Кіріспе

Жазық хаттарды жіберуге арналған кеңсе тауары – қаптамадағы конверттер.

Конверт – әдетте жұқа, жалпақ материалдан жасалған, кең таралған қаптама түрі. Ол хат немесе карточка сияқты жазық нысандарды сақтауға арналған. Дәстүрлі конверттер үш пішіннің біріне кесілген қағаздан жасалады: ромб, қысқа қол кресі немесе ұшқын. Бұл пішіндер конверттің құрылымын қағаздың шеттерін орталық тіктөртбұрыш бөлікке бүктеу арқылы жасауға мүмкіндік береді. Осылайша, төрт жақтауы артқы жағында орналасқан тіктөртбұрышты қоршау пайда болады.

Шолу

Соңғы қақпақ қысқа жағында жабылатын бүктеу тізбегі коммерциялық конверт өндірісінде «қалта» деп аталады – бұл кішкентай тұқымдарды қаптау үшін жиі қолданылатын формат. Принципте, қақпақтарды ең үстіңгі қақпақты бір нүктеде бекіту арқылы (мысалы, балауыз мөрмен) ұстап тұруға болады, бірақ көбінесе олар бір-бірімен жабысып тұратын жерлерінде жабыстырылады немесе желімделеді. Олар көбінесе алдын ала төленген пошта арқылы хаттарды (хаттарды) жіберу және қоса беру үшін қолданылады. «Терезе конверттері» алдыңғы жағында тесігі бар, ол ішіндегі қағазды көруге мүмкіндік береді. Олар әдетте хатқа басылған мекенжай көрінетіндей етіп орналастырылады, бұл конвертте мекенжайды қайта жазу қажеттігін жояды. Терезе әдетте ішкі хатты қорғау үшін мөлдір немесе жартылай мөлдір пленкамен жабылады, бұл дизайнды алғаш 1901 жылы Америка Ф. Каллахан жасап, келесі жылы патенттеген. Кейбір жағдайларда, материалдардың жетіспеуі немесе үнемдеу қажеттілігі терезесі пленкамен жабылмаған конверттерге әкелді. 1905 жыл шамасында Еуропадағы бір жаңа процесте конверттің мекенжай жазылатын жеріне ыстық май жағылды. Өңделген аймақ мекенжайды оқуға жеткілікті мөлдір болды. 2009 жылға дейін «терезе конверттеріне» қатысты халықаралық стандарт болған жоқ, бірақ Германия және Ұлыбритания сияқты кейбір елдерде ұлттық стандарттар бар. Аэрограмма – бұл хат парағына ұқсас, екеуі де салмақты азайту үшін ішкі жағына жазуға арналған. Кез келген қолмен жасалған конверт, іс жүзінде, хат парағы болып табылады, өйткені бүктеу кезеңінен бұрын парақтың сол бөлігіне хабарлама жазуға болады, ол бүктелгеннен кейін конверттің беткі жағының ішкі бөлігіне айналады. Құжаттардың қауіпсіздігі үшін хат парағын балауызбен мөрлеуге болады. Хат парағының тағы бір қауіпсіз түрі – бұл құлыпталған хат, ол хатты ашқанда айқын зақымсыз ашуға болмайтындай етіп, қағазды кесіп, күрделі түрде бүктеу арқылы жасалады. 1840 жылғы британдық пошта реформасының «Пени Пост» бөлігін іске қосу және пошта маркасын ойлап табу үшін Сэр Роуленд Хилл қолданған «конверт» – бұл «Малреди» деп аталатын ромб пішіндес хат парағы болды. Қажет болса, егер жалпы салмағы 14 грамнан аспаса, бір пенниден артық пошта ақысы бар жеке хатты қосуға болады. Бұл бұрынғы пошта тарифтерін есептеу жүйесінің қалдығы болды, ол ішінара пайдаланылған қағаз парақтарының санына байланысты болды. АҚШ Азамат соғысы кезінде Конфедерация армиясының әскерлері қаржылық қиындықтарға байланысты кейде обойдан жасалған конверттерді қолданды. «Қайтару конверті» – бұл үлкен конверттің ішіне қосылған, алдын ала мекенжайы бар кішкентай конверт, ол жауапты хаттарға, төленген жауапты хаттарға немесе бизнес жауапты хаттарға (тегін пошта) қолданылуы мүмкін. Кейбір конверттер бастапқы конверттің ішіне қайтару конвертін қосу шығынын үнемдеу үшін қайтару конверті ретінде қайта пайдалануға арналған. Тікелей пошта индустриясы жауап беру механизмі ретінде қайтару конверттерін кеңінен пайдаланады. 1840 жылға дейін барлық конверттер қолмен жасалатын, әрқайсысы жеке төртбұрышты парақтан кесіліп, тиісті пішінде жасалатын. Сол жылы Ұлыбританиядағы Джордж Уилсон үлкен параққа бірнеше конверт пішіндерін кесу (плиткалау) әдісін патенттеді, осылайша оларды кескен кезде конверттерге кететін қалдықтардың мөлшерін азайтады. 1845 жылы Эдвин Хилл мен Уоррен де ла Ру бумен жұмыс істейтін машинаны патенттеді, ол конверт пішіндерін кесіп қана қоймай, сонымен қатар бүктеу және жасау жұмыстарын да жүзеге асырады. (Желімдеуді механикаландыру әлі ойлап табылмаған еді). Пішінге дайын парақтардың ыңғайлылығы машинамен жасалған конверттерді қолдануды кеңінен таратты және қолмен жасалған конверттерді өндірген фабрикалардың экономикалық маңызы біртіндеп төмендеді. Конверттер қағаздан жасалғандықтан, оларды қажетті пошталық белгілерден басқа қосымша графика және мәтінмен безендеуге болады. Бұл тікелей пошта индустриясы ұзақ жылдар бойы пайдаланған мүмкіндік, сондай-ақ соңғы уақыттарда Mail Art қозғалысы да осы мүмкіндікті пайдаланды. Жекелеген тапсырыспен жасалған конверттер шағын бизнес үшін де маңызды маркетингтік құралға айналды. Әлемде жасалған 400 миллиардтан астам конверттің көп бөлігі машинамен жасалады.

