Кіріспе
Американдық журналист және радио тұлғасы
Билл Куртис (туған Уильям Хортон Куретич; 21 қыркүйек 1940 жыл) – американдық тележурналист, телепродюсер, баяндамашы және жаңалықтар жүргізушісі. Куртис 1960 жылдары заңгер болу үшін оқып жүргенде, Канзас штатының Топека қаласындағы WIBW телеарнасынан уақытша жаңалықтар тапсырмасын орындауға шақырылды. Оның құлдираған торнадоларға байланысты хабарлары жаңалықтар тілшісі лауазымына және кейіннен Чикагодағы жаңалықтар жүргізушісі ретінде сәтті мансапқа жол ашты. Ол өзінің мансабы бойында керемет дауысымен танымал болды. 1980 жылдардың басында ол Нью-Йоркте The CBS Morning News бағдарламасын жүргізді және терең зерттеулерге және деректі фильмдерге ерекше қызығушылық танытты. Чикагоға оралғаннан кейін, ол телеарналық міндеттерін біраз уақытқа қайта жалғастырды, сонымен қатар Kurtis Productions атты өндіріс компаниясын құрды. Куртис бірнеше қылмыс және жаңалықтар туралы деректі фильмдерді жүргізді немесе өндірді, оның ішінде Тергеулік есептер, Американдық әділет және Салқын істер архиві. Қазіргі уақытта Куртис Ұлттық қоғамдық радионың (NPR) жаңалықтар комедиясы/викториналық шоуы «Күте тұрыңыз, маған айтпаңыз!» үшін есепке алушы/хабаршы және Decades (қазір Catchy Comedy) телеарнасындағы «Он жылдықтар арқылы» деректі стильдегі жаңалықтар журналының жүргізушісі болып табылады.
Ерте өмір
Уильям Хортон Куретич 1940 жылдың 21 қыркүйегінде Флорида штатының Пенсакола қаласында Вильма Мэри Хортон (1911–2002) мен хорват тегінен шыққан Уильям А. Куретичтің (хорватша: Kuretić) (1914–2001) отбасында дүниеге келді. Оның әкесі АҚШ Теңіз корпусының бригада генералы және Екінші дүниежүзілік соғыстың қаһармандық ерліктері үшін марапатталған ветераны болған. Әкесінің әскери мансабы отбасын көп саяхаттауға мәжбүр етті. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін отбасы Канзас штатының Индипенденс қаласына қоныстанды. Оның қарындасы – Вичита, Канзас қаласының бұрынғы Канзас штаты сенатының көпшілік фракциясының жетекшісі Жан Шодорф. 16 жасында Куртис Индипенденс қаласындағы KIND радиостанциясында хабаршы болып жұмыс істеді. 1958 жылы Индипенденс орта мектебін, 1962 жылы Канзас университетін журналистика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен, ал 1966 жылы Washburn университетінің құқық мектебін заң докторы дәрежесімен аяқтады. Оқу кезінде Топека, Канзастағы WIBW телеарнасында жартылай штаттан жұмыс істеді. Канзас штатының адвокаттық экзаменін тапсырып, Вичита, Канзастағы заң фирмасында жұмысқа орналасқаннан кейін, Куртис өзінің болашақ жолдарын Гарри Колмери мен Колмери және Рассел фирмасының Боб МакКлюрмен талқылады және заңгерлік мансапты жалғастырмауға шешім қабылдады. Куртис 1962–1966 жылдары АҚШ Теңіз корпусының резервінде қатардағы әскери қызметкер болып қызмет етті. 1966–1969 жылдары Чикагода АҚШ Әскери-теңіз күштерінің резервінде лейтенант (j. g.) шеніне ие болды.
