Кіріспе

Америка саясаткері

Ламберт Кэдваладер (1742 жылдың 17 желтоқсаны – 1823 жылдың 13 қыркүйегі) – американдық саудагер және Нью-Джерси мен Пенсильвания штаттарындағы қоғамдық қайраткер. Ол Революциялық соғыста қатысты, содан кейін Континенттік Конгресс пен АҚШ Конгресінде Нью-Джерси штатын өкілдік етті.

Ерте өмір

Ламберт Нью-Джерси штатының Трентон қаласында доктор Томас және Ханна (құрметті әкесі Ламберт) Кэдваладер отбасында дүниеге келді. 1750 жылға қарай оның отбасы Пенсильвания штатының Филадельфия қаласына қайтып келді, онда ол доктор Эллисон академиясына оқуға түсті. 1757 жылы Филадельфия колледжіне (кейін Пенсильвания университеті) қабылданды, бірақ бітірген жоқ. Оның орнына ағасы Джон Кэдваладермен бірге кәсіп ашты.

Мансап

Бауырластардың бизнесі сәтті аяқталды және олар Филадельфияда да, Пенсильвания колониясының барлық аймағында да қоғамдық істерге белсенді қатысты. Олар 1765 жылы ағылшын саудагерлеріне қарсы бойкотты қолдау мақсатында импортты тоқтату туралы келісімге қол қойды. Ламберт мөртаңба заңына және одан кейінгі шараларға ерекше қарсылық танытты. 1768 жылы ол Америка философиялық қоғамына сайланды. 1774 жылы ол провинциялық жиналысқа сайланды, ал Филадельфияда қалалық хат алмасу комитетіне тағайындалды.

Революциялық жылдар

1775 жылы Ламберт отарлық Ассамблеяға қайта оралды. Ол сондай-ақ милицияда жоғарылап, қалада құрылған роталардың бірінің капитаны болып тағайындалды. 1776 жылдың көктемінде ол штаттық Конституциялық конвенцияны шақыруда маңызды рөл атқарды. Ол делегат ретінде аталды, бірақ әскери қызмет оны шақырғандықтан, алғашқы бірнеше отырысқа ғана қатысты. 1776 жылдың қаңтарында Кадуалер Континенттік армияның 3-ші Пенсильвания батальонының подполковнигіне дейін көтерілді. Жаздың соңында ол Нью-Йорк қаласының қорғанысына көмектесу үшін барды. Тамыз айында Вашингтон фортының қорғанысын салу жұмыстарын бастады. Бруклин шайқасынан кейін ол Джордж Вашингтонмен бірге Бруклин биіктіктерінде қорғаныс құрылысын ұйымдастырды, бірақ 30 тамызда британдықтардың күші басым болғандықтан Манхэттенге шегінуге мәжбүр болды. 3-ші Пенсильвания батальоны Форт-Вашингтонның қорғанысына қайта оралды. Форт үшін болған шайқастың басында, 15 қарашада, Кадуалер Харлем биіктіктеріндегі ескі шепті ұстап тұрды. Екі британдық полкіне, ал олардың артынан тағы үш полк келгенде, американдықтар фортқа шегінуге мәжбүр болды. Келесі күні полковник Магау фортты тапсырғанда, Кадуалер тұтқынға алынғандардың арасында болды. Біраз уақыттан кейін ол британдық генерал Хауға сөз берген соң босатылды. Ламберттің тез босатылуының бір себебі – оның әкесі, доктор Томас Кэдваладердің 1776 жылы Филадельфиядағы әскери тұтқын генерал Ричард Прескоттқа көрсеткен инабаттылығы болды. 1777 жылдың басында Кадуалер полковник және 3-ші батальонның командирі, қазіргі 4-ші Пенсильвания полкінің басшысы болып тағайындалды. Бірақ ол шарт бойынша босатылғандықтан, алмасып қызмет ете алмайтындықтан, қызметке кіріспеуді шешті. Ол шамамен екі жыл тізімде болды, бірақ онымен алмасу мүмкіндігі тумады. Соңында, офицерлердің алмасуы сәтсіз аяқталғаннан кейін, Вашингтон 1777 жылдың 29 қаңтарында оның отставкасын қабылдады. 1777 жылы британдықтар Филадельфияны басып алғанда, ол Трентон қаласының жанындағы әкесінің меншігіне көшті. "Гринвуд" деп аталған бұл үй оның өмірінің соңына дейін оның тұрақты мекенжайы болды.

Кейінгі өмірі

1784 жылы Нью-Джерси оны Континенттік конгресске делегат ретінде таңдады. Ол сол мекеменің құрылғаннан кейінгі барлық уақытында қызмет етті, 1787 жылға дейін жыл сайын қайта сайланды. АҚШ үшін жаңа үкімет құрылғанда Кадуалер ұлттық саясатта федералист болды. Ол 1788 және 1792 жылдары АҚШ Конгресіне екі рет сайланды. 1783 жылы құрылған Цинциннати қоғамына Кадуалер бастапқы мүше ретінде қосылмады, бірақ ол мүшелікке қабілетті болды және Қоғам мүшелікті жандандыру мақсатында "1854 жылғы ережені" қабылдағаннан кейін тірі ұрпағы арқылы өкілдік етуге құқылы болды.

Жеке өмір

1793 жылы, 50 жасына келген шамасында, Кэдвалер Мэри Макколлға (1764–1848) үйленді, ол Арчибальд пен Джудит (туған тегі Кембл) Макколлдың қызы еді. Олардың бір баласы болды:

Томас Макколл Кэдваладер (1795–1873), ол Мария Шарлотта Гувернерге (1801–1867) үйленді. Мария Сэмюэл Лоуренс Гувернердің (1799–1865) қарындасы және Элизабет Кортрайт пен АҚШ президенті Джеймс Монроның қызының немересі болды. Ол 1823 жылдың 13 қыркүйегінде Нью-Джерси штатының Мерсер округі, Трентон қаласындағы Гринвудта қайтыс болды және Трентондағы Достар зиратына жерленді.