Солтүстік Америка өлшемі

Құрама Штаттарда ондаған түрлі конверт өлшемдері бар. "A2" сияқты белгілеулер ISO қағаз өлшемдерімен сәйкес келмейді. Кейде Солтүстік Америкадағы қағаз өңдеушілер мен баспагерлер ISO өлшемдерінен ажырату үшін дефис қояды, мысалы: A 2. + Солтүстік Америка стандартты конверттерінің форматтары Формат Өлшемі (дюйм) Өлшемі (мм) Аспект қатынасы (AR) Қолданылатын мазмұн форматы А2 (Леди Грей) Екі рет бүктелген хат қағазы А6 (Томпсон стандарты) А2 А7 (Бесселхайм) А6 А8 (Карс) А7 А9 (Дипломат) Бір рет бүктелген хат қағазы, А8 А10 (Уиллоу) C5 No. 6 3/4 (Жеке) Жеке чек, АҚШ валютасы No. 7 3/4 (Монарх) No. 9 (А ұзын) No. 10 (Бизнес, Коммерциялық) No. 9; үш бөлікке бүктелген хат қағазы No. 11 No. 10 No. 12 No. 11 No. 14 No. 12

No. 10 конверті – АҚШ-тағы стандартты бизнес конверт өлшемі. PWG 5101.1. Ұзындығы мен биіктігінің арақатынасы 1,3-тен кем немесе 2,5-тен артық хаттар USPS тарапынан "машинамен өңдеуге жарамсыз" деп жіктеледі және оларды поштамен жіберуге көбірек ақша төлеуге тура келуі мүмкін.

