Филиппиннің Булакан провинциясындағы Әулие Франциск Ассизский шіркеуі

Кіріспе

Булакан провинциясындағы Рим-католик шіркеуі, Филиппин. Ассизидің әулие Франциск приход шіркеуі, көбінесе Мейкауаян шіркеуі немесе "Simbahan sa Bayan" деп аталады, Филиппиннің Булакан қаласында орналасқан Рим-католик шіркеуі. Бұл Булаканның ең көне приходтарының бірі, тіпті 1580 жылы салынған Малолос соборы мен 1859 жылы салынған Барасоайн шіркеуінен бұрынғысы. Бұл сонымен қатар провинцияның ең ірі приходы, онда шамамен 80 000 пастор тұрады. Шіркеу Малолос диоцезіндегі Ассизидің әулие Франциск викариатының орталығы болып табылады.

Қауымдық қор

Қауым 1578 жылы әйгілі Хуан де Пласенсия және әйгілі Диего де Оропеза қасиетті әкелердің күшімен құрылды, олар 1577 жылы Филиппинге келген францискандық дін қызметкерлерінің алғашқы тобы еді. Олар Ситио Торрил деп аталатын шағын ауданда, қазір Мейкауаян қаласындағы Бахай-Парэ ауылының бір бөлігінде, нипа жапырақтары мен бамбуктан жасалған шағын шіркеу салды. 1588 жылы тайфун шіркеуді қиратты. Францискандықтар Мейкауаянға келген кезде Магеллан айқышына ұқсас ағаш миссионерлік айқыш әкелді. Кейіннен айқыш Бахай-Парэ ауылының тұрғынынан табылды. [Қазір "Ситио Торрил айқышы" деп белгілі болған бұл айқыш, Мейкауаян қаласындағы ең көне діни мүлік деп саналады. Әр жылғы 4 қазанда қаланың қасиетті қамқоршысы – Ассизилік Франциск әулиесінің мерекесінде бұл айқыш Бахай-Парэ ауылынан шіркеуге әкелінеді және жұртшылыққа көрсетіледі.]

Екінші жерге көшіру

Тас шіркеу салу туралы өтініш жасалды, және 1588 жылдың 16 қарашасында доктор Сантьяго де Вера, осындай өтініш негізінде, дереу хатшы Гаспар де Азебоны Мейкауаян провинциясының әкімі Христовал де Аскераға жіберді. Әулие Педро Баутистаның бұйрығымен, ол R. P. Fr. Антонио де Номбела, қаланың дін қызметкері арқылы Лаголо деп аталатын жерге көшірілді. 1589 жылы "Superior Govierno" жарлығымен, негізінен адобеден (вулкандық туфтан) тұрғызылған шіркеу салынды. Аталған шіркеу 1668 жылға дейін Мейкауэностардың құдайға табыну орны болды.

Қазіргі орналасқан жері

Шіркеу жергілікті Аита тайпасының шабуылдарына байланысты қазіргі қала орталығына (poblacion) көшірілді. 1668 жылы Фрай Николас Сантьяго "ұзындығы алпыс метр, ені он екі жарым метр" болатын тас шіркеудің құрылысын бастады. Бұл шіркеу испан үкіметінің «қысқарту» саясатына сәйкес қала құрылысының прототипінің бірі болды; Мейкауаян колониядағы шіркеу мен қалалық немесе муниципалдық әкімшілік ғимараты бір-біріне жақын орналасқан алғашқы қалалардың бірі болды, тіпті кейде бір ғимаратта орналасқан. 1731 жылы Фр. Хуан Франсиско де Сан-Антонио қазіргі монастырьдің құрылысын бастады. Оны Фрай Мигель де Сан Бернардо жалғастырып, 1739 жылы Фрай Хосе Сельез басқаруымен аяқтады. Бұл монастырь Францискан провинциясының Ұлы Григорий провинциясының ең жақсы монастыры деп есептелді. 1784 жылы Фрай Хосе Кантос шіркеудің ағаш бөліктерін кескен тастармен ауыстырды. 1800 жылы Фр. Франсиско Гаскуена, OFM бұйрығымен қоңырау мұнарасы салынды. Бұл мұнара Филиппинде шіркеу мен мұнараны байланыстыратын үлкен аркалы көпірдің бірі болып табылады. Мұнараның қоңырау шалу бөлімінде бес қоңырау орналасқан: ең үлкені – Мария Консепсьон, ол 1878 жылы Фр. Антонио де Гвадалахараның бұйрығымен жасалған; қаланың қасиетті покровительіне арналған Сан-Франциско, ол 1881 жылы Фр. Хуан Фернандес бұйрығымен жасалған; ең кішісі – Сан-Хосе, ол Фр. Франсиско Гаскуенаның бұйрығымен жасалған, және тағы екеуі. 1802 жылы қатты тайфунның салдарынан қаланың барлық бөлігі суға батып, көптеген зиян келді, нәтижесінде келесі жылы күріштің бір қабының құны төрт песо мен төрт реальға жетті. Осы дағдарыстан кейін Фр. Гаскуена 1804 жылы нартекс (хорды ұстап тұратын тас арка) салды. Отыз бір жыл бойы Фр. Гаскуена кедейлерге мейірімділік пен қайырымдылық көрсетіп, оларға, олар оның прихожаны болса да немесе басқа қалалардан келсе де, көмек көрсетуден ешқашан бас тартқан жоқ. Ол 1831 жылдың 18 қарашасында Мейкауаянда қайтыс болды және шіркеудің бас алтарінің астына жерленді. 1832 жылы Рев. Фр. Балбино де Консуерганың басшылығымен шіркеудің барлық ағаш бөліктері жөнделді. Сахналық бөлме салынды, одан жоғары кең зал қосылды, содан кейін жыл сайын басқа да пайдалы жақсартулар жасалды. 1850 жылы Фр. Бенито де Мадридхос шіркеуді өз қолына алып, өзінің ізашарының жұмысын мүмкіндігінше жақсы атқарды. 1851 жылы Фр. Бенито шіркеу ішіндегі бірнеше зақымдануларды жөндеп, жаңа бас алтарь жасауға тапсырыс берді.

