Криптографиядағы «Алиса мен Боб» кейіпкерлері: цифрлық қолтаңба, протоколдар, ғылыми әдебиеттердегі маңызды тұлғалар. Қауіпсіздік пен технология туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Криптографиялық және ғылыми әдебиетте қолданылатын кейіпкерлер
Characters used in cryptography and science literature
Алиса мен Боб – криптографиялық жүйелер мен протоколдарды талқылау кезінде, сондай-ақ бірнеше қатысушы бар ой эксперименттері сипатталатын ғылыми және инженерлік әдебиеттерде жиі қолданылатын шартты кейіпкерлер. Алиса мен Боб кейіпкерлерін Рон Ривест, Ади Шамир және Леонард Адлеман 1978 жылғы «Цифрлік қолтаңбалар мен ашық кілттік криптожүйелерді алу әдісі» атты мақаласында жасаған. Кейіннен олар кванттық криптография, ойын теориясы және физика сияқты көптеген ғылыми және инженерлік салаларда кең таралған архетиптерге айналды. Алиса мен Бобтың қолданылуы кеңейген сайын, қосымша кейіпкерлер енгізілді, олардың әрқайсысы белгілі бір мағынаны білдіретін болды. Бұл кейіпкерлер міндетті түрде адамдарды білдірмейді; олар әртүрлі компьютерлер немесе тіпті бір компьютерде іске қосылған әртүрлі бағдарламалар сияқты жалпы агенттерді білдіреді.
Alice and Bob are fictional characters commonly used as placeholders in discussions about cryptographic systems and protocols, and in other science and engineering literature where there are several participants in a thought experiment. The Alice and Bob characters were invented by Ron Rivest, Adi Shamir, and Leonard Adleman in their 1978 paper "A Method for Obtaining Digital Signatures and Public key Cryptosystems". Subsequently, they have become common archetypes in many scientific and engineering fields, such as quantum cryptography, game theory and physics. As the use of Alice and Bob became more widespread, additional characters were added, sometimes each with a particular meaning. These characters do not have to refer to people; they refer to generic agents which might be different computers or even different programs running on a single computer.
Шолу
Элис пен Боб – ыңғайлылық үшін және түсінуді жеңілдету мақсатында қолданылатын ойдан шығарылған кейіпкерлердің есімдері. Мысалы, "Боб ашық кілт криптожүйесінде Элисқа жеке хабарлама M-ді қалай жібере алады?" Бәлкім, алғашқы үш есімнің таңдалуы «Боб & Кэрол & Тед & Элис» фильмінен туындаған. Алайда, бірнеше жылдың ішінде криптологиялық әдебиетте Элис пен Бобқа сілтеме жасау кең таралды. Криптографтар көбінесе академиялық жұмыстарын Элис пен Боб туралы айтудан бастайды. Мысалы, Майкл Рабин 1981 жылғы мақаласын былай бастады: «Боб пен Элис әрқайсысының құпиясы бар, SB және SA, оларды алмасуды қалайды». Бастапқыда Элис пен Боб басқа салаларда да пайда бола бастады, мысалы, Мануэль Блумның 1981 жылғы мақаласында «Телефон арқылы тиынды лақтыру: мүмкін емес мәселелерді шешу протоколы», онда «Элис пен Боб телефон арқылы тиынды лақтыруды қалайды» делінген. Элис пен Бобтың мінез-қалпына ешқандай сілтеме жасалмағанмен, авторлар көп ұзамай оларға есімдер қоса бастады. 1983 жылы Блум Элис пен Бобтың арасындағы қиын қарым-қатынас туралы арқау жазды, былай деп жазды: «Элис пен Боб, жақында ажырасқан, бір-біріне сенімсіз, әлі де бірге бизнес жасайды. Олар қарама-қарсы жағалауларда тұрады, көбінесе телефон арқылы байланысады және телефон арқылы бизнес жүргізу үшін компьютерлерін пайдаланады». 1984 жылы Джон Гордон Элис пен Боб туралы әйгілі «Тамақтан кейінгі сөзі» айтты, оны Элис пен Бобтың алғашқы «нақты өмірбаяны» деп есептейді. Элис пен Бобқа арқау мен мінез-қалпын қосумен қатар, авторлар жақын арада оларға өз мінездерімен басқа кейіпкерлерді де қосты. Алғашқы қосылған – «тыңшы» Ева. Ева 1988 жылы Чарльз Беннет, Жиль Брассард және Жан Марк Роберт «Жалпы талқылау арқылы құпиялылықты арттыру» деген мақаласында ойлап тапты. Брюс Шнайердің «Қолданбалы криптография» кітабында басқа кейіпкерлер де тізілген.