Теледидар мансабы
1966 жылғы 8 маусым күні кешке Куртис Уошберндегі барларды саралау сабағынан шығып, WIBW телеарнасындағы досының орнына тұрып, сағат 6-дағы жаңалықтарды алып жазды. Топекаға қатты ауа райы жақындап келе жатқандықтан, Куртис ауа райы туралы хабарларды жаңарту үшін қалды. Кешкі сағат 7-де эфирде WIBW телеарнасының операторы Эд Рутерфорд қаланың оңтүстік-батысында торнадоны көрді. 15 секунд өткен соң тағы бір хабар келді: "Пәтерлер үйі қирады". Куртистің ескертуі – "Құдай үшін, жасырыныңыз" – 1966 жылғы маусымда 18 адамның қаза болуына және жүздеген адамның жаралануына себеп болған торнадоның күшті таралуымен байланысты болды. Куртис және WIBW командасы алғашқы торнадо мен оның салдары туралы хабарлау үшін 24 сағат бойы эфирде болды. Қаладағы жалғыз телеарна және зақымдалмаған аздаған радиостанциялардың бірі ретінде WIBW төтенше жағдайларға байланысты байланыс орталығына айналды. Осы тәжірибе Куртистің заңгерлік мансабын жаңалықтарды тарату саласына бағытты. 1982 жылы Куртис Нью-Йорк қаласынан CBS Morning News бағдарламасында Диана Сойерге қосылды. Екеуі сондай-ақ көптеген CBS телеарналарында бір сағат бұрын көрсетілген CBS Early Morning News бағдарламасын жүргізді. Ол сонымен қатар үш CBS баяндамасын дайындады: "Аспаннан құлаған ұшақ", "Алтын жапырақ" және "Өмір сыйы". 1985 жылы WBBM телеарнасына оралды. 1986 жылы Куртис PBS телеарнасында "The Miracle Planet" атты төрт бөлімді ғылыми серияны, ал 1987 жылы Орталық барлау агенттігі туралы төрт бөлімді серияны жүргізді. 1988 жылы ол өзінің "Kurtis Productions" атты деректі фильмдерді өндіруші компаниясын құрды және сол жылы PBS Nova сериясы үшін "Чернобыльге оралу" фильмін жасады. Куртис шамамен 1000 деректі фильмге баяндама жасады, ал "Kurtis Productions" PBS телеарнасының "Жаңа зерттеушілер" сияқты бағдарламалар үшін 500-ге жуық деректі фильм өндірді; A&E арнасы үшін "Тергеу баяндамалары" және "Суық істер" файлдары; ал History Channel арнасы үшін "Тарихты зерттеу". Ол сондай-ақ "Towers Productions" компаниясы жасаған "Американдық әділдік" бағдарламасын жүргізді. CNBC арнасы үшін компания "Американдық ашкөздік" бағдарламасының 200-ден астам бөлімін өндірді. 1994 жылы Куртис 1966 жылы Чикагода сегіз медбике студентті өлтіргені үшін сотталған Ричард Спектің түрмеде сексуалдық қатынас жасап, есірткі қолданған видеожазбасын алды. Ол WBBM телеарнасында репортаж жариялады және A&E Network арнасы үшін деректі фильм түсірді, нәтижесінде Иллинойс штатының қылмыстық-атқару жүйесінде тарихи өзгерістер болды. Куртис 2010 жылы Уолтер Джейкобсонмен бірігіп, WBBM TV телеарнасының сағат 6-дағы жаңалықтарын жүргізді; олар 1973 жылдан бастап Куртистің 1982 жылы CBS Morning News бағдарламасына ауысуына дейін станцияның рейтингтерінде көш бастаған сағат 10-дағы жаңалықтарын бірге жүргізген. Жаңалықтар бағдарламасының рейтингін арттыруға қол жеткізгеннен кейін, Куртис пен Джейкобсон 2013 жылы жаңалықтарды жүргізушілер ретінде зейнеткерлікке шықты. Куртис екі рет Пибоди сыйлығын, көптеген Эмми сыйлығын, Overseas Press Club сыйлығын және Дюпон сыйлығын алды. Ол Иллинойс және Канзас штатының Даңқ залына енгізілді. 1998 жылы Канзас университетінің Уильям Аллен Уайт марапатына ие болды. Ол Джо Гарнердің "We Interrupt This Broadcast" атты мультимедиялық кітабының баяндамасын жасады, ал кіріспе сөзін Уолтер Кронкайт, ал эпилогты Брайан Уильямс жазды. Бұл кітап Эдвард Р. Мэрроудың "I Can Hear It Now" атты үнтаспалық альбомының жалғасы болды. Куртис үш кітаптың авторы: "Тапсырмада" (1984), "Сотта өлім жазасы" (2004) және "Прерия дастарханының аспаздық кітабы" (2008). 2015 жылғы маусымда Куртис теледидар пайда болған күннен бастап сол күнгі тарихи оқиғаларды қамтитын күнделікті жаңалықтар журналы "Through the Decades" бағдарламасын жүргізуші ретінде жұмысын бастады. Оның бірге жүргізушілері – журналистер Керри Сейерс және Элли Пай Хонг. Бағдарлама 2023 жылғы ақпан айында Decades бағдарламасы Catchy Comedy болып қайта аталғаннан кейін аяқталды.