The church was transferred to its site in the present poblacion (town center) due to the attacks of the native Aetas. In 1668, Fray Nicolas Santiago started the construction of the stone church that measured "sixty yards long by wide twelve and a half wide" ( The church also served as one of the prototypes of city planning in accordance to the Spanish government's reduccion policy; Meycauayan was among the first towns in the colony that has the parish church and the city or municipal hall adjacent to each other, if not housed within the same vicinity. The construction of the present convent was started in 1731 by Fr. Juan Francisco de San Antonio. It was continued by Fray Miguel de San Bernardo and was completed in 1739 under the administration of Fray Jose Sellez. It was described as the best convent among the Franciscan Province of St. Gregory the Great. In 1784, the wooden portions of the church were replaced with hewn stones by Fray Jose Cantos. In 1800, the bell tower was constructed by order of Fr. Francisco Gascueña, OFM. The said tower is one of the two of its kind in the Philippines with a large arch bridge connecting the church and the tower. The tower belfry housed five bells named Maria Concepcion, the biggest, which was made by order of Fr. Antonio de Guadalajara in 1878; the San Francisco, dedicated to the town's patron saint made by the order of Fr. Juan Fernandez in 1881; San Jose, the smallest made by the order of Fr. Francisco Gascuena; and two others. As a result of a furious typhoon, the entire town got flooded in 1802, causing much damages that the value of a sack of rice reached four pesos with four reales the following year. After this crisis, Fr. Gascueña managed to construct the narthex (an arch made of stone sustaining the choir) in 1804. Through the span of thirty one years, Fr. Gascueña has showed all the kind virtues and charity to the poor, to whom he never denied alms whether they may be their parishioner or from other towns. He died in Meycauayan on November 18, 1831 and was buried beneath the main altar of the church. Under the direction of Rev. Fr. Balbino de Consuerga, all wooden parts were renovated in 1832. The sacristy was constructed and over it, a spacious hall was added followed by other useful improvements year after year until 1850 when Fr. Benito de Madridejos took over the church and carried the work of his predecessor the best way possible. In 1851, Fr. Benito conducted repairs on several damages inside the church and commissioned a new main altarpiece.

Соғыстан кейін

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шіркеу Манила шіркеулерінен өзгеше, қираудан аман қалды. 1946 жылы болашақ президент Диосдадо Макапагал және бұрынғы дәрігер Эвангелина Макарег осы шіркеуде үйленді. 1949 жылы Мейкауаянның Ұлы өрті деп танылған ауқымды өрт салдарынан шіркеу қирады. Өртте ескі естеліктер, мүсіндер, шіркеу киімдері, жазбалар, кибориумдар мен тостағандар сияқты құнды заттар жоғалды. Испан отаршылдық стиліндегі ретабло да қирады. Өрттен тек киелі шатыр және бірнеше шіркеу заттары ғана құтылды. Оны құртудан Фр. Хорхе Капистрано сақтап қалды (қазіргі уақытта шіркеу мұражайында сақталады). Шіркеу қирағаннан кейін дін қызметкерлері Ансельмо де Леон басшылығымен қазіргі шіркеуді қайта жаңарту үшін комиссия құрды. Комиссия шіркеуді қалпына келтіру үшін халықтан қаржылық көмек жинау науқанына кірісті. 1984 жылы, бұрынғы сенатор Ниной Акиноның қазасынан бір жыл өткен соң, шіркеу саяси белсенділерге пана болды. «Тарлактан Тармакқа» атты саяси шеруге қатысушылар Нинойдың қайтысын еске алу мақсатымен Метро Манилаға жол тартқанда, Мейкауаян мен Валенсуэла қалалары арасындағы Макартур тас жолында Филиппин армиясы қойған кедергіге тап болды. Мейкауаян тұрғындары мен жақын аудандардан келгендер шерушілерге қолдау көрсетті және төбелесу кезінде шіркеуде қалуға шақырды. Шерушілерге көрсетілген қолдаудың артуына байланысты, бұрынғы президент Маркос бір күндік күтістен кейін шерушілерге Манила халықаралық әуежайына, шерудің соңғы пунктіне баруға рұқсат берді. Еске алғанда, бұл филиппиндіктердің бұрынғы диктатордан алған шағын жеңісі болды және Халық билігі революциясының бастауы болды. Жақында ғана шіркеудің ішкі қабырғалары жаңартылып, Рев. Мсгр. Адалберто Г. Вергара, П. С. басшылығымен Бенито Мадридхос жасаған неоклассикалық алтарь қайта жаңартылды. Шіркеу мен оның алтары 2020 жылдың 30 қарашасында Малолос епискобы Денис С. Вилларохо тарапынан салтанатты түрде киеленді.

