Кіріспе

Ченнаи қаласының маңы

Майлапур (кейде Майлапур деп те жазылады), немесе Тирумайлай – Үндістанның Ченнаи қаласының орталық бөлігіндегі маңы. Бұл қаланың ең ежелгі тұрғын аудандарының бірі. Аңыз бойынша, осы жерде тамил философы Валлувар мен индуист әулиесі және философы Пейалвар дүниеге келген. Майлапур ағаштармен көмкерілген бульварларымен, Капалешварар храмымен, Качери маусымдарымен және Рамакришна Матхасымен әйгілі. Ченнаидегі Сент-Томас собор базиликасында апостол Томастың қабірі сақталған деп есептеледі. Тарихи деректерге сәйкес, бұл аймақта тағылы құстар көптеп мекендеген, бұл Капалешварар храмының мұнараларындағы мүсіндерінен және Сан-Томе базиликасының эмблемасынан көрінеді. Тиругнанасамбандар Теварам өлеңдерінде де тағылы құстарды (майыл) атап өткен. Майлапур Тирумайлай деп те аталады.

Тарих

Майлапор – ежелгі қоныс. Тарихта ол Ведапури деп белгілі болған. Қолда бар тарихи және археологиялық дәлелдерге сәйкес, бұл Ченнайдың ең көне бөлігі болуы мүмкін, оның алғашқы қоныстары б.з.б. I ғасырға дейін жетеді. Тамил ақыны және философы Тируваллувар б.з.б. 31 жылы осы жерде дүниеге келген деп саналады. Ол Рим империясымен гүлденген сауда байланыстары бар ежелгі портымен танымал болды, өнімдері – бұрыш және жоғары сапалы мата – үшін алтынмен алмастырылды. 72 жылы апостол Тамас Майлапурда шейит болған деген сенім бар. Бұл теңіз саудасы үшін маңызды кезең болды және ежелгі неміс және грек карталарында бұл қала "Малиарфа" деп көрсетілген. Кейінірек, шотланд зерттеушісі Джеймс Плейфейр оны "Мелиапур" деп атады. 1523 жылы Майлапурды португалдықтар басып алды және "Сан-Томе-де-Мелиапур" немесе "Милапурдың Әйір Томасы" вице-корольдігін құрды. Португалдық билік 1749 жылға дейін сақталды, бірақ 1662-1687 жылдар аралығында голландтар қалаға иелік етті. 1749 жылдан кейін Британдық Шығыс Индия компаниясы Аркот науабы Мұхаммед Әли Хан Валаджа атынан бұл қонысты иеленді. Сол жылы Майлапур Мадрас президенттігінің әкімшілік құрамына қосылды. Осы кезеңде "Луз" атты жаңа елді мекен пайда болды. Бұл атау 1516 жылы португалдықтар салған "Носса Сеньора Да Луз" (Жарық Анасы) шіркеуінен шыққан. Бұл шіркеу Тамил Надудағы ең көне христиандық құрылымдардың бірі болып саналады. 19-ғасырдың соңы мен 20-ғасырдың басында қала Мадрас қаласының сауда және интеллектуалдық орталығына айналды, британдық білім алған заңгерлер мен мемлекет қайраткерлерінің мекені болды, олардың ең беделділері Майлапур тобын құрады. Майлапурда тұрған көрнекті тұлғалар: В. Бхашям Айянгар, С. Субрамания Айер, Т. Мадхава Рао, Эрдли Нортон, П. С. Сивасвами Айер, Пеннатур Субрамания Айер, В. Кришнасвами Айер, С. Рамасвами Айер, Х. Бхимасена Рау, С. С. Рама Рао Сахиб, Субанторе Васудева Рао, К. Р. Кришнасвами Рао Сахиб және инженер К. Р. Нараяна Рао.

Орналасқан жері

Майлапур британдықтар салған Ченнаи қаласының оңтүстігіне бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл ауданның солтүстігінде Трипликан, солтүстік-батысында Рояпетта, батысында Альварпет және оңтүстігінде Мандавели жатыр. Бенгал шығанағы Майлапурдың шығыс жағында. Ол солтүстіктен оңтүстікке шамамен 4 шақырымға, ал шығыстан батысқа 2 шақырымға созылып жатыр.

Демография

Майлапур халқының саны шамамен 150 000-ден 300 000-ға дейін естіледі. Бұл жер брахмандар үшін мәдени маңызы бар орын болып ұзақ жылдардан бері саналады, бұл Майлапурдың ерте замандағы храм орталығы ретіндегі рөлімен байланысты болуы мүмкін. Смарта брахмандары – бұл елді мекенге қоныстанған алғашқы адамдардың бірі болды. Майлапур жеке елді мекен емес, Ченнаи қаласының бір бөлігі болғандықтан, дәл статистика алу қиын. Майлапурдың әртүрлі аудандары Ченнаи қалалық әкімшілігінің әртүрлі округтеріне бөлінген.

