Ирландияның инфрақұрылымдық даму жобалары

Кіріспе

Ирландиядағы ірі инфрақұрылымдық дамулар
Ирландияның мемлекеттік жұмыс схемасы

Ұлттық даму жоспары (NDP, Plean Forbartha Náisiúnta) – Ирландия үкіметі ұйымдастырылған, ірі көлемді шығындарды (көбінесе) ұлттық инфрақұрылымға бағытталған бағдарламаға берген атау. Бірінші бесжылдық жоспар 1988 жылдан 1993 жылға дейін, екіншісі 1994 жылдан 1999 жылға дейін алты жылдық жоспар, ал үшіншісі 2000 жылдан 2006 жылға дейін жеті жылдық жоспар ретінде іске асырылды. Төртінші Ұлттық даму жоспары 2007 жылдан 2011 жылға дейін жүзеге асырылды (осы кезеңде күн сайын 70 миллион евро жұмсалды). Үшінші жоспардың басты элементтері – Ирландияның ірі қалаларын байланыстыратын ұлттық тас жол желісін дамыту болды. Темір жол желісін жаңарту осы жобаның екінші дәрежелі мақсаты болды. ESRI 2023 жылы соңғы Ұлттық даму жоспарын қарап шықты.

Жол желісі

2009 жылдың басында автожол желісінде маңызды прогресс жасалды, бес ірі қалааралық автожолдың барлық бөлімдері құрылыс кезеңінде немесе толыққанды аяқталды. Дублиннен Белфастқа қарай созылған М1 автожолы Солтүстік Ирландиямен шекараға дейін аяқталды. N1/M1 бағытының соңғы аяқталған бөлігі – автожол/екі қатарлы жолдың жаңартылуы, ол шекарадан өтіп, Ньюриге дейінгі A1 бағытына ұласты. Бұл – шекараны кесіп өтетін алғашқы жоба болды және 2007 жылдың 2 тамызында қозғалысқа ашылды, осылайша N1/M1 бағыты толыққанды аяқталды. 2010 жылы Дублин мен Лимерик арасындағы N7/M7 автожолы аяқталды. 2006 жылдан бастап Ненагтан Лимерикке дейінгі учаскедегі жұмыстар басталғаннан кейін Портлаузден Лимерикке қарай автожолды батысқа қарай кеңейту бойынша ауқымды жұмыстар жүргізілді. Портлаузден Кастлтаунға дейінгі құрылыс 2007 жылы, ал Кастлтаундан Ненагқа дейінгі құрылыс 2008 жылы басталды. Барлық бөлімдер 2010 жылдың әртүрлі кезеңдерінде аяқталды. Осы кезеңде жасалған басқа да жаңартулардың ішінде 2006 жылдың тамызында аяқталған Наас жолының жаңартулары бар. Бұл жолдың бір бөлігін әр бағытта үш қатарлы қозғалысқа дейін кеңейтуді және бірнеше деңгейдегі қиылыстарды жоюды қамтыды. М4/N4 Дублиннен Слайгоға қарай (сондай-ақ Галвейге N6/M6 желісіне қосылатын жол) қазір Мидлендс аймағына дейін жетті. 2008 жылдың қыркүйегінде М6 автожолы Киннегадтан Атлонға дейін үздіксіз созылды. М6 бағытының қалған бөлігі 2009 жылы Галвейге дейін аяқталды (онда ол жоспарланған М17/М18 жобаларымен қосылатын болады). М9 автожолының Уотерфордқа дейінгі барлық бөлімдері де аяқталды. М9 Карлоу айналма жолы 2008 жылдың мамыр айында ашылды, ал Уотерфорд Кноктопер жобасы 2010 жылы пайдалануға берілді. М8 Дублин-Корк автожолы 2008 жылы 37 шақырымдық Кашел-Митчелстаун учаскесінің ашылуымен және Кашел айналма жолын автожол стандартына келтірумен аяқталуға жақын келді. 2008 жылдың желтоқсанында 40 шақырымдық М8 Cullahill-Cashel учаскесі қозғалысқа ашылды. Бұл бағыттың қалған бөліктері 2007 жылдың соңына қарай құрылыс кезеңінде болды. 16 шақырымдық Фермой-Митчелстаун учаскесі 2009 жылдың 25 мамырында қозғалысқа ашылды. М8 автожолы 2010 жылы М7/М8 Портлауз-Каслтаун/Куллахилл бағытының ашылуымен аяқталды, онда М8 автожолы М7 автожолымен қиылысады. N11/M11 автожолы да жаңа 47 шақырымдық M3 автожолымен бірге жаңарту жұмыстарын жүзеге асыруда. 2010 жылы M50 автожолының, Дублин қаласының ішкі айналма жолының жаңарту жұмыстары аяқталды. M50 автожолының кейбір бөліктерін жаңарту ұлттық даму жоспарына (ҰДЖ) қосылды. Жаңартулардың бірі – M50 Дублин портының туннелі жобасы, ол қала орталығының солтүстігіндегі М1 автожолынан басталып, қала орталығының шығысындағы Docklands аймағына дейін туннель салуды қамтыды. Туннельді 2006 жылдың 20 желтоқсанында премьер-министр Берти Ахерн ресми түрде ашты. Басқа жаңартулар N4/M50 автожолын үздіксіз қозғалысқа келтіруді және көптеген қиылыстар арасында автожолды әр бағытта үш немесе төрт қатарлы қозғалысқа жаңартуды қамтыды. N7/M50 және M1/M50 қиылыстарын үздіксіз немесе жартылай үздіксіз қозғалысқа келтіру жұмыстары, сондай-ақ қалған бағытты үш немесе төрт қатарлы автожолға жаңарту 2009 жылдың соңында және 2010 жылы аяқталды. 2009 жылдың басында Атлантикалық дәлізінде де белгілі бір прогресс жасалды, оның мақсаты N15, N17, N18, N20 және N25 автожолдарын жаңарту арқылы Леттеркенни мен Уотерфордты байланыстыру болды. Жаңартулар Леттеркенни мен Слайго, Слайго мен Галвей, Галвей мен Лимерик, Лимерик пен Корк және Корк пен Уотерфорд арасында екі қатарлы/автожолмен байланыстыруды көздеді. 2008 жылдың қараша айында N18 HQDC автожолының 22 шақырымдық бөлігі Крушиннен Гортқа қарай құрылысын бастады. Жолдың басқа да бірнеше бөліктері жоспарлау кезеңінде. M20 Корк-Лимерик автожолы бойынша қоғамдық тыңдаулар өтіп жатыр, ал Экологиялық саралап бағалау (ЭСБ) және автожол туралы бұйрық келесі жылдың сәуір айында жариялануы тиіс. 2017 жылы Галвейден Туамға дейінгі М17 және Горттан (жоғарыда аталған М17 автожолымен байланысатын) М18 автожолдары аяқталды. N25 Уотерфорд қаласының айналма жолы 2009 жылдың 19 қазанында, жоспардан 10 ай бұрын аяқталды. N25 New Ross айналма жолы 2020 жылдың қаңтар айында ашылды.