Кинодағы жұмысы
Куртис Питер Байктың 2010 жылғы «Carbon Nation» деректі фильмін баяндады және 2004 жылғы Уилл Феррелл бас рольде ойнаған «Anchorman: Рон Бургунди туралы аңыз» және оның жалғасы «Anchorman 2: Аңыз жалғасады» (2013) фильмінің дауыстауын жасады. 2013 жылдың 8 шілдесінде Куртис Иллинойс штатының туризмінің ресми дауысы болып тағайындалды.
Күте тұрыңыз...
2009 жылдан бастап бірнеше рет Куртис NPR радиосының «Wait Wait… Don't Tell Me!» жаңалықтар викторинасында қонақ ретінде қатысты, штатты жарнамашы Карл Каселлдің орнына шықты. Ол 2014 жылдың 24 мамырында Каселлді толыққанды түрде алмастырды. Бағдарламаның бір бөлігінде Куртис жаңалықтарға қатысты үш лимериканы оқып береді, олардың соңғы сөзі немесе сөз тіркесі жоқ болады, оны қатысушылар толықтыру керек.
Танымал мәдениетте
1972 жылы Билл Куртистің Лос-Анджелесте CBS News тілшісі болып жұмыс істеген кезінде дайындаған баяндамасы Dr. Dre-нің Compton альбомына кіріспе ретінде пайдаланылды. Автор Рэнди Шилтс 1983 жылы марапаттау рәсіміне қатысқаннан кейін өзінің 1987 жылғы «Және тобы ойнады: Саясат, адамдар және СПИД эпидемиясы» атты маңызды кітабын жазуға шешім қабылдады. Кітапта баяндалғандай, Куртис негізгі құттықтау сөз сөйлеп, әзіл айтты: «СПИД-ке шалдығудың ең қиын жағы неде? Әйеліңізге сіздің Гаитилік екеніңізге сендіруге тырысу». Шилтс бұл әзілдің үкімет пен БАҚ-тың СПИД-ке қатысты «әдеттегідей» қарауын бейнелейтініне сенді. «South Park» анимациялық сериалында Эрик Картман «Билл Куртиспен тергеу баяндамалары» деп аталатын үстел ойынына ие, онда сөйлейтін Билл Куртистің бюсті бар. Ойынды ойнап жатқан жігіттерді «South Park» төртінші маусымындағы «Картман NAMBLA-ға қосылады» (2000) және сегізінші маусымындағы «Up the Down Steroid» (2004) эпизодтарында көруге болады. Ойынды «Cock Magic» (2014) эпизодында хобби дүкенінің сөресінде де көруге болады. Куртис сонымен қатар 2005 жылы The Dandy Warhols тобының «Odditorium or Warlords of Mars» альбомына сөздік кіріспе жасады. 2008 жылдың маусымында ашылған Мәсіхтің азаптарына арналған ғибадатхана – бұл 40 адамның толық мөлшеріндегі қоладан жасалған мүсіндермен безендірілген, ирек жолмен созылған жарты мильдік интерактивті кеңістік. Онда әр көріністің сипаттамасы және Куртис жазған қысқа медитация бар.
Жеке өмір
Куртистің әйелі Хеленнің екі баласы болды – қызы мен ұлы. Мэри Кристен 1966 жылы, ал Скотт 1970 жылы дүниеге келді. Куртистің әйелі Хелен 1977 жылдың 11 маусымында Небраска штатының Омаха қаласында 36 жасында емделемеген кеуде қатерлі ісігінен қайтыс болды. 2017 жылдың 13 желтоқсанында ол 40 жылға жуық бірге болған серіктесі, бұрынғы Чикаго тележаңалықтарының продюсері Донна Ла Пиетраға үйленді. Ла Пиетра Куртистің Kurtis Productions компаниясындағы серіктесі болды.