бізді шайтандар деуге бола ма?" деуге итерді. Бастапқыда көптеген конкурсанттар трюк орындау үшін сұраққа қасақана дұрыс жауап бермеуді қалаған. Эдвардс: "Америкалықтардың көпшілігі керемет спорттық рухтағы адамдар" деді. Көптеген эпизодтардағы танымал бөлім – конкурсант үшін эмоционалдық жағдай, мысалы, ұзақ уақыттан бері жоғалған туысымен немесе әскери қызметтен, әсіресе Вьетнамнан оралған ұлы немесе қызымен қайта кездесу. Кейде әскери қызметкер Калифорнияда орналасса, оның жұбайы немесе ата-анасы кездесуге арнайы ұшып келетін. Баркер жүргізуші болып жұмыс істеген кезде шоудың соңында "Баркердің қорабы" атты қосымша ойын ойналатын. Баркердің қорабында төрт бөлімше болды: үшеуінде ақша, ал төртіншісінде күтпеген "сыйлық" жасырылған. Конкурсанттар кезегімен бөлімшелерді таңдап, әрқайсысынан ақша жеңіп алатын. Егер конкурсант сыйлықты таба алса, ойын аяқталады, ал одан қашып құтылса, бонус жүлде беріледі. Баркер әдетте әр эпизодты "Барлық жазаларыңыз қуанышпен аяқталсын!" деген сөздермен аяқтады. 1994 жылғы "The Price Is Right" эпизодының бірінде ол осы сөздерді айта бастады, бірақ қателігін байқап, оны "Бағаларыңыздың барлығы дұрыс болсын!" деп түзетті, сол кезде оның ең танымал сөйлеуі болған "Жануарларыңызды стерильдеуге немесе қақпайлауға жіберіңіз" деген сөздің орнына.

Тарату тарихы

Ральф Эдвардс жаңа радио бағдарламасының идеясын балалық шақтағы сүйікті ойыны, "Forfeits" ойынынан алғанын айтты. Шоудың тұңғыш эфирі 1940 жылдың 23 наурызында NBC радиосында өтті. Truth or Consequences теледидардағы алғашқы ойын-шоу болды, ол 1941 жылдың 1 шілдесінде Нью-Йорк станциясы WNBT-нің коммерциялық бағдарламасының бірінші күнінде бір реттік тәжірибе ретінде көрсетілді. Алайда, сериал 1950 жылға дейін теледидарда қайтадан пайда болмады, ол кезде бұл орташа құрал коммерциялық тұрғыдан қалыптасқан еді. 1950 жылдың 6 қыркүйегінде Нью-Йорктегі WCBS телеарнасы Лос-Анджелестегі KTTV телеарнасында көрсетілген эпизодтардың кинескоптарын жергілікті эфирде көрсетуге кірісті. Нью-Йорктегі серияны Филип Моррис демеушілік етті. Бағдарлама алғашқыда CBS телеарнасында 1950 жылдың 7 қыркүйегінен 1951 жылдың 31 мамырына дейін көрсетілді. Үш жылдан кейін ол NBC телеарнасына Джек Бейлимен (Queen for a Day) бірге алып барушы ретінде оралды, бұл жолы 1954 жылдың 18 мамырынан 1956 жылдың 28 қыркүйегіне дейін эфирде болды. NBC сол жылдың 31 желтоқсанында жаңа күндізгі нұсқасын іске қосты, оны радио әртісі Боб Баркер жүргізді. Бұл сериал Баркердің өте табысты телекарьерасының басталуын ғана емес, сонымен қатар Truth or Consequences сериалдарының ең ұзаққа созылған нұсқасы болды, ол 1965 жылдың 24 қыркүйегіне дейін көрсетілді. Баркер жұмыс істеген кезеңде тағы бір прайм-тайм нұсқасы жасалды, оны актер Стив Данн жүргізді, ол NBC телеарнасында 1957 жылдың 13 желтоқсанынан 1958 жылдың 6 маусымына дейін көрсетілді. Эдвардс тікелей эфирдегі теледидар бағдарламаларын жазу үшін бірнеше технологияны енгізді. Truth or Consequences 1950 жылы теледидарда тұрақты орын алған кезде, Эдвардс оны 35 мм-лік фильмге түсіруді ұйымдастырды, бір уақытта бірнеше камераны пайдаланды – бұл тірі көрермендер алдында жазылған алғашқы телебағдарлама. Кейін Десилу осындай процесті "I Love Lucy" бағдарламасында қолданды. 1957 жылдың 22 қаңтарында Голливудта түсірілген шоу барлық уақыт белдеулерінде алдын ала жазылған видеотаспадан көрсетілген алғашқы бағдарлама болды. Бұл технология бұрын тек батыс жағалауына уақыт бойынша кешіктірілген хабар тарату үшін қолданылған. 1966 жылы Truth or Consequences желіде көрсетілмейтін (қайталап көрсетуге қарамастан) алғашқы табысты күнделікті ойын-шоу болды, ол бір жыл бұрын NBC-дегі көрсетілімін аяқтағаннан кейін. Бұл нұсқа 1975 жылға дейін жалғасты. 1977 жылдың күзінде "Жаңа шындық немесе салдар" атты синдикациялық қайта жаңғыру көрсетілді. Боб Баркер Денис Джеймстен "Түнгі баға дұрыс" бағдарламасын қабылдауға келіскендіктен, ол қол жетімді болмады және Боб Хилтон жүргізушілік міндетті қабылдады. Алайда, бұл нұсқа рейтингтерде сәтті болмады және бір маусымнан кейін тоқтатылды. Он жылдан кейін Truth or Consequences 1987-1988 жылдар аралығында қайтадан синдикацияға оралды, осы жолы актер Ларри Андерсон жүргізді, оған Мюррей Лэнгстон ("The Gong Show" бағдарламасындағы "Бейтаныс комик" ретінде танымал) көмектесті. Бұл да көрермендерді қызықтыра алмады және бір маусымнан кейін эфирден алынды.

