Кіріспе

Американдық саясаткер

Джон Питер Габриэль Мюлленберг (1 қазан 1746 – 1 қазан 1807) – американдық дін қызметкері және әскери шенеунік, американдық революциялық соғыста қызмет еткен. Пенсильвания штатының белгілі Мюлленбергтер саяси династиясының мүшесі болған ол, жаңадан тәуелсіз Америка Құрама Штаттарында лютерандық пастор және АҚШ Өкілдер палатасы мен АҚШ Сенатының депутаты ретінде құрметке ие болды.

Ерте өмір және білім

Мюленберг 1746 жылдың 1 қазанында Пенсильвания провинциясының Траппе қаласында Анна Мария Вайзер мен Генри Мюленбергтің отбасында дүниеге келді. Анна Мария Вайзер – Пенсильвания голландтық пионер және дипломат Конрад Вайзердің қызы, ал Генри Мюленберг – неміс лютеран пасторы болған. 1763 жылы ол ағалары Фредерик Август пен Готтильф Генри Эрнстпен бірге Галле қаласына жіберілді, онда Франке қорының мектебінде латын тілін оқыды. 1767 жылы мектепті бітіріп, Любек қаласында сатушының көмекшісі болып жұмыс істеді, бірақ сол жылы Пенсильванияға қайтып оралды.

Мансап

Ол қысқа уақыт британдық армияның 60-шы пехоталық полкінде қызмет етті, сондай-ақ неміс драгундарының құрамында да қысқа мерзім қызмет етті, 1767 жылы Филадельфияға оралғанға дейін "Teufel Piet" (Жын Питі) деген лақап атын алды, онда оған Филадельфия академиясынан (қазіргі Пенсильвания университеті) классикалық білім берілді. Ол 1768 жылы дін қызметкеріне бекітілді және Вудстокқа (Вирджиния) көшуге дейін Бедминстерде (Нью-Джерси) лютеран қауымын басқарды. 1772 жылы Англияға сапар шеккен Мюлленберг лютеран қауымына қызмет ете жүріп, Англикан шіркеуінің дін қызметкеріне бекітілді. Вирджиния штатының мемлекеттік шіркеуі Англикан шіркеуі болғандықтан, Вирджиниядағы қауымға қызмет ету үшін оның Англикан шіркеуімен бекітілуі қажет еді. Жаңа қауымынан басқа, ол Вирджиния штатының Данмор округі үшін қауіпсіздік және хат алмасу комитетін басқарды. Ол 1774 жылы Бурджестер Палатасына сайланды және Бірінші Вирджиния Конвенциясына делегат болды. Ол құлдарды ұстады.

Әскери мансап

1775 жылы Америка Тәуелсіздік соғысы басталғаннан кейін Континенттік армия құрылды. Мюлленберг Континенттік армияның Вирджиния жасағының 8-ші Вирджиния полкін құруға және полковник ретінде басқаруға уәкілеттік алды. Ол неміс-американдық қауымдастықтағы беделінің арқасында таңдалған болуы мүмкін. Вирджиния жасағындағы сегіз полковник ішінде Мюлленберг 29 жасында ең жасы болды, ал тек Патрик Генридің әскери тәжірибесі аз болды. Оның шөбересі 19-ғасырдың ортасында жазған өмірбаян бойынша, 1776 жылдың 21 қаңтарында Вирджиния штатының Вудсток қаласындағы лютеран шіркеуінде Мюлленберг уағызының мәтінін Екклесиаст кітабының үшінші тарауынан алды, ол «Әр нәрсеге уақыты бар» деп басталады; сегізінші тармақты оқығаннан кейін, «соғыс уақыты және бейбітшілік уақыты» деп жариялап, «Осы – соғыс уақыты!» деді де, дін қызметкерінің киімін шешіп, полковниктің формасын көрсетті. Шіркеу есігінің сыртында барабандар соғыла бастады, адамдар әйелдерін құшақтап, содан кейін қатарға тұрып, әскери қызметке жазыла бастады, жарты сағат ішінде 162 адам тізімге алынды. Келесі күні ол округтен 300 адамды бастап, 8-ші Вирджиния полкінің ядросын құрады. Мюлленберг 8-ші полкті құруға және басқаруға көмектескені рас болса да, тарихшылар уағыз туралы айтылғанды күмәнді көреді, себебі бұл туралы Мюлленбергтің шөбересінің өмірбаяннан бұрын ешқандай мәлімет жоқ. Мюлленбергтің бөлімшесі алдымен Оңтүстік Каролина мен Джорджия жағалауын қорғау үшін жіберілді. 1777 жылдың басында 8-ші полк Вашингтонның бас әскеріне қосылу үшін солтүстікке жіберілді. Мюлленберг Вирджиния жасағының бригадир-генералы болып тағайындалды және Вэлли-Фордждағы Натанаэль Грин дивизиясындағы бригадаға қолбасшылық етті. Мюлленберг Брэндивайн, Германтаун және Монмут шайқастарында қатысты. Монмуттан кейін Вирджиния жасағының көп бөлігі алыс оңтүстікке жіберілді, ал генерал Мюлленберг Вирджинияны қорғауды ұйымдастыруға тағайындалды, негізінен ополчение бөлімдерін пайдаланып. Йорктаун шайқасында ол Лафайеттің жеңіл дивизиясының бірінші бригадасына қолбасшылық етті. Оның бригадасы жеңіл жаяу әскер корпусының құрамына кірді, ол Массачусетс (он компания), Коннектикут (бес компания), Нью-Гэмпшир (бес компания) және Род-Айленд пен Нью-Джерси (әрқайсысы бір) штаттарының желілік полктерінің жеңіл жаяу әскер компанияларынан тұрды. Олар оң жақ фланкті ұстап, Корнуоллистің қорғанысына американдық артиллериясын жақындату үшін салынған екі траншеяны басқарды. 1781 жылдың 14 қазанында америкалық лейтенант-полковник Александр Гамильтон мен француз подполковнигі Жан Жозеф Сурбадер де Гимат басқарылған батальон түндегі шабуылмен 10-шы редутты жаулап алды. Соғыс аяқталғаннан кейін (1783) ол генерал-майор шындығына көтеріліп, Пенсильвания штатының Монтгомери округінде қоныстанды. Мюлленберг сондай-ақ Цинциннати қоғамының Пенсильвания бөлімінің алғашқы мүшесі болды.

