Кіріспе
Тодупужа – Үндістанның Керала штатындағы Идукки ауданында орналасқан муниципалдық қала. Ол Тодупужа өзенінің жағасында жатыр, ол Муваттупужада Калияр және Котамгалам өзендерімен бірігіп, Муваттупужа өзенін құрайды. Тодупужа Коттаямнан, Каттаппанадан және Кочидің оңтүстік-шығысынан орналасқан. Тодупужа штат астанасы Тривандрумнан шалқары орналасқан. Тодупужа аймағының географиялық жіктелуі – Маланад немесе Кижмаланад. Тодупужа – Идукки ауданының ең ірі қаласы және маңызды сауда орталығы. Қала Дүниежүзілік банк демеушілік еткен бағдарламаның көмегімен жаңартылуда. Бұрын ол Траванкордың бір бөлігі болған. Тодупужа муниципалитетінің аумағында өсімдіктер көптеп өседі.
Thodupuzha is a municipal town located in Idukki district, in the Indian state of Kerala, that covers an area of It lies on the banks of Thodupuzha river, which merges with the Kaliyar and Kothamangalam rivers at Muvattupuzha to form the Muvattupuzha river. Thodupuzha is from Kottayam, from Kattappana and south east of Kochi. Thodupuzha is from the state capital, Trivandrum. The geographical classification of the Thodupuzha Region is Malanad or Keezhmalanad. Thodupuzha is the largest town in Idukki district and is a main commercial center. The town is being modernized with the help of a program sponsored by the World Bank. It was once part of Travancore. The Thodupuzha municipality area is characterized by abundant vegetation.
Этимология
Вадаккумкур княздығының сол кездегі астанасы Кариккодты Диван Рамаян және оның одақтасы Естациус Де Леной Вадаккумкурды жанекелегеннен кейін, Траванкор махараджасының бұйрығымен, Оның Ұлылығы Анижам Тирунал Мартхандаварма, өзінің өкілін басып алынған Вадаккумкур княздығын басқару үшін жіберді – Эласампратхи Нараяна Варманы. Траванкор махаражасының өкілі Тодупужа талуғының жаңа бас кеңсесі орналасатын жер ретінде көптеген төбелер мен тасты далалармен қоршалған, сол кезде "Кодантхурут" деп аталған жақын маңдағы аймақты таңдады. Кариккод "пакути" деп аталып, шағын ауылға дейін кеміді. Махараджа сондай-ақ Паллиадилік Маллан Санкаранды жер салығын есепке алу және Кандежуту жерін зерттеп, реттеу үшін тағайындады. Бірақ Маллан Санкаран жергілікті халықтың қарсылығы мен көтерілісіне байланысты міндетін орындай алмады, сондықтан зерттеу жұмысы тек Картхикатирунал Рамаварма билік еткен кезде аяқталды. Вадаккумкур раджасы Малувакон Маникантан, Вайккам және Эдаветтидегі (Маттам сарайы) сарайында тұрып, Кариккод маңында ағып жатқан кең "Валияттоду" өзенін "тоду пужа" деп атады. Осы ағынның геофизикалық өзгерістерге байланысты өзенге айналып, Аракулам алқабына құйылып, Тодупужа өзені болып қалыптасқаны және өзен жағасындағы елді мекен Тодупужа деп аталғаны туралы сенім бар. "Тоду" сөзінің "тигізу" деген мағынасы бар екенін айтатын басқа да түсіндірулер бар. Маттатил Ковилакамдар осы аймақтың қорғаушылары және билеушілері болды. Аймақтың соңғы билеушісі – Тривендрумнан келген және Траванкор махараджасы Анижамтирунал Мартхандаварманың өкілі болған Эласампратхи Нараяна Варма.
Тарих
Вадаккумкур патшалары бірнеше жыл бойы Карикодеде тұрған. Вадаккумкур – Кераладағы кеш ортағасырлық/ерте заманауи феодалдық княздық. Патшалық бөлінгеннен кейін Теккумкур тәуелсіз патшалыққа айналды, ал Вадаккумкур Кочиннің бағыныштысы болды. Кочинде португалдықтардың үстемдігі кезінде Вадаккумкур басшысы мен Кочин патшалығы арасында бұрыш саудасы үшін даулар туды, және Вадаккумкур патшасы Кочин мен олардың португалдық одақтастарымен шайқаста қаза болды. Шабуылдан кейін Вадаккумкур сарайы екі тармаққа бөлінді: бірі Маттатил сарайы деп аталды, ол Тондикужада қалды; екіншісі Каданаду Палада орналасты. Вадаккумкур мен Теккумкур кейін Мартханда Вармаға қосылып, Траванкор патшалығының құрамына енді. Махаража аймақты дамыту үшін Эласампрати Нараяна Варамды өкілі етіп тағайындады. Варам Кижмалайнадудың және қазіргі Тодупужаның әкесі ретінде танылды. Варам көптеген ескерткіштерді, соның ішінде мемлекеттік кеңселерді, Пандикасаланы және храмдарды салған. Қарикод мешіті және Тодупужа мен Муваттупужадағы басқа да ғимараттар оның тұсында салынған. Ол осы аймақта салық жинаудың жаңа жүйесін енгізді. Тодупужа – ғасырлар бойы қалыптасқан ежелгі қала. 300 жылға дейін Кералаға алғаш келген буддизм және джайнизм діндері Тодупужа және көршілес аймақтарға өздерінің әсерін қалдырды. 