Манстерлер отбасысының бақиясы

Кіріспе

Американдық телесериал (1964–1966)

"Мунстерлер" – американдық комедиялық сериал, мейірімді монстрлар отбасының тұрмыс-тіршілігін бейнелейді. Сериалда Фред Гвинн Франкенштейннің монстры Герман Мунстер рөлінде, Ивонн Де Карло оның вампир әйелі Лили, Ал Льюис қарт вампир граф Дракуланың әкесі, Беверли Оуэн (кейін Пэт Пристпен ауыстырылды) – олардың қызы Мэрилин және Буч Патрик – ұлы Эдди, қасқырға ұқсайтын рөлдерін сомдайды. Отбасының үй жануары "Спот" деп аталған, отты тыныс алатын аждаһа еді. "Leave It to Beaver" сериалын жасағандардың туындысы болған бұл сериал американдық қалалық өмірді, сол дәуірдегі отбасылық телебағдарламаларды және дәстүрлі монстр фильмдерін пародиялайды. Сериал Нильсен рейтингі бойынша ұқсас мақұлық тақырыбындағы "Адамс отбасынан" жоғары көрсеткіштерге қол жеткізді, ол сол кезде ABC арнасында көрсетілді. 1965 жылы "Мунстерлер" "Алтын глобус" сыйлығына "Ең үздік телесериал" номинациясында ұсынылды, бірақ "Рогоздарға" есе жіберді. XXI ғасырда ол бірнеше TV Land Award номинациясын алды, соның ішінде "Ең сақтандырылмаған жүргізуші" (Герман Мунстер) номинациясын иеленді. Сериал алғаш рет 1964 жылдың 24 қыркүйегінен 1966 жылдың 12 мамырына дейін CBS арнасында бейсенбі күндері сағат 19:30-да көрсетілді. Барлығы 70 бөлім түсірілді. Рейтинг ABC арнасының "Бэтмен" сериалының бәсекесінен төмендегеннен кейін сериал тоқтатылды. Патрик: "Менің ойымша, "Бэтмен" кінәлі. "Бэтмен" пайда болып, біздің рейтингімізді тартып алды". Дегенмен, "Мунстерлер" синдикацияда үлкен аудитория тапты. Содан кейін бірнеше спин-офф сериалдар, соның ішінде кинотеатрларда көрсетілген фильмдер және жақында қайта жаңғыртуға жасалған бірнеше әрекеттер болды.

Негізгі идея

Мунстерлер – Мокингберд Хайтс қаласындағы 1313 Мокингберд Лейн мекенжайында тұратын Трансильваниялық американдық отбасы. Сериалдың тұрақты әзілі – ерекше келбеті мен ерекше талғамы бар отбасы өзін қарапайым американдық отбасы деп есептейді. Герман – отбасының жалғыз табыс көзі, бірақ Лили мен Бабамыз да кейде ақша табуға тырысады. Герман отбасының басшысы болғанымен, Лили де көптеген шешімдер қабылдайды. 44-ші эпизодта ("Бақытты 100 жылдық мереке") олар 1865 жылы үйленгенін айтады. Мэрилиннен басқа, кейіпкерлердің киімдері мен сыртқы келбеті 1930 және 1940 жылдардағы Universal Studios фильмдерінің классикалық монстрларының үлгісімен жасалған, соның ішінде 1931 жылғы Universal фильмі "Франкенштейн" үшін Джек Пирс жасаған Франкенштейннің монстрының әйгілі образы. Universal "The Munsters" сериалын бірлесіп өндіргендіктен, шоу авторлық құқыққа ие дизайнды пайдалана алды. Сериалдағы макияжға Буд Вестмор жауапты болды, ол Пирстен кейін студияның монстрлары үшін көптеген макияж эффектілерін және дизайнды жасаудың негізін қалады. Шоу дәуірдің әдеттегі отбасылық комедиялық формуласын сатиралайды: ізгі ниетті әке, қамқор ана, туысқанмен бірге тұратын ерекше тұлға, жасөспірім және ересек бала. Шоуда бірнеше нақты комедиялық сериалдарға сілтеме жасалған. 45-ші эпизодта ("Операция Герман") Лили Германға Эддимен әке-бала сөйлесуін өткізуді айтады, себебі "мұндай мәселе әкеге байланысты. "Әке жақсы біледі" сериалын тоғыз жыл бойы көргендер оны білуі керек", – дейді Герман, ал оған Герман: "Жарайды. Бірақ Донна Рид өз шоуындағы барлық мәселені өзі шешеді". 47-ші эпизодта ("Джон До Мунстер") Бабамыз "Менің үш ұлым" сериалын "әрдайым қызықты оқиғаларға тап болатын, шатасқан отбасы" деп сипаттайды. Ал Льюис: "Біз қалыпты шоуда жасауға батыл болмайтын қоғам туралы көптеген сатирикалық ойларды айта аламыз" деп түсіндірді. Льюис сондай-ақ: "Философиялық тұрғыдан алғанда, адамдар сізді сырттан қалай көрсе де, ішінде алтын жүрек болады. The Munsters азаматтық құқықтар дәуіріндегі әлеуметтік көзқарастардың өзгеруін көрсетті, ал 2020 жылы Германның 1965 жылғы "Эддидің лақап аты" эпизодында Эддиге айтқан сөзі кеңінен таралды: "Сіздерге үйреткім келетін нәрсе – сіздің сыртқы келбетіңіздің маңызы жоқ. Сіз бойлы немесе аласа, семіз немесе арық, сұлу немесе келбетсіз болсаңыз да, әкеңіздей болсаңыз да, қара, сары немесе ақ терілі болсаңыз да, бұл маңызды емес. Ең бастысы – жүрегіңіздің үлкендігі және мінезіңіздің мықтылығы".