Alice and Bob are the names of fictional characters used for convenience and to aid comprehension. For example, "How can Bob send a private message M to Alice in a public key cryptosystem?" Possibly the choice of the first three names came from the film Bob & Carol & Ted & Alice. Within a few years, however, references to Alice and Bob in cryptological literature became a common trope. Cryptographers would often begin their academic papers with reference to Alice and Bob. For instance, Michael Rabin began his 1981 paper, "Bob and Alice each have a secret, SB and SA, respectively, which they want to exchange." Early on, Alice and Bob were starting to appear in other domains, such as in Manuel Blum's 1981 article, "Coin Flipping by Telephone: A Protocol for Solving Impossible Problems," which begins, "Alice and Bob want to flip a coin by telephone." Although Alice and Bob were invented with no reference to their personality, authors soon began adding colorful descriptions. In 1983, Blum invented a backstory about a troubled relationship between Alice and Bob, writing, "Alice and Bob, recently divorced, mutually distrustful, still do business together. They live on opposite coasts, communicate mainly by telephone, and use their computers to transact business over the telephone." In 1984, John Gordon delivered his famous "After Dinner Speech" about Alice and Bob, which he imagines to be the first "definitive biography of Alice and Bob." In addition to adding backstories and personalities to Alice and Bob, authors soon added other characters, with their own personalities. The first to be added was Eve, the "eavesdropper." Eve was invented in 1988 by Charles Bennet, Gilles Brassard, and Jean Marc Robert, in their paper, "Privacy Amplification by Public Discussion." In Bruce Schneier's book Applied Cryptography, other characters are listed.
Криптографиялық жүйелер
Ең көп таралған кейіпкерлер – Алиса мен Боб. Ева, Мэллори және Трент – бұл да кең таралған есімдер, олардың белгілі бір "ерекшеліктері" (немесе функциялары) бар. Атаулар көбінесе әртүрлі ойыншылардың әртүрлі мақсаттарын көрсететін аллитерациялық мнемоникаларды (мысалы, Ева, "тыңшы"; Мэллори, "қастық ниетті") пайдаланады. Басқа атаулар сирек кездеседі және қолдануда икемді. Кейде гендерлер ауысады: Алиса, Боб, Кэрол, Дэйв, Ева және т.б. Алиса мен Боб – бастапқы, жалпы кейіпкерлер. Әдетте, Алиса мен Боб хабарлама немесе шифрлау кілтімен алмасуды қалайды. Кэрол, Карлос немесе Чарли – жалпы үшінші қатысушы. Чак немесе Чэд – үшінші қатысушы, көбінесе қастық ниетпен. Крейг – парольдерді бұзушы, көбінесе сақталған парольдермен байланысты. Дэн, Дэйв немесе Дэвид – жалпы төртінші қатысушы. Эрин – жалпы бесінші қатысушы, бірақ сирек қолданылады, себебі "Е" әдетте Ева үшін резервтеліп қойылады. Ева немесе Ив – тыңшы, әдетте пассивті шабуылшы. Олар Алиса мен Боб арасындағы хабарларды тыңдай алады, бірақ оларды өзгерте алмайды. Кванттық криптографияда Ева ортаны да білдіруі мүмкін. Фейте – сенімді кеңесші, курьер немесе делдал. Фейте сирек қолданылады және сенім мен адалдықпен байланысты. Фейте кілттерді сақтау орны немесе құпия ақпаратты жеткізуші болуы мүмкін. Фрэнк – жалпы алтыншы қатысушы. Грейс – үкімет өкілі. Мысалы, Грейс Алисаны немесе Бобты протоколдарына артқы есіктер енгізуге мәжбүрлеуі мүмкін. Сондай-ақ, ол стандарттарды әдейі әлсіретуі мүмкін. Хейди – криптографиялық стандарттарды жасаушы, бірақ сирек қолданылатын дизайнер. Иван – Рикардиан шарты аясында Иан Григг алғаш рет айтқан эмитент. Джуди – қатысушылар арасындағы дауды шешу үшін шақырылатын судья. Судья Джудиге қараңыз. Мэллори немесе (сирек) Маллет – сұрақтарға жауап беретін оракул. Оливия көбінесе жасырын жағдай немесе ақпарат бар "қара жәшік" ретінде немесе кездейсоқ оракул ретінде әрекет етеді. Оскар – қарсыласы, Мэллориге ұқсас, бірақ міндетті түрде зұлымдық жасамайды. Пегги немесе Пэт – тексерушімен өзара әрекеттесіп, транзакцияның жоспарланғандай орындалғанын дәлелдейтін растаушы. Пегги көбінесе нөлдік білімді дәлелдеуде кездеседі. Руперт – бас тартуды қаламаған жағдайларда пайда болатын бас тартушы. Сибил – әдетте көптеген жеке тұлғаларды пайдаланатын жасырын шабуылшы. Мысалы, Сибил бедел жүйесін бұзуға тырысуы мүмкін. Сибил шабуылына қараңыз. Трент немесе Тед – бейтарап үшінші тарап ретінде әрекет ететін сенімді төреші. Труди – бұзушы. Виктор – растаушы, ол растаушыдан дәлелдеуді талап етеді. Уолтер – күзетші, Алиса мен Бобты күзетуі мүмкін. Венди – ақпарат беруші, ол құпия ақпаратты жариялауға қабілетті, артықшылықты кірісі бар ішкі адам.