Маңызды жерлер

Майлапур өзінің мәдени және діни мұрасымен танымал. Майлапурда жүздеген ғибадатханалар, шіркеулер және мешіттер бар.

Қапалиесваар ғибадатханасы

Капалеесваар ғибадатханасы Ченнаи қаласының ең танымал ғибадатханаларының бірі. Бұл ғибадатхана бастапқыда Түлүва әулеті (1491–1570 жж.) Майлапур теңіз жағалауынан көшірілген. Ғибадатхананың басты құдайы – Шива. Ғибадатхана тамаша дравид сәулет өнерінің үлгісін көрсетеді. Үлкен ғибадатхананың төңірегінде жеміс-жидек, гүлдер, көкөністер және дәстүрлі қола ыдыстар сататын, көп адамға толы дәстүрлі көше базарлары орналасқан.

Ади Кесава Перумал ғибадатханасы

Майлапур Ади Кесава Перумал ғибадатханасымен әйгілі. Бұл ғибадатхана индуизм пантеонының басты құдайы және индуизм үштігіндегі "Сақтаушы" – Кешава немесе Вишну құрметіне салынған. Ғибадатханада Вишнудың мүсіні және оның әсем жұбайы Лакшми құдайы бар. Бұл Пейалвардың туған жері. Мұнда Майуравалли, Чаккараталвар, Шри Андал, Шри Рама және Анжанеяға арналған саннатилер бар. Бұл Пейалвардың аватара сталам (туған жері) және Альварға арналған жеке саннати бар. Брахмоцва кезінде, құдайы шеруге Шридеви мен Будевидің сүйемелдеуімен шығады, сондай-ақ ғасырлар бойы сақталған құдық (күлам) маңында Теппам мерекесін тамашалауға мүмкіндік береді. Жыл сайын Партхасарати Перумал Кесава Перумал ғибадатханасына келеді, ал Кесава Перумал да Пейалвармен бірге Трипликанға барады.

Шри Веданта Десикар Девастанам / Шри Шринивасар Коил

Майлапурдың Читра Куламның жанындағы Шринивасар ғибадатханасы Веданта Десикар Девастханам (SVDD) басқаруында. Ол әсерлі гопураммен көзге түсетін Ади Кесава Перумал ғибадатханасының қасында орналасқан, оны алыстан көруге болады.

Валувар Коил

Экамбаресвара–Камакси қайнауы, көбінесе Валлувар қайнауы деп аталады. Валлувар киіз үйі Экамбаресвара қайнауының кешенінде орналасқан және ақын-әулие Валлуварға арналған. Бұл храм 16 ғасырдың басына дейін салынған, ал 1970 жылдары кеңінен жөнделген. Валлувардың туған жері саналатын бұл храм, Валлуварға арналып салынған ең ежелгі храм болып табылады. Сондай-ақ, храм тамил тіліне құштарлардың бас қосып отыру орны ретінде де қызмет етеді. Көптеген адамдар бұл храмды Валлувардың туған жері деп есептесе, ал кейбіреулері оны оның самадхиі (жан сақтау орны) деп санайды.

Мадхава Перумал ғибадатханасы

Мадхава Перумал ғибадатханасы инду құдайы Вишнуға арналған. Дравид сәулет стилінде салынған, Вишнуға, Мадхава Перумал ретінде және оның жұбайы Лакшми Әміртағадавалли ретінде табыну үшін. Кейбір мәліметтерге сәйкес, бұл ғибадатхана VI-IX ғасырлардағы он екі Алвар әулиесінің бірінші үш әулиесінің бірі – Пеялвардың туған жері саналады.

Рамакришна математикасы

Шри Рамакришна Мутт – Оңтүстік Үндістандағы Рамакришна орденінің ең көне орталығы. Шри Рамакришна – ғибадатхананың басты құдайы. Ғибадатхана сәулеті индуизм, ислам, буддизм, раджпут және христиан стильдерінің үйлесімінен тұрады. Көпке созылған кампуста дхьяна – яғни, санскрит тілінде медитация – үшін бірнеше үлкен, тыныш залдар бар. Кампустағы кітап дүкенінде үнді эпостары «Рамаяна» мен «Махабхарата», Рамакришна Парамахамса мен Свами Вивекананданың сөздері, саяхаттары мен еңбектері, сондай-ақ Веданта философиясы және ай сайын жарияланатын журналдар сатылады. Монахтар жексенбі күндері сағат 17:30-дан 18:30-ға дейін ағылшын тілінде дәрістер оқиды және сұхбаттасулар жүргізеді.