Конверттердің қазіргі және болашақ жағдайы

1998 жылы АҚШ пошта қызметі цифрлық маркаларды басып шығару жүйесін бекіткен алғашқы пошта мекемесі болды. Бұл жаңаша, жабысқаш пошта маркасына қарағанда, компанияларға конверттерді өз орындарында оңай дайындауға, мекенжайлауға және бетінде жарнамалық ақпаратпен жекелендіруге мүмкіндік берді. Коммерциялық конверт өндірісі және пошта қызметінің табысы бір-бірімен байланысты, екеуі де баспа өнеркәсібімен және франкинг және мекенжай жазу машиналарын сияқты жабдықтарды шығаратын механикалық конверт өңдеу өнеркәсібімен байланысты. Бір технологиялық жаңалықтың әсері басқаларына да сезіледі: мекенжай жазу машиналарын мекенжайларды басып шығарады, пошта маркалары – баспа өнімі, ал франкинг машиналары конвертке белгі салады. Егер конверттердің саны азайса, маркалардың, франкинг машиналарын және мекенжай жазу машиналарын да аз қажет етеді. Мысалы, 1998 жылы АҚШ пошта қызметі ақпараттық негіздегі белгілерді (IBI) (көбінесе цифрлық түрде кодталған электрондық маркалар немесе цифрлық белгілер деп аталады) енгізуі франкинг машиналарын өндірушілер арасында үлкен алаңдаушылық тудырды, өйткені олардың машиналары қолданысқа жарамсыз болып қалды және Pitney Bowes компаниясының да қатысуымен көптеген сот процестеріне әкелді. 1990 жылдардың соңында электрондық поштаның пайда болуы пошта қызметіне елеулі қауіп төндірді. 2008 жылға қарай хат жеткізу операторлары хаттардың, әсіресе мөрленген конверттердің саны айтарлықтай азайғанын хабарлады, олар оны негізінен электрондық поштаға байланыстырды. Конверттерге деген қажеттіліктің де азаятыны күтілгенімен, хаттар көлемінің азаюы сияқты кеңінен хабарланбады.

Терезелі конверттер

Терезелі конверт – пластик немесе шыны қабықшасы бар конверт. Мұндай конверттердегі пластик қағазды қайта өңдеуге кедерес келтіреді.

Қауіпсіздік конверттері

Қауіпсіздік конверттері бұзуға қарсы және бұзу оңай көрінетін арнайы қасиеттерге ие. Олар жоғары құнды заттар мен құжаттарды, сондай-ақ сот процесіндегі дәлелдерді сақтау үшін қолданылады. Кейбір қауіпсіздік конверттерінің ішкі жағына әртүрлі суреттермен боялған, мазмұнын оқуды қиындататын бояу жағылған. Суреттердің түрлері әртүрлі.

Жабдықталған пошта жәшіктері

Жүк жіберуге арналған конверттерде қатаңдық пен белгілі бір деңгейде серпімділік беру үшін төсем болуы мүмкін. Төсем ұнтақталған газет қағазы, пластик көбік парақтары немесе көпіршікті қаптамадан жасалуы мүмкін.

Кеңсеаралық конверттер

АҚШ-тың түрлі федералды үкімет кеңселері кеңсеаралық поштаны жеткізу үшін Стандартты нысанды (SF) 65 үкіметтік хабаршы конверттерін пайдаланады. Бұл конверттер әдетте ашық қоңыр түсте болады және жіппен байланған жабылу әдісімен, екі жағында көптеген тесіктермен жабылмаған, сондықтан конвертте не бар екенін көруге болады. Конверттің басқа да белгілі атаулары – "Holey Joe" және "Shotgun" конверті, олар конверттің тесікті болуына байланысты қойылған. Адрестеу әдісі ерекшелігі – бұл конверттерді қайта пайдалануға болады, бұрынғы мекенжай мұқият сызылып өшіріледі, ал жаңа адресаттың аты-жөні, ғимараты, бөлмесі және пошталық бөлімі келесі бос ұяшыққа жазылады. SF 65 әлі де қолданыста болғанымен, ол АҚШ Кадрлар басқару басқармасының стандартты нысандар тізімінде енді көрсетілмейді.