14 ғасырда Керала әкімшілік мақсаттармен бірнеше провинцияларға бөлінді: Венаду, Отанаду, Навишайнаду, Мунджунаду, Вемполинаду және Кижмалайнаду. Тодупужа мен Муваттупужа Кижмалайнадудың құрамында болды, ол 1600 жылға дейін өмір сүрді; сол жылы ол Вадаккумкурмен шайқаста жеңіліп, оның бір бөлігіне айналды. Тодупужаның жанындағы Мутхалакодамдағы Әулие Георгий Сиро-Малабар шіркеуі 13 ғасырдан бұрын салынған деп есептеледі. Одан бері ол бірнеше рет қайта жаңартылды. Бүгінгі таңдағы әсем шіркеу 1973 жылы салынған. Милакомбудағы Әулие Томас Сиро-Малабар шіркеуі, Тодупужа, Куравилангад, Кодунгаллур, Ангамали, Кадаматтом және Вадакара, Котхаттукуламнан көшіп келген сириялық христиан қоныстанғандары 660 жылы салған деп саналады. Тодупужаға жақын Недиясаладағы Әулие Мария Сиро-Малабар шіркеуі – бұл жергілікті жердегі тағы бір көне шіркеу. 1956 жылы Керала құрылғанда Тодупужа Эрнакулам ауданының құрамына кірді, ал К. А. Маттью 1957 жылдан 1960 жылға дейін және 1960 жылдан 1965 жылға дейін Керала заңнамалық жиналысының алғашқы депутаты болды. 1972 жылы Тодупужа талугын Девикулам, Удумбанчола және Пирмаде талуқтарымен біріктіру арқылы Идуки ауданы құрылды.
Демография
2011 жылғы халық санағы бойынша Тодупужа Талукасының халқы 325 951 адамды құрады; оның 49%-ы еркектер, ал 51%-ы әйелдер. 2011 жылы Тодупужа Талукасының сауаттылық деңгейі 95,56% болды, оның ішінде еркектердің сауаттылығы 96,81%, әйелдердің сауаттылығы 94,33% құрады. Тодупужада халықтың 9%-ы 6 жасқа дейінгі балалар еді.
Экономика және инфрақұрылым
Тодопужа Талугі қазір Тодопужа және Идукки Талугтарына бөлінді, олардың көп бөлігі Орта Кераланың төменгі жазықтығында орналасқан. Бұл аймақ каучук, кокос, қара бұрыш, тапиока, банан, имбирь, сары түйме, ананас және какао сияқты тау өнімдері саудасының орталығы болып табылады. Ауданның кең аумақтарында бұрын күріш өсірілген, бірақ қазір шаруалар күріш өсіруден бас тартып, қиын жағдайға байланысты тоқтатқан. Шындығында, Тодопужаның экономикасы көбінесе ауыл шаруашылығына негіделген. Тодопужа шаруалары көптеген дақылдар өсіреді, ең көп өсірілетіні – каучук. Ананас, кокос, күріш, қара бұрыш, какао, тапиока, банан, имбирь, сары түйме сияқты басқа да дақылдар да өсіріледі. Соңғы жылдары көптеген кәсіпкерлер шағын және ауылдық өнеркәсіптерде көптеген кәсіпорындар ашты, бұл соңғы үш онжылдық ішінде мемлекеттік саясаттың қолдауының нәтижесі болды. Осы аймақта бизнес пен сауданың дамуы да байқалады. Ауданның алғашқы аюрведалық дәрі-дәрмек өндірісі – Дханвантари Вайдиясала Тодопужада орналасқан. Қазір Нагарджуна, Гардиан Контролз, Лунар Чаппал, Саро Пласт, Браминс сияқты көптеген өндіріс орындары бар. Тодопужа қалалық әкімдігінің жақсы салынған айналма жолдары аймақтың дамуына инфрақұрылымдық негіз болды. Көптеген мемлекеттік және жекеменшік мекемелер де осы заманның қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін қарқынды дамуда.
Саясат
Тодупужа бірнеше жыл бойы ауылдық паншаят және ауылдық бірлестікпен басқарылды, бірақ 1978 жылдың 1 қыркүйегінде муниципалитет деңгейіне көтерілді. Муниципалитет Тодупужа паншаяты мен Кумараммангалам, Карикоду және Манакаудтың көршілес паншаяттарын біріктіру арқылы құрылды. Муниципалитет он жыл бойы арнайы өкілмен басқарылды. 1988 жылы сайлаулар өткізіліп, тұңғыш халық сайлаған муниципалдық кеңес құрылды, оның төрағасы Н. Чандран болды.
Спорт
Керала крикет қауымдастығы салған Тодупужа крикет стадионы Карикодеде орналасқан. Тодупужадан шамамен бес шақырым қашықтықта орналасқан бұл стадион, бір уақытта екі крикет матчын қабылдауға жеткілікті үлкен.
Білім
Талдықорғандағы жоғары білім берудің алғашқы орталығы Тодупужадағы Ньюман колледжі болды. Ол 1964 жылы Котамаңғалам сириялық-католик епархиясымен құрылып, кардинал Ньюманның құрметіне аталды. Тодупужаның екінші жоғары оқу орны 1982 жылы Аракуламдағы Сент-Жозеф колледжі болып табылады. Махатма Ганди университетінің басқаруындағы Тодупужа инженерлік колледжі Тодупужада орналасқан. Колледж 1996 жылы қызметін бастады.