Кіріспе
Америкалық теориялық физик Лиза Рэндалл (18 маусым 1962 жылы туған) – американдық теориялық физик және Гарвард университетінің Фрэнк Б. Бэрд, кіші ғылым профессоры. Оның ғылыми еңбектері табиғаттың негізгі күштерін және кеңістік өлшемдерін қамтиды. Ол Стандартты модельді, суперсимметрияны, гравитацияның салыстырмалы әлсіздігіне байланысты иерархия мәселесіне мүмкін болатын шешімдерді, өлшемдердің космологиясын, бариогенезді, космологиялық инфляцияны және қара материяны зерттейді. Ол 1999 жылы Раман Сандруммен бірге тұңғыш рет жарияланған Рэндалл-Сандрум моделіне үлес қосты.
Lisa Randall (born June 18, 1962) is an American theoretical physicist and Frank B. Baird, Jr. Professor of Science at Harvard University. Her research includes the fundamental forces of nature and dimensions of space. She studies the Standard Model, supersymmetry, possible solutions to the hierarchy problem concerning the relative weakness of gravity, cosmology of dimensions, baryogenesis, cosmological inflation, and dark matter. She contributed to the Randall–Sundrum model, first published in 1999 with Raman Sundrum.
Ерте өмір және білім
Рэндалл Нью-Йорк штатының Куинс қаласында дүниеге келген. Ол 1980 жылы Стуйвесант орта мектебін бітірді, онда физик және ғылымды насихаттаушы Брайан Гринмен бірге оқыды. 18 жасында 1980 жылғы Вестингхаус ғылым таланттары іздестіруіне қатысып, бірінші орынды жеңіп алды және Ұлттық құрметті оқушы атанды. Ол Гарвард университетіне түсіп, Math 55 курсын оқыды, 1983 жылы физика бакалавры, ал 1987 жылы Говард Георгидің жетекшілігімен теориялық бөлшектер физикасы бойынша PhD дәрежесін алды. Профессор Рэндалл Принстон физика факультетінде тұрақты профессор атанған алғашқы әйел және Гарвардтағы алғашқы әйел-теориялық физик болды. (Мелисса Франклин Гарвард физика факультетінде тұрақты профессор атанған алғашқы әйел болды.)
Жазу
Рэндалдың "Бұрылып өтетін жолдар: Ғаламның жасырын өлшемдерінің құпиясын ашу" және "Көк есігін соғу: физика мен ғылыми ойлау ғаламды және қазіргі заманғы әлемді қалай түсіндіреді" кітаптары Нью-Йорк Таймс газетінің 100 ең маңызды кітаптар тізіміне енді. Ол осы жаңалық туралы: "Адамдар бәрін түсінбесе де, жаңа нәрсе табылды деген қызығушылықтың өзі қандай керемет нәрсе" деді. Рэндалдың "Хиггс ашылысы: Бос кеңістіктің күші" деген электрондық кітабы бар. Үлкен адрондық коллайдер жұмыс істеуге кіріспес бұрын, ол оны пайдаланудан күтілетін жаңалықтарды түсіндіретін мақала жазды. Оған жиі Үлкен адрондық коллайдер планетаны жоятын қара тесіктерді жасауы мүмкін деген қате пікір туралы сұрақтар қойылды. Ол: "Егер ғарыш және гравитация біз ойлағаннан өзгеше болмаса, мұндай нәрсе тіпті мүмкін емес" деп жауап берді.