Саяси мансап

Соғыстан кейін 1784 жылы Мюлленберг Пенсильвания штатының Жоғарғы Атқарушы Кеңесіне сайланды. 1787 жылдың 31 қазанында ол Кеңес Вице-президенті болып сайланды, бұл лауазым штат губернаторының орынбасарымен теңестіріледі. Оның Вице-президенттік қызметі күңкіреулі аяқталды. 1788 жылдың 14 қазанында Атқарушы Кеңестің хаттамасында Мюлленберг Филадельфияны отставкасын ұсынбастан тастап кеткені жазылған – оның отставкасы неге қажет немесе күтілгені туралы ешқандай мәлімет жоқ, сондықтан оны іздеу үшін хабаршы жіберілді. Сол түні хабаршы отставкасын әкелгеннен кейін Кеңес президент Бенджамин Франклиннің үйінде жиналып, Мюлленбергтің орнын басатын адамды таңдады, бұл лауазымға Дэвид Редик сайланды. Мюлленберг 1-ші Конгресске (1789–1791) Пенсильвания штатынан сайланған өкілдердің бірі ретінде сайланды. Оның інісі Фредерик сол Конгресс палатасының спикері болды. 1793 жылы ол Демократиялық-Республикалық қоғамдардың алғашқы негізін қалаушылардың бірі атанды. Мюлленберг 3-ші Конгресс (1793–1795) және 5-ші Конгресс (1799–1801) кезеңдерінде Республикалық партия өкілі ретінде Конгресте 1-ші округтен қызмет етті. 1801 жылдың ақпан айында Мюлленберг АҚШ Сенатына екінші турда Джордж Логанды жеңіп сайланды, бірақ сол жылдың 30 маусымында отставкаға кетті. Президент Томас Джефферсон 1801 жылы оны Пенсильвания штатының кіріс салмағын бақылаушысы, ал 1802 жылы Филадельфияның кеден инспекторы етіп тағайындады. Ол өмірінің соңына дейін осы лауазымда қызмет етті. 1805 жылдың 3 тамызында Мюлленберг негізінен неміс тілді Нортгемптон және Беркс округтерінің тұрғындарына хат жазып, бұл округтерді қазіргі губернатор Томас Маккинге қарай бұруға тырысты. Маккин, күшті бөлінген штаттық Республикалық партиясының ортасында Федералистердің қолдауымен қайта сайлануға үміткер болды. Мюлленберг атап өтті, Маккиннің қарсыласы Саймон Снайдер неміс тегінен болса да, оның сайлануы Республикалық партияның радикалды Демократиялық фракциясын билікке көтеретінін және конституциялық конвенцияны шақырып, штат заң шығарушы органының билігін губернатор мен әсіресе сот жүйесінен жоғары қоюға ұмтылып, анархияға әкелуі мүмкін екенін. Маккин Нортгемптон және Беркс округтерінде Снайдерден 6772 дауысқа қарсы 3216 дауыспен жеңіске жетті, бұл оның штат бойынша 43644 дауысқа қарсы 38483 дауыспен жеңіске жетуіне мүмкіндік берді.

Жеке өмір

1770 жылы 6 қарашада ол табысты қыш құмырашының қызы Анна Барбара "Ханна" Мейерге үйленді. Олардың алты баласы болды, оның ішінде:

Фрэнсис Суэйн Мюлленберг (1795–1831), Огайо штатынан АҚШ өкілі, 1831 жылы Мэри Бар Дэнниге (1806–1893) үйленді, бұл 1831 жылғы желтоқсандағы өліміне аз уақыт қалғанда болды. Ол қайтыс болғаннан кейін Фрэнсистің жесірі Ричард Хаббелл Хопкинске тұрмысқа шықты. Мюлленберг Кентукки штатының Мюлленберг округінің атымен аталады. Питер Мюлленбергке арналған ескерткіш Вашингтон қаласында, Коннектикут даңғылында орналасқан (суретті қараңыз). Филадельфия өнер мұражайының артында тағы бір ескерткіш тұр. Питер Мюлленбергтің екі мүсіні Вудсток қаласындағы Шенендоа округтік сотының алдында орналасқан, ал қаланың Эммануэль лютеран қауымы ол қолданған қасиетті келіштерді, шомылдыру рәсіміне арналған шүкіршілді және алтарь матасын сақтайды. Пенсильвания штатының Аллентаун қаласындағы Муленберг колледжі Хаас колледжі орталығының алдында, 2400 Чью-стрит мекенжайында Джон П. Г. Муленбергтің мүсіні орналасқан.