The Munsters are a Transylvanian American family living at 1313 Mockingbird Lane in the fictional city of Mockingbird Heights. The series' running gag is that the odd looking family with strange tastes considers itself to be an average American family. Herman is the family's sole wage earner, although Lily and Grandpa make short lived attempts to earn money from time to time. While Herman is the head of the household, Lily also makes many decisions. According to episode 44 ("Happy 100th Anniversary"), they were married in 1865. Other than Marilyn, the characters' costumes and appearances were based on the classic monsters of Universal Studios films of the 1930s and 1940s, including the iconic version of Frankenstein's monster developed by Jack Pierce for the 1931 Universal film Frankenstein. As Universal jointly produced The Munsters, the show was able to employ the copyrighted designs. Makeup for the series was credited to Bud Westmore, who pioneered many other makeup effects and designs for the studio's monsters after Pierce. The show satirized the typical family sitcom formula of the era: the well meaning father, the nurturing mother, the eccentric live in relative, the naïve teenager and the precocious child. The show also references several real sitcoms. In episode 45, "Operation Herman", Lily tells Herman to have a father son talk with Eddie because "a thing like this is up to the father. Anyone who's watched Father Knows Best for nine years ought to know that," to which Herman replies, "All right. But Donna Reed always handles things on her show." In episode 47, "John Doe Munster", Grandpa describes My Three Sons as being about a "crazy, mixed up family that's always having weird adventures." Al Lewis explained, "We can do a lot of satirical pointed things on society that you couldn't do on an ordinary show." Lewis also said, "Philosophically, the format is that in spite of the way people look to you physically, underneath there is a heart of gold. The Munsters reflected changes in social attitudes during the civil rights era, and in 2020 a speech that Herman makes to Eddie in the 1965 episode "Eddie's Nickname" went viral: "The lesson I want you to learn is that it doesn't matter what you look like. Whether you are tall or short; or fat or thin; or ugly or handsome—like your father—or you can be black, or yellow or white, it doesn't matter. What matters is the size of your heart and the strength of your character."

Даму

Комедиялық монстрлар отбасының идеясын алғаш рет Universal Studios-қа аниматор Боб Клампетт ұсынды, ол 1943 жылдан 1945 жылға дейін осы идеяны мультфильмдер сериясы ретінде дамытты. Жоба 1963 жылдың ортасына дейін ілгерілемеді, сонда Рокки мен Буллвинклдің оқиғалары және Достары жазушылары Аллан Бернс пен Крис Хейвард ұқсас идея ұсынды. Бұл ұсыныс кейін жазушылар Норм Либман мен Эд Хаасқа берілді, олар «Love Thy Monster» атты пилоттық сценарий жазды. Бернстің айтуынша, «Біз идеяны Чарльз Аддамстан және оның New Yorker журналындағы мультфильмдерінен алдық. Universal Франкенштейн және Дракула кейіпкерлеріне кино құқықтарына ие болғандықтан, біз жазған кейіпкерлердің орнына олардың кейіпкерлерін пайдалануға шешім қабылдады». Кейбір басшылар сериалды анимациялық етіп жасау керек деп ойласа, тірі актерлерді қолдаушылар басымдық алды. 1964 жылы MCA Television CBS телеарнасы үшін «My Fair Munster» атты тікелей эфирдегі пилоттық фильмді түсірді. 1964 жылы үй Мунстерлер үйі ретінде қайта жабдықталды және мүліктің айналасына тас қабырға салынды. «Мунстерлер» сериалы аяқталғаннан кейін үй қалпына келтірілді. Ол Ширлидегі (NBC, 1979–80) отбасының үйі болды. 1981 жылы Колониал көшесіндегі барлық үйлер учаскенің солтүстік жағынан қазіргі орнына көшірілді. Бұрынғы Мунстер үйі «Коуч» сериалында, ал кейіннен «Жайлаулы үй шаруасындағы әйелдер» сериалында пайдаланылды. Мунстерлер үйінің ішкі көрінісі Universal Studios-тың 30 және 32-ші сахналарында түсірілді. Ішкі жағы шаң-тозаңға, түтінге және торына толы болды. (Лили үйді «тазалағанда», оның Electrolux шаңның бұлттарын шығарып, оларды әдетте тазаланатын беттерге жағатын еді). Қызық дерек ретінде, үйдің бөліктері көбінесе Германның ашушаңдығы немесе ұқыпсыздығынан зақымданатын, бірақ бұл зақымдар ұзаққа созылмайтын.

