Кіріспе

Малайзиядағы Таман Негара ұлттық паркі – Малайзия түбегінде орналасқан ұлттық парк. Ол 1938-1939 жылдары Теодор Хаббек Паханг, Тереңгану және Келантан сұлтандарына үш штатты қамтитын жерді қорғалатын аймақ ретінде бөліп беруге шақыруынан кейін Король Георг V ұлттық паркі деп аталды. Тәуелсіздік алғаннан кейін, оның атауы Таман Негара деп өзгертілді, малай тілінде «ұлттық парк» деген мағынаны білдіреді. Таман Негараның жалпы ауданы 4 343 км² және ол 130 миллион жылдан астам ғасырлық тарихы бар ең көне жапырақты тропикалық ормандардың бірі болып саналады. Куала Тахан маңында (Паханг штатының паркі орналасқан жерде) шатырлы жол, Гуа Телинга үңгірлер жүйесі және Лата Беркох шатқалы сияқты көрікті жерлер бар. Саяхатшылар тропикалық ормандармен танысып, құстарды қадағалауға, джунглиде саяхаттауға (мысалы, Тенор Рентис) және Тахан өзені бойындағы көріністерді тамашалауға мүмкіндік алады. Жақын жерде көптеген жергілікті демалыс орындары мен қонақүйлер орналасқан.

География

Парк үш штатты қамтиды: Паханг, Келантан және Теренггану, олардың әрқайсысының өз заңнамасы бар. Паханг штатында «Таман Негара» жарлығы (Паханг) №2, 1939 жылғы, Келантан штатында «Таман Негара» жарлығы (Келантан) №14, 1938 жылғы, ал Теренггану штатында «Таман Негара» жарлығы (Теренггану) №6, 1939 жылғы қолданылады. Бұл жарлықтардың мазмұны ұқсас және 180 миллион жылға соққан тарихқа ие. «Таман Негара» көбінесе ежелгі шөгінді тау жыныстары мен континенттің ең көне бөлігінде орналасқан. Парктің жалпы жер аумағының 57% теңіз деңгейінен 300 метр төменде жатыр, себебі ұзақ жылдар бойы эрозияға ұшыраған. Дегенмен, онда Тенессерим тауларының бір бөлігі – Тахан жотасының таулы аймақтары да бар. Тахан жотасында Малайзия түбегіндегі ең биік және ең көрнекті нүкте – Тахан тауы (теңіз деңгейінен шамамен 2187 метр биіктікте) орналасқан. Парк Келантан, Теренггану және Паханг штаттары үшін маңызды су көзі болып табылады. Парктен бастау алатын үш негізгі өзен жүйесі бар: Лебир, Теренггану және Тембелинг өзендері. Лебир – Келантан өзенінің саласы, солтүстікке қарай ағып, Келантан дельтасынан өтеді, ал Теренггану өзені шығысқа қарай Кенир көліне құяды және көлге су жеткізуші маңызды арналардың бірі болып табылады. Тембелинг өзені – Паханг өзенінің саласы, оңтүстікке қарай Пахангтың орталық аңғарына ағып кіреді. Бұл өзендер ақырында Оңтүстік Қытай теңізіне құяды. Парк Малайзиядағы экологиялық туризм орталығына айналды. Паркте геологиялық және биологиялық қызығушылық тудыратын көптеген орындар бар. Гунунг Тахан – Малай түбегіндегі ең биік нүкте, альпинистерлер Қуала Тахан немесе Мерапохты бағыттық нүкте ретінде пайдалана алады. Паркке барлық келушілер Жабайы табиғат және ұлттық парктері департаментінен рұқсат алуы тиіс.

Жергілікті халықтар

Таман Негара Малайзия түбегіндегі оранг-аслилердің бірнеше тобының дәстүрлі аумағының бір бөлігі болып табылады. Атап айтқанда, батек халқының бірнеше тобы әлі де саябақтың шетінде тұрып жатыр. Парк заңнамасы Таман Негара ішінде оранг-аслилердің пайдалану құқығын мойындайды (мысалы, Паханг Эн. 2/1939 ж. 15(c) бөлімі). Осыған байланысты, алты "табиғи тайпа" тізімделген (Пле, Темиар, Пле Темиар, Сеной, Семанг және Панган).

Флора

Таман Негара бастық бөлігінде бұрынғысынша табиғаты сақталған, жазық диптерокарп жаңбыр ормандарымен қатар, парктің жоғарырақ бөліктерінде Малайзия түбегінің таулық жаңбыр ормандары орналасқан.

Фауна

Таман-Негара сирек кездесетін сүтқоректілердің мекені, мысалы, малай жолбарысы, малай гуры (селаданг) және азиялық піл. Сонымен қатар, кейбір биологтар солтүстік Суматра мүйізбұғысының шағын популяциясы да осы саябақта өмір сүреді деп санайды. Үлкен аргус, қызыл джунгли тауығы және сирек малай пау-фазаны сияқты құстар да әлі де қаншама санда кездеседі. Тахан өзені малайзиялық маһсир (малай тілінде икан келах) – аң аулауға қолданылатын балық түрін қорғау үшін сақталған. Саябақта 10 000 түрлі өсімдік, 150 000 жәндік, 25 000 омыртқасыз жануар, 675 құс, 270 бауырымен жорғалаушы, 250 тұщы су балығы және 200 сүтқоректі мекендейді, олардың кейбіреулері сирек немесе Малайзияға тән.

Көлік

Керетапи Танах Мелаю (КТМ) КТМ Intercity және Express пойыздары Джерантут теміржол стансасында тоқтайды. Таман Негараға саяхаттайтындар осында түсе алады. Жергілікті тур операторлар Куала-Лумпурдан Куала-Таханға, саябақтың кіреберісіне дейін көлік ұйымдастырады. Бұл Джерантутқа және Куала-Тембелинг кемежайына 3-4 сағаттық автобуспен сапар шегуді, содан кейін Куала-Таханға 2,5 сағаттық өзен қайығымен жүруді қамтиды. Кіру билеттері және саябақ бойынша экскурсиялар көбінесе пакеттің құрамына кіреді. Куала-Лумпурдан автобустар Берсепаду Селатан және Хентиан Пекелинг терминалдарынан ең жақын қала – Джерантутқа қатынайды. Одан Куала-Тембелинг кемежайына және Куала-Таханға жол жалғасады.