Кіріспе

1867 жылы ғылым және техника саласында көптеген маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.

Оқиғалар

Сәуір – «Ғылым» сөзінің ағылшын тілінде қазіргі мағынасында, яғни табиғи және физикалық ғылымдармен шектелген түрде алғаш рет анық тіркелген қолданылуы (католик теологы және математигі В. Г. Уордтың Лондон қаласында жарияланған «Dublin Review» журналында жазған).

Ботаника

Жаңа Зеландияда горсе табиғи түрде таралып, көп кешікпей ең зиянды инвазивті арамшөпке айналады. Швейцариялық ботаник Саймон Швенденнер лишайлар туралы екіұстанымды теориясын ұсынады. Жан Батист Гийот "La France" атты алғашқы гибридті шай гүлін өсіреді. Сан-Францисколық кәсіпкер Джозеф Уоррен Уэлч Калифорния штатының Фелтон қаласындағы "Үлкен ағаштар ранчосын" алып секвояларды (Sequoia sempervirens) кесуден қорғау үшін сатып алады.

Химия

Альфред Нобель динамитті патенттейді (Ұлыбританияда 7 мамырда және Швецияда 19 қазанда). Генри Энфилд Роско ванадийді бөліп алады. Шарль Адольф Вурц нейринді синтездейді.

Экономика

Карл Маркстің "Капитал" еңбегінің бірінші томы жарық көрді.

Геология

Мичиган штатының Фонтайн-Пойнт аймағында артезиандық су көзі үздірілмей шақырып аға бастайды. АҚШ-та Кларенс Кинг басшылығымен құрылған Қырықінші параллельдің геологиялық зерттеу экспедициясы.

Ғылым тарихы

Ассириолог Джордж Смит Британ мұражайының K51 тақташасында Сиван айында болған күн тұтылуын тіркеген жазуды ашады, оны ол б.з.д. 763 жылғы 15 маусыммен байланыстырып, ежелгі Таяу Шығыс хронологиясының негізгі тасы етеді.

Математика

Ағылшын математигі Рев. Уильям Аллен Уитворт өзінің "Таңдау және мүмкіндік: Перестановкалар, комбинациялар және ықтималдық туралы элементарлық оқулық" атты еңбегінің бірінші басылымын шығарады.

Физиология және медицина

16 наурыз – Джозеф Листердің антисептикалық хирургияны ашқандығын сипаттаған мақаласы алғаш рет The Lancet журналында жарияланды. 17 шілде – Массачусетс штатының Бостон қаласында Гарвард стоматология мектебі АҚШ-тағы алғашқы стоматологиялық мектеп ретінде ашылды. Генри Модсли "Ақыл физиологиясы және патологиясы" деген кітабын жариялады. Веналық психиатр Теодор Майнерт мидың цитоархитектурасындағы айырмашылықтарды байқады. Жаңа Орлеан қаласында сары қызбадан 3093 адам қайтыс болды.

Технология

1 қаңтар – Цинциннати мен Ковингтон, Кентукки арасында Цинциннати-Ковингтон аспалы көпірі ашылады. Оның 1057 футтық (322 м) негізгі құрылымы сол кезде әлемдегі ең ұзын бір құрылымды көпір болып табылады, бұл көрсеткіш 14 метрге басым. 1983 жылы ол жасаушысы Джон А. Роблингтің атымен аталады. 17 ақпан – Суэц каналы арқылы алғашқы кеме өтеді. 2 шілде – АҚШ-тағы алғашқы биік теміржол Нью-Йорк қаласында жұмысын бастайды. 14 желтоқсан – Испан өнертапқышы Наркис Монтуриол Барселонада Ictineo II суасты кемесін теңізге батырып, химиялық оттырғышпен жұмыс істейтін, қысықсыз бумен қозғалту жүйесін көрсетеді. Пьер Мишо алдыңғы дөңгелегімен қоздырылатын велоципедті, яғни алғашқы жаппай өндірілген велосипедті ойлап табады.

Туылғандар

11 қаңтар – Эдвард Б. Титченер (1927 жылы қайтыс болды), Англияда туған структуралист психолог. 22 қаңтар – Жизела Янушевска (1943 жылы Терезиенштадт концлагерінде қайтыс болды), Моравияда туған қоғамдық денсаулық сақтау дәрігері. 16 сәуір – Уилбур Райт (1912 жылы қайтыс болды), американдық авиацияның пионері. 5 мамыр – Кинтаро Окамура (1935 жылы қайтыс болды), жапондық фиколог. 21 мамыр – Энн Уолтер Ферн (1939 жылы қайтыс болды), американдық дәрігер. 11 маусым – Шарль Фабри (1945 жылы қайтыс болды), француз оптикалық физигі. 8 шілде – Эдгар Букингем (1940 жылы қайтыс болды), американдық физик. 21 қазан – Олдред Скотт Уортин (1931 жылы қайтыс болды), американдық қатерлі ісік генетигі. 7 қараша – Мария Склодовская, кейіннен Мари Кюри (1934 жылы қайтыс болды), Польшада туған физик. 26 қараша – Эмиль фон Дунгерн (1961 жылы қайтыс болды), неміс серологы. 1 желтоқсан – Игнатий Мощицкий (1946 жылы қайтыс болды), химияшы және Польша президенті. 26 желтоқсан – Джон Брэдфилд (1943 жылы қайтыс болды), австралиялық азаматтық инженер. 29 желтоқсан – Энни Монтегю Александр (1950 жылы қайтыс болды), американдық палеонтолог.

Өлімдер

16 қаңтар – Уильям Марсден (1796 жылы туған), ағылшын хирург. 9 ақпан – Филиппо де Филиппи (1814 жылы туған), итальян зоологы. 25 наурыз – Фридлиб Фердинанд Рунге (1794 жылы туған), неміс аналитикалық химигі. 27 наурыз – Придо Джон Селби (1788 жылы туған), ағылшын орнитологы. 12 сәуір – Уильям Буллок (1813 жылы туған), американдық өнертапқыш. 29 мамыр – Маргаретта Моррис (1797 жылы туған), американдық энтомолог. 25 тамыз – Майкл Фарадей (1791 жылы туған), ағылшын химигі және физигі. 22 желтоқсан – Жан Виктор Понселе (1788 жылы қайтыс болған), француз механика және әскери инженері, математик.