Реквизиттер

Төртінші эпизодта ("Rock A Bye Munster") Лили қолданылған автосаудадан жылдам көлік пен жаназалық машина сатып алып, оларды Херманның туған күніне сыйлық ретінде біріктіріп, Мунстер Коуч көлігіне өзгертеді. Мунстер Коуч және DRAG U LA (36-шы эпизодта "Hot Rod Herman" бабы жасаған) Том Дэниелмен жобаланып, шоу үшін автокөліктерді бейімдеуші Джордж Баррис жасады. Мунстер Коуч – 1926 жылғы Ford Model T шассиіне ұзартылып, жаназалық машинаның корпусы қосылған жылдам көлік. Оның ұзындығы 18 футқа жетеді және құрылысына шамамен 20 000 доллар жұмсалды. Баррис DRAG U LA-ны да жасады, ол қабірден жасалған жарыс машинасы (Баррис айтуынша, көлік үшін нағыз қабір сатып алынған), оны Герман жарыста жеңілгеннен кейін бабы Мунстер Коучті қайтарып алды.

Әннің тақырыбы

"The Munsters' Theme" деп аталатын аспаптық тақырып әні композитор және әрдегер Джек Маршаллға жазылған. Жазушы Джон Берлингэм оны "Бернард Херман мен Дуэйн Эдди дыбысының қосылысы" деп сипаттады. Мэрилиннен басқа, отбасы мүшелерінің терісі көкшіл-жасыл түсті болды. Ең басты кейіпкерлік айырмашылық – Эддиді Дерман жаман мінезді бала ретінде көрсеткені. Ал Патрик сомдаған Эдди көбінесе сыпайы болды. Пилоттық титрлер тізбегі Дорис Дейдің "Барлығының қызығы" фильмінен алынған жеңіл, көңілді музыкамен сүйемелденді. Алғашқы көрсетілім негізінде, әлі толық құрамы жиналмаған жаңа сериалды CBS 1964 жылдың 18 ақпанында жариялады. ДеКарло мен Патриктің қатысуымен екінші қара-ақ түсті көрсетілім түсірілді. Бұл нұсқада Эдди көбірек қалыпты көрінді, бірақ кейіннен оның шашына айқын жесірлік шыңы қосылды.

Маринленд карнавал (1965 жылғы Пасхалық арнайы)

Бірінші маусымда Мунстер отбасы Пасхалық арнайы эпизодта пайда болды, онда Эддиге жаңа үй жануары алу үшін Калифорния штатының Палос-Вердес қаласындағы Тынық мұхитының Маринеланд саябасына сапар жасады. Видеотаспаға түсірілген бұл эпизод 18 сәуірде CBS телеарнасында бір рет көрсетілді және 1997 жылы Нью-Йорктегі Пейли орталығына көшірілгенге дейін жоғалған деп есептелді.

Синдикаттау

Сериал алғашқы көрсетілімінен кейін жергілікті телеарналарда синдикацияға түсті. 1990-жылдары ол Nick at Nite арнасында, ал 1990 жылдан 1998 жылға дейін TV Land арнасында көрсетілді. 2011 жылдың қазан айында сериал Cartoon Network арнасының серік каналы Boomerang-қа қосылып, сол жылғы қазан айының барлық күндері Хэллоуинге орай "The Addams Family" сериалымен бірге көрсетілді. 2015 жылдың 5 қазанында Cozi TV апта ішіндегі кештерде және жексенбі күндері екі сағаттық блокта сериалды көрсетуге кірісті.

