Кіріспе
Уганда байланысы
There are a number of systems of communication in Uganda, including a system of telephony, radio and television broadcasts, internet, mail, and several newspapers. The use of phones and the internet in Uganda has rapidly increased in the last few years.
Угандада телефония, радио және теледидар хабарларын тарату, интернет, пошта және бірнеше газеттер сияқты бірнеше байланыс жүйелері бар. Соңғы жылдары Угандада телефондар мен интернеттің қолданылуы қарқынды түрде артты.
There are a number of systems of communication in Uganda, including a system of telephony, radio and television broadcasts, internet, mail, and several newspapers. The use of phones and the internet in Uganda has rapidly increased in the last few years.
1900 жылдан 1970 жылға дейін
Британдық Шығыс Африка және Уганда протектораттарының пошта қызметі «Шығыс Африка және Уганда протектораттары» деп аталды және 1903 жылдың 1 сәуірінен 1920 жылдың 22 шілдесіне дейін қызмет етті. 1948 жылдан 1977 жылға дейін Кения, Танзания және Угандадағы пошта қызметін Шығыс Африка пошта және телекоммуникация корпорациясы атқарды. Африканың деколонизациясымен Уганда өз пошта жүйесін басқаруға алды, бірақ 1961 жылға дейін Уганда маркаларымен қатар колониялық пошта жүйесінің маркалары да шығарылып тұрды.
1990 жылдардан қазіргі уақытқа дейін
Уганда пошта және телекоммуникация корпорациясы 1997 жылы Уганда Коммуникациялар заңы қабылданғанға дейін Уганданың коммуникация саласында монополиялық құқыққа ие болды.
Телефон
2018 жылдың маусым айындағы жағдай бойынша, телефон байланысы жүйесі ЦРУ анықтамалығында «жеке серіктестіктер арқылы дамыған», «оптикалық талшықтың кең таралған желісі» және 4G желісі көптеген ірі қалалар мен ұлттық саябақтарда қолжетімді, ал 3G қызметі екінші деңгейдегі қалалық орталықтарда ұсынылды. 2004 жылы Uganda Telecom Limited (UTL), Celtel және MTN Uganda Limited компаниялары Уганда байланыс комиссиясы лицензия берген үш телекоммуникация операторы болды. 2010 жылдың наурызынан бастап телефон трафигі сым арқылы жүзеге асырылады. Отандық телекоммуникацияларда микротолқындық релелік байланыс және радио телефондық байланыс станциялары да қолданылады, сондай-ақ қысқа қашықтықтағы трафик үшін тұрақты және ұялы байланыс жүйелері пайдаланылады. Сондай-ақ 2,5 миллион сымсыз кеңжолақты абонент (әлемде 58-орын) немесе халықтың 7,6% (әлемде 99-орын) тіркелді. Угандада (және Африкада) алғашқы жоғары жылдамдықты коммерциялық интернет қызметін Avon, CO қаласындағы NSN Network Services халықаралық спутниктік интернет желісін жеткізушісі және оның Угандадағы ISP клиенті Infomail Uganda Ltd құрды. Бұл қызмет 1995 жылдың 5 тамызында іске қосылды. Infomail Кампаладан спутник арқылы NSN-нің АҚШ-тың шығыс жағалауындағы спутниктік шлюзіне, Нью-Джерсидегі USEI телепортына және одан жалға алынған жер желісі арқылы NSN-нің спутниктік шлюзіне және MAE WEST-те, NASA-ның Калифорниядағы реактивті қозғалтқыш зертханасында орналасқан Giga сақинасындағы маршрутизаторларға қосылды. Екі құрлықты байланыстыратын спутникті NSN Ресейдің ғарыш байланыс корпорациясынан (RSCC) жалға алды, ол Атлант мұхитының үстіндегі геостационарлық орбитадағы C-диапазондағы спутник болды. Infomail Uganda 16 клиенттік қосылымды 16 USR 19,200 бод ракқа орнатылған модемдермен қамтамасыз етуден бастады. Кампаладағы Sun Sparc “Pizzabox” сервері барлық жергілікті интернет қызметтерін және пайдаланушы есептерін басқарды. Кампаладағы алғашқы спутниктік байланыс үшін 5 метрлік Andrew антеннасы қолданылды. Бастапқы байланыс жылдамдығы 64 кбит/с болды, ал 2006 жылдың қаңтар айында Кампаладағы RF күшейткіштері 5 Ватттан 20 Ваттқа дейін жаңартылғаннан кейін 1,5 Мбит/с-қа дейін арттырылды. Infomail Uganda Ltd компаниясын доктор Жан Пол Минет Кампала радиосының хабаршысы Патрик Кварку (Capital FM) және The Nation газетінің редакторы/баспашысы Уильям Пайк бірлесіп құрды және басқарды. Арқалық спутниктік жүйені NSN инженерлік бөлімінің вице-президенті Билл Сепмайер, NSN-нің негізін қалаушы және инженер Джон Моррис және Кампаланың жергілікті инженері Терах Кагва жобалап, құрастырып/орнатты. NSN 1997 