Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1824 жылы ғылым және технология саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.
The year 1824 in science and technology involved some significant events, listed below.
Астрономия
Франц фон Паула Груйтюзен метеориттердің соқтығысуынан Айдағы кратерлердің қалай пайда болғанын түсіндіреді. Уильям Пирсон "Практикалық астрономияға кіріспе" деген кітабын жариялайды.
Franz von Paula Gruithuisen explains the formation of craters on the Moon as a result of meteorite impacts. William Pearson publishes An Introduction to Practical Astronomy.
Биология
Джон Кертис Лондон қаласында "Британ энтомологиясы" басылымын шығара бастайды. Томас Сей Филадельфияда "Америка энтомологиясы немесе Солтүстік Америка жәндіктерінің сипаттамалары" басылымын жариялай бастайды, соның ішінде Колорадо картоп қоңызының тұңғыш рет сипаттамасы берілген.
John Curtis begins publication of British Entomology in London. Thomas Say begins publication of American Entomology, or Descriptions of the Insects of North America in Philadelphia, including the first description of the Colorado potato beetle.
Климатология
Джозеф Фурье Жер атмосферасы болмағанда әлдеқайда суық болатынын есептеп шығарды.
Joseph Fourier calculates that the Earth would be far colder if it lacked an atmosphere.
Математика
Нильс Хенрик Абель жалпы бесінші дәрежелі немесе одан жоғары дәрежелі теңдеулерді тек арифметикалық амалдар мен түбірлерді қолданатын жалпы формула арқылы шешуге болмайтынын ішінара дәлелдейді. Огустен Луи Коши, имплицитті Эйлер әдісін пайдалана отырып, Эйлер әдісінің жуықтауын дәлелдейді.
Niels Henrik Abel partially proves that the general quintic or higher equations cannot be solved by a general formula involving only arithmetical operations and roots. Augustin Louis Cauchy proves convergence of the Euler method, using the implicit Euler method.
Палеонтология
Қасиетті пастор, профессор Уильям Бакланд ғылыми журналда динозаврды алғаш рет сипаттаған адам болады.
The Rev. Professor William Buckland becomes the first person to describe a dinosaur in a scientific journal.
Технология
21 қазан – Джозеф Аспдинге Портленд цементі үшін патент берілді. Сади Карно өзінің "Оттың қозғалту күші және осы күшті дамытуға арналған машиналар туралы толғаулар" ("Réflexions sur la puissance motrice du feu et sur les machines propres à développer cette puissance") атты кітабында бу машиналарының және жалпы жылу машиналарының тиімділігін ғылыми тұрғыдан талдайды. 15 жасында Луи Брайль алты нүктелі кодты жасады, кейін Брайль деп аталды, ол көзі нашар адамдарға бұрынғы көтеріңкі әріптер жүйесінен гөрі жылдам оқуға және жазуға мүмкіндік берді. Панорамаграмма – алғашқы стереоскопиялық қарау құралы ретінде ойлап табылды.
October 21 – Patent issued to Joseph Aspdin for Portland cement. Sadi Carnot scientifically analyzes the efficiency of steam engines and heat engines in general in his book Reflections on the Motive Power of Fire and on Machines Fitted to Develop that Power ("Réflexions sur la puissance motrice du feu et sur les machines propres à développer cette puissance"). Louis Braille, at age 15, develops the six dot code, later known as Braille, which allows the visually impaired to read and write faster than previous raised letter systems. The Panoramagram is invented as the first stereoscopic viewer.
Мекемелер
8 қаңтар – Ұзақ пікірталас пен даулардан кейін Майкл Фарадей, бір ғана қарсы дауыспен, Патшалық қоғамның мүшесі болып сайланды. 5 ақпан – Самуэль Воган Меррик пен Уильям Х. Китинг Филадельфия қаласында Механикалық өнерді дамыту мақсатында Пенсильвания штатының Франклин институтын құрды. 5 қараша – Нью-Йорк штатының Троя қаласында ағылшын тілді әлемдегі алғашқы технологиялық университеті – Ренсселер политехникалық институты құрылды.
January 8 – After much controversy, Michael Faraday is finally elected as a member of the Royal Society with only one vote against him. February 5 – The Franklin Institute of the State of Pennsylvania for the Promotion of the Mechanic Arts is founded in Philadelphia by Samuel Vaughan Merrick and William H. Keating. November 5 – Rensselaer Polytechnic Institute, the first technological university in the English speaking world, is founded in Troy, New York.
Туылғандар
7 ақпан – Уильям Хаггинс (1910 жылы қайтыс болды), астроном. 16 ақпан – Питер Кослер (1879 жылы қайтыс болды), картограф, географ. 12 наурыз – Густав Кирхофф (1887 жылы қайтыс болды), физик. 18 мамыр – Вильгельм Хофмайстер (1877 жылы қайтыс болды), ботаник. 26 маусым – Уильям Томсон (1907 жылы қайтыс болды), Лорд Кельвин, физик. 28 маусым – Пол Брока (1880 жылы қайтыс болды), антрополог. 11 желтоқсан – Джонатан Леттерман (1872 жылы қайтыс болды), хирург және "Далалық медицинаның әкесі".
February 7 – William Huggins (died 1910), astronomer. February 16 – Peter Kosler (died 1879), cartographer, geographer. March 12 – Gustav Kirchhoff (died 1887), physicist. May 18 – Wilhelm Hofmeister (died 1877), botanist. June 26 – William Thomson (died 1907), Lord Kelvin, physicist. June 28 – Paul Broca (died 1880), anthropologist. December 11 – Jonathan Letterman (died 1872), surgeon and "Father of Battlefield Medicine".
Өлімдер
21 желтоқсан – Джеймс Паркинсон (1755 жылы туған), хирург.
December 21 – James Parkinson (born 1755), surgeon.