The most common characters are Alice and Bob. Eve, Mallory, and Trent are also common names, and have fairly well established "personalities" (or functions). The names often use alliterative mnemonics (for example, Eve, "eavesdropper"; Mallory, "malicious") where different players have different motives. Other names are much less common and more flexible in use. Sometimes the genders are alternated: Alice, Bob, Carol, Dave, Eve, etc. Alice and Bob The original, generic characters. Generally, Alice and Bob want to exchange a message or cryptographic key. Carol, Carlos or Charlie A generic third participant. Chuck or Chad A third participant, usually of malicious intent. Craig A password cracker, often encountered in situations with stored passwords. Dan, Dave or David A generic fourth participant. Erin A generic fifth participant, but rarely used, as "E" is usually reserved for Eve. Eve or Yves An eavesdropper, who is usually a passive attacker. While they can listen in on messages between Alice and Bob, they cannot modify them. In quantum cryptography, Eve may also represent the environment. Faythe A trusted advisor, courier or intermediary. Faythe is used infrequently, and is associated with faith and faithfulness. Faythe may be a repository of key service or courier of shared secrets. Frank A generic sixth participant. Grace A government representative. For example, Grace may try to force Alice or Bob to implement backdoors in their protocols. Grace may also deliberately weaken standards. Heidi A mischievous designer for cryptographic standards, but rarely used. Ivan An issuer, mentioned first by Ian Grigg in the context of Ricardian contracts. Judy A judge who may be called upon to resolve a potential dispute between participants. See Judge Judy. Mallory or (less commonly) Mallet Olivia An oracle, who responds to queries from other participants. Olivia often acts as a "black box" with some concealed state or information, or as a random oracle. Oscar An opponent, similar to Mallory, but not necessarily malicious. Peggy or Pat A prover, who interacts with the verifier to show that the intended transaction has actually taken place. Peggy is often found in zero knowledge proofs. Rupert A repudiator who appears for interactions that desire non repudiation. Sybil A pseudonymous attacker, who usually uses a large number of identities. For example, Sybil may attempt to subvert a reputation system. See Sybil attack. Trent or Ted A trusted arbitrator, who acts as a neutral third party. Trudy An intruder. Victor A verifier, who requires proof from the prover. Walter A warden, who may guard Alice and Bob. Wendy A whistleblower, who is an insider with privileged access capable of divulging information.
Физика
Элис және Боб есімдері физикадағы ой эксперименттеріне қатысушыларды атау үшін жиі қолданылады. Қажет болған жағдайда, әдетте жынысы кезектесетін, алфавиттік есімдер де қолданылады, мысалы, "Элис және Боб (және Кэрол мен Дик және Ева)". Роботтық жүйелерді зерттеуде "Элис Роботы" және "Боб Роботы" терминдері кванттық робототехника саласында кванттық ақпаратты жіберуге және кванттық детекторлармен қабылдауға жауапты мобильді платформаларды білдіреді.
The names Alice and Bob are often used to name the participants in thought experiments in physics. More alphabetical names, usually of alternating gender, are used as required, e. g. "Alice and Bob (and Carol and Dick and Eve)". In experiments involving robotic systems, the terms "Alice Robot" and "Bob Robot" refer to mobile platforms responsible for transmitting quantum information and receiving it with quantum detectors, respectively, within the context of the field of quantum robotics.