During World War II, the church survived destruction unlike the churches in Manila. In 1946, then future President Diosdado Macapagal and former Dr. Evangelina Macaraeg were wed at the church in 1946. The church was destroyed by a massive fire in 1949, known as the Great Fire of Meycauayan. Artifacts such as old memorabilia, statues, church vestments, records, ciboriums and chalices are some of the casualties of the fire. The retablo in the spanish colonial style was destroyed. Only a few church items including the tabernacle were saved from the fire. It was saved from destruction by Fr. Jorge Capistrano (currently on display at the parish museum). After its destruction, a committee was formed for the reconstruction of the present church by the priests together with Anselmo de Leon as its head, which campaigned for donations and help from the people for the church's restoration. In 1984 one year after Former Senator Ninoy Aquino's assassination, the church became the refuge of political activist when the marchers commemorating the anniversary of Ninoy's untimely death in a political march called Tarlac to Tarmac were prevented from entering Metro Manila by the Philippine military with a barricade on MacArthur Highway, between Meycauayan and Valenzuela towns. Support for the marchers snowballed from the residents of Meycauayan and the nearby towns, and the marchers were given an invitation to stay in the Church during the standoff. With the outpouring of support for the marchers, the former strongman President Marcos finally allowed the marchers to proceed to Manila International Airport, the final destination of the march after a day of waiting. In hindsight, it was a small victory for the Filipinos from the former dictator, a precursor of the People Power Revolution. The church recently had its interior walls restored and its sanctuary renovated recreating the neoclassic altarpiece of Fr. Benito Madridejos under the term of Rev. Msgr. Adalberto G. Vergara, P. C. The church and its altar was solemnly dedicated by Dennis C. Villarojo, D. D., Bishop of Malolos on November 30, 2020.

Мейкауаян қоңыраулары

Мейкауаян қоңыраулары – Филиппин-Америка соғысы кезінде жоғалған Сент-Франциск шіркеуіне тиесілі қоңыраулар. Алтарлық қоңырау – жоғары тұтқасы бар қара ағаштың қатты бөлігімен біріктірілген екі қоңырау. Оның ұзындығы шамамен алғанда … (көрсетілмеген) және ені … (көрсетілмеген) шамасында. Бұл қоңыраулар американдықтар басып алып, штаб-пәтер еткеннен кейін Меркауаян шіркеуінен соғыстағы олжа ретінде алынған деп саналады. Қоңыраулардың ағаш бөлігіне мынандай жазуы бар қағаз тіркелген: “1899 жылдың 29 наурызында Юта батареясының бомбалауынан кейін MEYCAUAYAN, Luczon (sic) аралдарындағы шіркеуден алынды. P. O. Thomas, Co. A Инженерлік батальоны”.

Қоңырауларды 2011 жылдың шілдесінде Небраска штатының Омаха қаласындағы Мейірімділік әйелдер қауымының архивисті Монте Найфен Калифорния штатының Ред-Блафф қаласындағы монастырь иелігінде болған мүліктердің ішінде тапты. Бұл қоңырауларды кім тапсырғаны белгісіз, бірақ Найфеннің айтуынша, оларды шіркеу қоңыраулары екенін білген шағын мұражай немесе отбасы монастырьға берген болуы мүмкін. 2011 жылдың 8 қазанында Чикагодағы бас консул Лео М. Эррера Лим және оның әйелі Омахаға барып, Мейірімділік әйелдер қауымының Батыс-Орта Батыс аймағының президенті Джудит Фриккерден бұл артефактты ресми түрде қабылдады. Сыртқы істер министрі Альберт Дель Росарио 2012 жылдың 9 наурызында Филиппин-Америка соғысының артефактын Филиппин Ұлттық мұражайының директоры Джереми Барнске тапсырды. Малолос Рим-католик епархиясы 2012 жылдың 6 тамызында қоңырауларды қабылдап, Епархиялық мұражайдың бөлігіне қосты.