By the start of 2009 substantial progress had been made on the motorway network, with all sections of the five major inter urban motorways either under construction or complete. The M1 motorway from Dublin towards Belfast has been completed as far as the border with Northern Ireland. The last section of N1/M1 route to be completed was the motorway/dual carriageway upgrade that crossed the border to become an upgraded A1 route as far as Newry. This was the first cross border road project and was opened to traffic on 2 August 2007, thus completing the N1/M1 route. The N7/M7 motorway from Dublin to Limerick was completed in 2010. Major work was undertaken to extend the motorway westwards from Portlaoise to Limerick from 2006 onwards when work on the Nenagh to Limerick section commenced. Construction commenced on the Portlaoise to Castletown section in 2007 while work commenced on the Castletown to Nenagh section in 2008. All sections were completed at various times in 2010. Other upgrades during this period include the Naas road upgrade, which was finished in August 2006. This involved the widening of a section of the route to three lanes in each direction and the removal of several at grade junctions. The M4/N4 from Dublin towards Sligo (and providing the link to the N6/M6 for Galway) now reaches as far as the Midlands. By September 2008, the M6 motorway was contiguous from Kinnegad to Athlone. The rest of the M6 route was completed in 2009 as far as Galway (where it will tie in with the proposed M17/M18 schemes). All sections of the M9 motorway to Waterford are also completed. The M9 Carlow bypass element opened in May 2008, while the Waterford Knocktopher scheme opened in 2010. The M8 Dublin Cork road motorway moved substantially towards completion in 2008 with the opening of the 37 km Cashel Mitchelstown scheme and the redesignation of the Cashel bypass to motorway standard. In December 2008, the 40 km M8 Cullahill Cashel scheme was opened to traffic. All other sections of this route were under construction by late 2007. The 16 km Fermoy to Mitchelstown segment opened to traffic on 25 May 2009. The M8 was completed in 2010 following the opening of the M7/M8 Portlaoise to Castletown/Cullahill route where the M8 intersects with the M7. The N11/M11 is also receiving upgrades along with the new controversial 47 km M3 motorway. In 2010, upgrade works the now complete M50 motorway Dublin inner ring road were finalised. The upgrade of parts of the M50 was appended to the NDP. One of the upgrades was the M50 Dublin Port Tunnel project which was a major scheme involving tunnelling from the M1 north of the city centre, through to the Docklands to the east of the city centre. The tunnel was officially opened by the Taoiseach, Bertie Ahern, on 20 December 2006. Other upgrades included the changing of the N4/M50 to a free flow layout and an upgrade of the motorway to three or four lanes in each direction between many junctions. Works to upgrade the N7/M50 and M1/M50 junctions to free flow or near free flow layouts, and to upgrade the rest of the route to three or four lane motorway were completed in late 2009 and during 2010. By early 2009, some progress had been made on the Atlantic Corridor, which aims to link Letterkenny to Waterford, via upgrades of the N15, N17, N18, N20 and N25. The upgrade would have seen dual carriageway/motorway links between Letterkenny and Sligo, Sligo and Galway, Galway and Limerick, Limerick and Cork and Cork and Waterford. In November 2008 work commenced on the 22 km section of the N18 HQDC from Crusheen to Gort. Various other sections of the route are planning stages. The M20 Cork Limerick route is at public consultation stage and an EIS and motorway order are due to be published around April next year. The M17 from Galway to Tuam, along with the M18 from Gort (which ties in with the aforementioned M17) were completed in 2017. The N25 Waterford City bypass was completed on 19 October 2009, 10 months ahead of schedule. The N25 New Ross bypass was opened in January 2020.

