Кіріспе

Ешбір ғылыми жаңалықты оны ашқан адамның есімімен атамайтыны туралы байқау. Чикаго университетінің статистика профессоры Стивен Стиглер 1980 жылы жариялаған «Стиглер епонимиясы туралы заңында» ешбір ғылыми жаңалықты оның бастапқы ашушысының есімімен атамайтынын айтады. Мысалдарға Хаббл заңы кіреді, оны Эдвин Хабблдан екі жыл бұрын Жорж Леметр шығарған; Пифагор теоремасы, ол Пифагордан бұрын вавилондық математиктерге мәлім болған; және Халлей кометасы, оны астрономдар кем дегенде б.з.д. 240 жылдан бері бақылап келген (дегенмен, оның ресми аталуы оның ашылуына емес, аспандағы осындай астрономиялық құбылыстың алғашқы математикалық болжамына байланысты). Стиглер Стиглер заңының ашылуын социолог Роберт К. Мертонға жатқызды, одан заңның өзінің мысалы болуы үшін авторлық құқықты алған. Осыған дейін де осы байқауды көптеген адамдар жасаған.

Алыстыру

Тарихи мақтау көбінесе әлі кеңінен танылмаған идеяға назар аударған белгілі тұлғаларға беріледі, сол тұлғаның оны бастапқыда тапқан-таппағанына қарамастан – теориялар олардың ашылуынан көп уақыт өткен соң аталуы мүмкін. Эпонимика жағдайында идея сол адамның атымен аталады, тіпті ғылым тарихшылары оны ашқан адам емес деп мойындаған жағдайда да. Көбінесе, бірнеше адам бір уақытта жаңа идеяға жетеді, мысалы, есептеулер теориясы (калькулус) жағдайында болғандай. Ғалымның аты тарихи тұрғыдан қалай байланысты болатыны жаңа еңбектің жариялану деңгейіне және оның жариялаған адамның даңқына байланысты болуы мүмкін.