жылы JACOR/Clear Channel Communications компаниясына сатылды, ал Денвердегі қалған желілік операцияларын 2021 жылы LinkUp Communications сатып алды. 2006 жылдың соңына қарай Угандада 18 интернет-провайдер болды. Ұялы байланыс операторлары интернет-провайдерлермен қатар Уганда тұрғындарына интернет-қызметтерін ұсынады. MTN Угандада GPRS арқылы интернет-қызметін ұсынған алғашқы ұялы байланыс операторы болды, бірақ Orange (France Telecom) 2009 жылы нарыққа кіргеннен кейін 3G қызметтерін ұсына отырып, ұялы интернетті танымал еткен алғашқы компания болды. Orange кейіннен көптеген ағылшын тілді нарықтардан бас тартып, олардың Угандадағы операциялық компаниясын 2014 жылы Africell Uganda сатып алды. MTN кейіннен дәстүрлі дауыс және SMS қызметтерінен түскен кірістері төмендегеннен кейін 3G мобильді интернет-қызметтерін іске қосты. Warid, Zain, UTL және басқалар да солай істеді. Vodafone кейіннен Уганданың алғашқы MVNO ретінде нарыққа кірді. Угандада тұрақты желідегі интернет-провайдерлер де көбейді. Олар негізінен бизнес клиенттерге арналған арнайы интернет-қызметтерін ұсынады. Бизнес үшін белгілі интернет-провайдерлердің қатарында Echotel Uganda (бұрын iWayAfrica), Roke Telkom, Datanet, Liquid Telecom, Simbanet, Gilat, BCS Uganda, C Squared Uganda, Seacom UG және басқалар бар. Бұл инфрақұрылым UIXP алмасу нүктесімен және тасымалдаушы бейтарап Datacentre Raxio Uganda-мен толықтырылған. Бұл компаниялар корпоративтік қызметтер үшін 0,5 Мбит/с-тан 10 Гбит/с-қа дейінгі жылдамдықпен жоғары жылдамдықты интернет-қызметтерін ұсынады, сондай-ақ 4G спутниктік, LTE, Wimax, микротолқындық және талшықты қосылым шешімдерін ұсынады. 2015 жылдың желтоқсан айында Google Кампалада алғашқы Wi-Fi желісін іске қосты.
Интернет пен оның бақылауы
2009 жылдың қыркүйегінде OpenNet бастамасы төрт саланың (саяси, әлеуметтік, қақтығыстар/қауіпсіздік және интернет құралдары) барлығында интернет сүзгілеудің аз немесе ешқандай дәлеліне таппады. Уганда соңғы жылдары үлкен технологиялық жетістіктерге қол жеткізгенімен, елде әлі де қолжетімді, сенімді интернетке қол жеткізуде бірқатар қиындықтар бар. Бұл, ресми түрде үкімет ұйымдастырған сүзгілеу режимі емес, интернетке қол жеткізудің басты кедергісі болып табылады. 2006 жылдың ақпан айында президент сайлауына дейін Уганда Коммуникация Комиссиясы (UCC) үкіметке қарсы RadioKatwe веб-сайтын бұғаттады. Осы күнге дейін Угандада интернет сүзгілеудің халықаралық деңгейде хабарланған жалғыз жағдайы осы болды. 2018 жылдың шілдесінде Уганда әлеуметтік желілерді де қамтитын «жоғары деңгейдегі» хабарламалар мен дауыстық қызметтерге салық енгізді. Пайдаланушылар осы қызметтерді пайдалану үшін күн сайын USh (шамамен US$0.06) төлеуі керек. Заңның мақсаты – қосымша мемлекеттік кіріс табу және осы платформалар арқылы таратылатын «әңгімелерді» бақылау. Азаматтар салықтан қашу үшін VPN қызметтерін пайдаланғаннан кейін, олар да бұғатталды. Amnesty International бұл салықты «сөз бостандығына қол сұғудың айқын әрекеті» деп айыптады. Салық енгізілгеннен кейін интернет пайдалану айтарлықтай төмендеді.
Пошта қызметі
2004 жылдан бастап, Уганда Пост Лимитед Уганда коммуникация комиссиясы лицензиялаған Угандадағы жалғыз пошта қызметі болып табылды.
Радио және теледидар
Уганда хабар тарату корпорациясы – мемлекеттік хабар тарату станциясы. 2004 жылғы Уганда хабар тарату корпорациясы туралы заңда UBC теледидар лицензиясы үшін алынатын төлемдер есебінен қаржыландырылуы тиіс деп белгіленген.
Газеттер
Угандадағы күнделікті газеттерге The New Vision, Sunday Vision, The Daily Monitor, The Sunday Monitor, The Red Pepper, The Sunday Pepper, The Uganda Observer және Уганданың Солтүстік аймағындағы The East African Business Week кіреді. The East African Procurement News – апта сайын жарияланатын бизнес газеті.
Угандадағы блогтар
Угандада блогтар коммуникация құралы ретінде жиі қолданылуда. Арзан тарифтер, интернетке қолжетімділіктің өсуі және Wordpress пен Blogger сияқты тегін блог платформалары интернет қолданушыларын өздерін шығармашылық түрде жеткізуге, өзекті мәселелерге пікір білдіруге, сондай-ақ халықты ақпараттандыруға итермелеуде.