Эпизодтың жағдайы

Пат Глисон 1987 жылғы 25 маусымда жариялаған кеңсеаралық меморандумға сәйкес, бар деп саналатын эпизодтардың жағдайы былай бөлінеді: 2023 жылы Мартиндейл 1977–1978 жылғы нұсқасының пилотын жүктеді.

"Джимми" эпизоды

1948 жылы 22 мамырда Truth or Consequences жаңадан құрылған Dana–Farber Cancer Institute-тен тікелей эфирде көрсетілді және 12 жасар қатерлі ісікпен ауырған Эйнар Густафсонды Бостон Брейвз командасының ойыншыларының оның бөлмесіне келуімен қуантты. Густафсонның жеке басын қорғау үшін оны тек "Джимми" деп атады. (Густафсонның қатерлі ісігі ремиссияға түскен ғана емес, сонымен қатар Брейвз командасы Ұлттық лиганың чемпиондық титулын жеңіп алды, бұл 1953 жылы Милуокиге көшкенге дейін соңғы рет болған жеңіс еді.) Бұл эфир Джимми қорын құрып, 1953 жылдан бастап Бостон Ред Сокс командасымен оның ұзақ мерзімді серіктестігін ресми қайырымдылық ұйымы ретінде қалыптастырды. (Көп жыл бойы жасырынып жүргеннен кейін – "Джимми" қайтыс болды деген әңгімелер тарады – Густафсон 1990 жылдары қайтадан көзге түсті және 1998 жылы Джимми қорының құрметті төрағасы аталды. Ол 2001 жылы 65 жасында дүние салды.)

Халықаралық нұсқалар

Британдық нұсқасы, "Мен сізге өтірік айтамын ба?" деп аталатын, BBC-нің де "Мен сізге өтірік айтамын ба?" аталған панельдік шоуымен шатастырылмауы керек, 1998 жылдың тамызынан 1999 жылға дейін ITV телеарнасында көрсетілді. Стив Пенк жүргізген бұл шоу 1998 жылы "Truth or Consequences" деген атпен сынақтан өтті. Бір маусымнан, тоғыз бөлімнен кейін ол жабылды.