Сан-Томе базиликасы

Сан-Томе базиликасы, апостол Томас қабірінің үстінде салынған, Ченнай қаласындағы Сантомеде орналасқан Рим католик шіркеуінің кіші базиликасы. Томас 52 жылы қазіргі Үндістанның Керала штатындағы Музириске кемемен барған деп есептеледі. Кераланың Сент-Томас немесе Назрани христиандарының апостол Томас арқылы дінге кіргеніне сендіреді. Дәстүр бойынша, Томас 72 жылы Милапурда қаза тауып, оның денесі осы жерге жерленген. Оның қасиетті деректері үшінші ғасырда Эдессаға көшірілді. Сан-Томе базиликасы оның түпкілікті қабірінің үстінде 16 ғасырда португалдық саяхатшылармен салынды және 1893 жылы британдықтармен собор статусымен қайта жаңартылды, ол бүгінгі күнге дейін сақталған.

Луз шіркеуі

Біздің Жарық Анамыз шіркеуі – жергілікті жердегі рим-католик қасиетті орны. Жергілікті тұрғындар оны көбінесе Луз шіркеуі деп атайды, бұл португал тіліндегі Nossa Senhora da Luz деген аттан шыққан. 1516 жылы португалдар салған бұл шіркеу қаланың ең көне шіркеулерінің бірі және оның негізгі тасы Үндістандағы ең көне еуропалық ескерткіштердің бірі болып саналады. Шіркеу тарихы 16 ғасырдағы миссионерлердің құрлыққа қауіпсіз жеткені туралы аңызға дейін жетеді. Шіркеу апостол Томаның жерленгеніне сенетін Сантхоме базиликасына өте жақын орналасқан. Шіркеу салынған кезде бұл аймақ тығыз орман болған, бірақ қазір ол қарбалас қаланың бір бөлігіне айналды. Бұл 16 ғасырлық еуропалық сәулет өнерінің ғимараты готикалық аркалар мен барокколық әшекейлерден тұрады. Жарық Анамыздың мерекесі жыл сайын 15 тамызда тойланады.

Мәдениет

Майлапур қаланың мәдени орталығы деп көпшілік тарапынан танылады. Майлапур – музыка сабхаларының (мәдени ұйымдардың) және музыканттардың мекені. Желтоқсан айы көбінесе Музыка маусымы ретінде белгіленеді, осы кезде Майлапурдағы сабхалар тұрақты түрде кутчерилер ұйымдастырады. Осы кезеңде карнатик музыкасының әншілері мен орындаушылары өнер көрсетеді. Майлапурдағы Партхасарати Свами сабхасы Тамил Надудағы ең көне сабха (жиналыс) болып табылады. Ауданның солтүстігіндегі Мадрас музыка академиясы қаладағы өнер шараларының маңызды орталығы. Бхаратхия Видья Бхаван аудиториясында мәдени іс-шаралар өткізіледі. Нагешвара Рао паркінің жанында орналасқан Майлапур Көркем Өнерлер орталығы да бір сабха. 10 күндік Пангуни Брахмотсавам – Капалешварар храмының және оның төңірегіндегі киізді храмдардың процессиялық шерулерінің сериясы, бұл Тамил айы Пангуниде (наурыз-сәуір) өтетін ауданның ең маңызды жылдық іс-шарасы. Елдің түкпір-түкпірінен және шетелден келген адамдар осы шараларға қатысады. Винаякар арыбымен басталатын және айналасындағы храмдардың паланкиндермен және басқа да құдайларымен, соның ішінде Мундагаканни Аман, Колавизи Аман, Валувармен Васуки, Драупади Аман, Анкалапарамешвари Аман, Вайрамуди Свами және Чинтадрипет Мутукумаран процессияға қатысады. Сегізінші күні Арубатимуварға ең көп адам жиналады, осы күні 63 наянмармен қатар 64-ші наянмар ретінде философ-әулие Валлувардың мүсіні процессиямен жүреді. Бұл мереке біздің заманымыздың 7-ші ғасырына дейін жетеді. Нагешвара Рао бағы ойын алаңдарымен, бұталарымен және мәдени шараларымен танымал. Mylapore веб-сайты Ченнаи қаласының өнері мен мәдениеті туралы жаңалықтарды ұсынады. Mylapore Times апталық аудандық газеті Майлапур ауданына қатысты мәселелерді қамтиды.

Тағам

Майлапур Оңтүстік Үндістан тағамдарымен де әйгілі. Майлапурда көптеген танымал тамақтану орындары бар, оларға адамдар көптеп келеді.

Саясат

Майлапур сайлау округі Оңтүстік Ченнаи (Лок Сабха округінің) құрамына кіреді.

Трамвай

Бұрын Сантхомеден Луз және Милапур арқылы Кутчерри жолынан өтетін трамвай желісі болған.

Жол

Майлапур қаланың басқа аудандарымен МТК автобустары арқылы байланысады, соның ішінде Ченнаи Орталық вокзалы, Т. Нагар, Тамбарам, Бродвей, CMBT және Вадапалани.

Темір жол

Түйірмелай темір жол станциясы, Жылдам Транзит Жүйесі желісінде, Майлапурды солтүстіктегі Ченнаи Бич және оңтүстіктегі Велачеримен байланыстырады.