Рейтингтер

1964–1965: #18 (24.7 рейтинг) – «Гиллиган аралы» сериалымен тең
1965–1966: #61 (рейтинг жоқ, 30.7 үлесі)

Теледидардағы кейіпкерлері

Фред Гвинн мен Эл Льюис 1964 жылы Мейсидің Алғыс күні шеруіне толық макияж және костюмдермен, "Мунстер" көлігінде мінген күйінде қатысты. Гвинн 1965 жылғы сәуірде "The Red Skelton Show" бағдарламасында, 1965 жылғы маусымда "Murray The K – It's What's Happening, Baby" арнайы бағдарламасында және 1966 жылғы сәуірде "The Danny Kaye Show" бағдарламасында жекелей кейіпкер түрінде өнер көрсетті.

Фильм

Бірнеше "Мунстерлер" фильмдері шықты. Түпкі актерлік құрамның қатысуымен екі фильм: "Мунстер, үйге қайр!" (1966) және "Мунстерлердің кек алуы" (1981). 1995 жылы "Мунстерлер келеді" деген телефильм көрсетілді, ал 1996 жылы "Мунстерлердің қорқынышты шағын Рождествосы" шықты. "Мунстерлер" атты толық метражды фильм 2022 жылдың 22 қыркүйегінде шықты.

Шағын монстрлар

1973 жылы ABC телеарнасы түпнұсқалық сериалдың кейіпкерлері негізінде жасалған, бір сағаттық анимациялық арнайы бағдарлама – "Мини монстрлерді" көрсетті.

Монстерлер бүгінгі күні

1988 жылдан 1991 жылға дейін "The Munsters Today" атты алғашқы синдикациялық телесериал 72 бөлімнен тұрады. Ллойд Дж. Шварц жазған, эфирге шықпаған пилоттық серияда 22 жылдық үзіліс әжеміздің зертханасында болған оқиғамен түсіндіріледі, ол отбасын ұйқыға жіберді. Олар 1980-жылдардың соңында оянады және жаңа ортаға бейімделуі керек. Сериалда Джон Шук (Герман), Ли Мериветер (Лили), Говард Мортон (Ата) және Джейсон Марсден (Эдди) рөлдерін сомдайды. Эфирге шықпаған пилотта Мэрилин рөлін Мэри Эллен Данбар, ал одан кейін Хиллари Ван Дайк ойнады.

Мокингбирд жолы

Pushing Daisies сериалын жасаған Брайан Фуллер NBC арнасы үшін "керемет визуалды эффектілерге" ие бір сағаттық драма сериалын әзірледі. NBC пилоттық эпизодқа тапсырыс берді және 2012 жылдың қаңтарында оның Мунстерлердің мекенжайына сілтеме жасайтын "Мокингберд Лейн" деп аталатынын хабарлады. NBC ақырында апта сайынғы сериал ретінде "Мокингберд Лейн" жобасын тоқтатты, бірақ кейіннен пилоттық эпизодтың 2012 жылдың қазан айының соңында Хэллоуинге арналған арнайы эпизод ретінде көрсетілетінін мәлімдеді. Сериалдың қараңғы мазмұны мен тұрақсыз стиліне байланысты келіспеушіліктер осы шешімге әкелді.

Реализацияланбаған жобалар

2004 жылдың тамызында Кинен Айвори, Шон және Марлон Уэйнс «Манстерлер» туралы заманауи фильм жазу және өндіру туралы келісімге келгені жарияланды, бірақ олар онда түспейді. 2017 жылдың тамызында Сет Мейерс NBC арнасы үшін сериалдың заманауи нұсқасын жасап жатқаны хабарланды. Сериалда «Манстерлер» Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданында қарапайым отбасы болып өмірге бейімделуге тырысады. Алайда, бұл сериал өндірілмеді.

Музыка

1998 жылы Роб Зомби "Dragula" синглын жариялады. Оның атауы бабасының "DRAG U LA" деп аталған драгстерінен алынған. Музыкалық бейнеклип Мунстерлердің машинамен саяхат жасауының кейбір бөліктерін қайталайды. Fall Out Boy тобының "Uma Thurman" әнінде осы телешоудың тақырыптық әнінің гитара рифінің үлгісі қолданылған.

