Кіріспе

Теориялық физикада I типті сап теориясы – он өлшемдегі бес тұрақты суперсимметриялық сап теориясының бірі. Ол – бағдарланбаған (саптың екі бағыты да маңызсыз) және жабық саптармен қатар ашық саптарды да қамтитын жалғыз теория.

Шолу

Фердинандо Глиоцци, Жоэль Шерк және Дэвид Оливтің 1976 жылғы классикалық жұмысы, модульдік инварианттылық арқылы тек жабық тізбектер болған жағдайларда тізбек спектрлерінің ережелерін жүйелі түсінуге жол ашты. Бұл жұмыс, бастапқы талқылау I типті сап теориясына негізделгеніне қарамастан, ашық тізбектер бар модельдер үшін ұқсас прогреске әкелмеді. 1988 жылы Августо Сагнотти ұсынғандай, I типті сап теориясын IIB типті сап теориясының ориентифолдысы ретінде алуға болады, вакуумда 32 жарты D9 бранды қосып, түрлі аномалияларды жою арқылы Чан-Патон факторлары арқылы SO(32) өлшем тобына ие болады. Төмен энергияда I типті сап теориясы он өлшемдегі N=1 супергравитациямен (I типті супергравитация) және SO(32) суперсимметриялық Янг-Милл теориясымен бірге сипатталады. 1984 жылы Майкл Грин мен Джон Шварцтың I типті сап теориясындағы аномалиялардың жойылуын жариялауы бірінші суперсап революциясын тудырды. Алайда, А. Сагнотти 1992 жылы көрсеткендей, бұл модельдердің маңызды қасиеті – Грин-Шварц механизмі жалпы жағдайда кеңейтілген формаға ие және жою механизміне бірнеше екі формалар қатысады. IIB типті сап теориясы мен I типті сап теориясы арасындағы байланыс он және төмен өлшемдерде көптеген күдікті салдарларға ие, оларды алғаш рет 1990 жылдардың басында Рим университетінің Тор Вергата бөлімшесіндегі Стринг теориясы тобы көрсетті. Бұл суперсимметриямен немесе онсыз жаңа тізбек спектрлерінің толық кластарын құруға мүмкіндік берді. Джозеф Полчинскидің D брандар туралы жұмысы осы нәтижелерді кеңейтілген объектілер (D бран, ориентифолд) тұрғысынан геометриялық интерпретациялауға мүмкіндік берді. 1990 жылдары Эдвард Виттен бірінші болып I типті сап теориясының тізбек қосындысы тұрақтысы SO(32) гетеротикалық сап теориясымен тең екенін көрсетті. Бұл эквиваленттік S дуалдығы деп аталады.