Кіріспе

Шропширдегі ауыл, Англия. Врокстер ( /ˈrɒksɪtər/ ROKsitər) – ауыл және бұрынғы азаматтық округ, қазір Шропшир ауданындағы Врокстер және Уппингтон округінің құрамында, Англияның Шропшир графтығында орналасқан. Ол Северн өзенінің жанында, Шрусбериден оңтүстік-шығысқа қарай 5 миль (8 км) қашықтықта жатыр. 1961 жылы округтің халқы 657 адамды құрады. Рим Британиясының төртінші ірі қаласы – Вирокониум Корновиорум осы жерде орналасқан және қазіргі таңда қазба жұмыстары жүргізілуде. Ауылда Шропширдің коммерциялық жүзімдіктерінің бірі бар.

Тарих

Римдік Вроксетер, Уотлинг-стрит римдік жолының соңына жақын, Дубристен (Дувер) Римдік кельттік Британияға қарай созылған, Северн өзенінің жағасында орналасқан. Өзен аңғары кейін Уэльске еніп кірді. Археологиялық зерттеулер көрсеткендей, кейінгі қаланың орны біздің заманымыздың 55 жыты шамасында Северн өзенінен өтетін қамалға орналасқан фракиялық легионерлер тобының шекаралық бекеті ретінде құрылған. Бірнеше жылдан кейін, Уэльске жорық жасаған Легио XIV Gemina үшін қала аумағында легионерлік бекініс (каструм) салынды. Жергілікті британдық Корнови тайпасының бастапқы астанасы (ол *Uiroconion деп те аталған) Врекин төбесінде орналасқан. Корнови тайпасы жеңілгеннен кейін, олардың астанасы Вроксетерге көшіріліп, римдік атау алды. Бұл Легио XIV Gemina кейін Легио XX Valeria Victrix-пен алмастырылды, ол 88 жылы Честерге көшірілді. Әскерилер бекіністен кеткен соң, оның орнын Корнови тайпасының азаматтық елді мекені иеленді. Елді мекеннің атауы "Корнови тайпасының Вирокониумы" деген мағынаны білдіреді және бритондық атауды сақтайды, ол *Uiroconion ("*Uiroku қаласы") ретінде қайта құрастырылды, мұнда *Uiroku (сөзбе-сөз "адам" "құс") "құсқұс" мағынасын беретін еркек есімі болған деп саналады. Вирокониум келесі ғасырда дамыды, көптеген қоғамдық ғимараттар, оның ішінде термалар мен колонналы форум салынды. Ең гүлденген кезеңінде, ол Рим Британиясындағы төртінші ірі елді мекен болған, халқы 15 000-нан асып түскен. Римдік қала алғаш рет Птолемейдің 2 ғасырдағы Географиясында, Честермен (Deva Victrix) бірге Корнови тайпасының қалаларының бірі ретінде тіркелген. Римдіктердің 410 жыл шамасында Британиядан кетуінен кейін, Корнови тайпасы Пенгверн мен Поуиске бөлінген. Осы аймақта Поуис және Мерсия билігі арасында Магонсæте кіші патшалығы да пайда болды. Вирокониум 717 жылға дейін Матрафалға көшірілгенге дейін Поуистің римдік кезеңнен кейінгі алғашқы астанасы болған болуы мүмкін, себебі аймақта ашаршылық пен оба болған. Қала 9 ғасырдағы Британия тарихындағы 28 қала тізіміндегі Cair Urnarc және Cair Guriconмен байланыстырылған. Н. Дж. Хигам Вроксетердің ерте римдік Wrocensaete патшалығының астанасы болғанын ұсынады, ол Корновияның мұрагері болған. Wrocensaete сөзінің сөзбе-сөз мағынасы – "Вроценде тұратындар", Хигам бұл атаудың Вроксетерге сілтеме жасайтынын айтады. Бұл, ең алдымен, патша сарайына қатысты болуы мүмкін, ал кейіннен ғана соттың басқаруындағы аумаққа таратылған. Римдік қала 1859 жылы жұмысшылар монша кешенін қазып шығарғанда қайта ашылды. 2010 жылы Channel 4 телеарнасының "Рим бір күнде салынбады" бағдарламасы үшін римдік вилланың көшірмесі салынды және 2011 жылдың 19 ақпанында көпшілікке ашылды. 1986 жылдың 1 сәуірінде аудан таратылып, Уппингтонмен бірігіп "Уппингтон және Вроксетер" құрылды.

Сент-Андрей

Вроксетер ауылының орталығында Сент-Эндрю приход шіркеуі орналасқан, оның бір бөлігі қайта пайдаланған римдік тас материалынан салынған. Шіркеудің ең көне көрінетін бөлігі – солтүстік қабырғасының аңглосаксондық бөлігі, ол римдік монументалды тас блоктардан тұрғызылған. Хоры және мұнараның төменгі бөлігі нормандық стилде салынған. Шіркеу алаңының қақпалары – римдік екі бағанадан тұрады, ал шіркеу ішіндегі крещение тағы римдік бағананың бас бөлігінен жасалған. Кейінірек шіркеуге қосылған бөліктерде аңглосаксондық уағыз айту кресінің қалдықтары және монастырлар таратылғаннан кейін жақын орналасқан Хогмонд аббаттығынан құтқарылған ою-өрнектер бар. Сент-Эндрю 1980 жылы пайдаланылмайтын мүлік деп жарияланды және қазір The Churches Conservation Trust қоры басқарады. Сент-Эндрю приходы қазір Сент-Мари, Итон Константин приходымен біріктірілген.

Әдебиеттік сілтеме

А. Э. Хаусман бұл жерді аралап, "қала Урикон тұрғанда" деп жазды, өлеңін "Бүгін римдіктер мен олардың қиындықтары Уриконның астында күлге айналды" деген сөздермен аяқтады. Бернард Корнуэлл "Саксондық әңгімелер" кітабының басты кейіпкері "Патшалардың өлімі" романында Вроксетерге сапар шегіп, оны "Лондон сияқты зор" ежелгі рим қаласы деп сипаттайды және оны әлемнің хаосқа толы аяқталуы туралы оның пұтқа табынушылық сенімінің мысалы ретінде пайдаланады.

Спорт

Бұрын бұл ауылда "Вроксетер Роверс" атты футбол командасы болған. 2017 жылы клуб жақын жердегі Шрусбериге көшіп, 16-17 жасқа келгеннен кейін клубтың жасөсперімдер жүйесінен өтіп жатқан балаларға ересектер футболына қатысу үшін "Шрусбери Джуниорс" деп аталды. Клуб 2020/21 жылы Шропшир графтығының Жоғарғы дивизионының чемпионы атанды.