Тауарлар

Gold Key Comics 1965 жылдан 1968 жылға дейін 16 нөмірге созылған Munsters комикс кітабын шығарды, онда телесериалдан алынған фотосуреттер пайда болды. Сериал алғаш көрсетілген кезде Комикстер кодексі әлі де комикстерде вампирлердің пайда болуына тыйым салып тұрды. Алайда, Gold Key Америка Комикстер Журналдары Ассоциациясының мүшесі болмағандықтан, Комикстер кодексіне бағынуға міндетті емес еді, сондықтан Лили мен Әкеке комикстерде даусыз пайда болды. Басқа тауарлардың ішінде резеңкеден шырылдайтын ойыншықтар, Colorforms және қонақ бөлмесі мен отбасының Aurora модельдік жиынтығы болды. AMT Munster Koach және DRAG U LA модельдік жиынтықтарын өндірді. Aurora модельдік жиынтығында Герман электр креслосында, Эдди оттың алдында, Лили тоқып отырса, ал Әкеке сырғалардан жарғақтай ілінген күйде бейнеленді. Мэрилин кірген жоқ. Кейіннен ERTL Munster Koach-тың 1:18 масштабты, егжей-тегжейлі металл модельін жасады. Mattel екі Herman Munster қуыршағын шығарды: біреуі сөйлейтін қуыршақ, екіншісі қол қуыршағы (екеуінің де Гвинннің нақты дауысын пайдаланып сөйлетуге арналған сақиналары бар) және олар 1964 жылдан 1968 жылға дейін шығарылды. The Munsters негізіндегі видео ойынды 1989 жылы Again, Again (Alternative Software бөлімшесі) шығарды. Ол Amstrad CPC, ZX Spectrum, Commodore 64, Amiga, Atari ST, MSX және MS DOS платформалары үшін қолжетімді болды, бірақ ойын сыншылары оның қысқа ұзындығы мен әсерсіз ойын процесі үшін сынады. 1990 жылы Atari Corporation Atari 7800 үшін Midnight Mutants ойынын шығарды, оның қорабы мен таңбасында Аль Льюис Grampa Munster кейіпінде бейнеленген. Алайда, Atari Universal компаниясымен келісімге келгендіктен, оны Grampa Munster деп атауға құқығы болмады, сондықтан оны жай ғана Әкеке деп атады. 1966 жылы "Дүниедегі ең әдемі гул" атты The Munsters эпизодының үш катушкалы View Master жинағы шығарылды, оған суреттер мен қосымша мәтіндері бар буклет қоса берілді. Бұл жиын ерекше, өйткені фотосуреттер кейіпкерлер мен декорациялардың сирек кездесетін түсті көрінісін ұсынады, соның ішінде үйдің интерьері, Әкекенің зертханасы және кейіпкерлердің жасыл-ақ бет макияжы.

Gold Key Comics produced a Munsters comic book that ran for 16 issues from 1965 to 1968 and featured photo covers from the TV series. When the series first appeared, the Comics Code Authority still forbade the appearance of vampires in comic books. However, because Gold Key was not a member of the Comics Magazine Association of America, it was not obligated to conform to the Comics Code, and Lily and Grandpa appeared in the comics without controversy. Other merchandise included a set of rubber squeaky toys, Colorforms, and an Aurora model kit of the living room and family. AMT produced model kits of the Munster Koach and DRAG U LA. The Aurora model of the living room featured Herman in his electric chair, Eddie squatting in front of the fire, Lily knitting and Grandpa hanging in a bat like manner from the rafters. Marilyn was not included. ERTL later produced a very detailed 1:18 scale diecast of the Munster Koach. Mattel issued two Herman Munster dolls: one was a talking doll and the other was a hand puppet (both with rings that could be pulled to make them talk utilizing Gwynne's actual voice) that were issued from 1964 until around 1968. A video game based on The Munsters was published by Again, Again (a division of Alternative Software) in 1989. It was available for the Amstrad CPC, ZX Spectrum, Commodore 64, Amiga, Atari ST, MSX, and MS DOS, but it was criticized by the gaming press because of its short length and lackluster gameplay. In 1990, Atari Corporation released Midnight Mutants for the Atari 7800, featuring Al Lewis' likeness in his Grampa Munster character on the box and label. However, as Atari had reached an agreement with Universal, they could not call him Grampa Munster, so he was simply called Grampa. In 1966, a three reel View Master set featuring The Munsters episode "The Most Beautiful Ghoul in the World" was released, accompanied by a booklet containing drawings and additional text. The set is notable because the photographs provide rare color views of the characters and sets, including house interiors, Grandpa's dungeon laboratory and the characters' heavy greenish white facial makeup.