Темір жол желісі

Дублиннің қала маңындағы бағыттары қала маңындағы вагондар түрінде жаңа жылжымалы құрамның көп мөлшерінен пайдаланды. Олар солтүстікке қарай Дундалк, солтүстік-батысқа қарай Мейнут, оңтүстік-батысқа қарай Портлоуз және оңтүстікке қарай Горэйге дейін жұмыс істейді. Солтүстік-оңтүстік бағыттың Дублин арқылы өтетін электрленген бөлігіне қосымша ЭМУ вагондары қосылды. Сонымен қатар, Дублинде 2004 жылы жаңа трамвай жүйесі – Луас ашылды. Іске асырылған негізгі жобалар – Дублиндегі Хьюстон станциясын тоғыз платформаға дейін жаңарту және Дрогедадағы жаңа вагон сервистік депосы. Көптеген басқа станциялар, әсіресе Дублин қала маңындағы станциялар жаңартылып, модернизацияланды, мысалы, жаңа жаяу өткелдерде лифттер орнатылды. Мүгедектерге арналған қолжетімділікті жақсартуға бағытталған басқа да шаралар жүзеге асырылды, сондай-ақ «қою-бару» (park and ride) мүмкіндіктері дамытылды. InterCity қатынасы жаңа қала маңы вагондарының есебінен бұрын қолданылған InterCity жылжымалы құрамын босатып, тиімдірек болды. 2006 жылы 67 жаңа локомотивпен тартқызылатын InterCity вагондары енгізілді. 100-ден астам «өңірлік вагондар» тапсырыс берілді, олар қазіргі уақытта DMU түрінде, тек қана қала маңы емес, шеткі аймақтардағы қызметтерде пайдаланылуда. Лимериктен Энниске дейінгі бағыттардағы қызметтер арттырылды. Жоспарланған дамулардың қатарында Коркте қала маңы теміржолын жақсарту болды, онда теміржолдың бір бөлігі қаланың шығысындағы Мидлтонға қайта ашылды. Талқыланып жатқан басқа жобалар (олардың кейбіреуі немесе барлығы жүзеге асырылмауы мүмкін): Дублиннен Наванға теміржол желісін салу. Дублин әуежайына теміржол байланысын дамыту (мүмкін, жер асты метро желісі ретінде). Слиго және батыс қала маңы қызметтері үшін Спенсер Докта жаңа қалалық теміржол терминалын ашу. Доклендс теміржол стансасынан Спенсер Док арқылы Пирс станциясына оңтүстікке және Хьюстон станциясына батысқа қарай DART жер асты туннелін салу. Лимериктен Слайгоға дейінгі Батыс теміржол дәлізін қайта ашу. Эннистен Атенриге дейінгі бөлігі 2010 жылы қайта ашылды, Атенриден Туамға дейінгі бөліктер, сондай-ақ Туамның солтүстігіндегі құқықтық жолдар 2011 жылы мерзімсіз тоқтатылды. Лимерик-Трали және Атлон-Муллингар теміржол желілерін қайта ашу.

Dublin suburban routes benefited from large amounts of new rolling stock, in the form of suburban railcars. These operate north to Dundalk, northwest to Maynooth, southwest to Portlaoise and south to Gorey. The electrified section of the north south route through Dublin had extra EMUs brought into service. Dublin also saw the opening of a new tram system, the Luas in 2004. Major projects undertaken were the upgrade of Heuston Station in Dublin to nine platforms and the new railcar servicing depot in Drogheda. Many other stations, particularly the Dublin suburban stations, were upgraded and modernised, with lifts for example on new footbridges. Other measures to improve disabled access were implemented, and park and ride facilities were developed. InterCity travel benefited from new suburban railcars freeing up InterCity rolling stock previously in use. 67 new locomotive hauled InterCity carriages were introduced in 2006. Over 100 "regional railcars" were ordered, in the form DMUs currently in use on peripheral services that are not commuter only. Services were increased on routes such as that from Limerick to Ennis. Planned developments included enhancing suburban rail in Cork, where a section of rail was reopened to Midleton, east of the city. Other projects under discussion, some or all of which are unlikely to be undertaken, include:
A railway line from Dublin to Navan. Developing a rail link to Dublin Airport (possibly as an underground Metro link). Opening a new city centre railway terminus for Sligo and western commuter services at Spencer Dock. Creating the DART Underground tunnel south from the Docklands railway station in Spencer Dock to Pearse Station and west to Heuston Station. Reopening a Western Railway Corridor from Limerick to Sligo. The section from Ennis to Athenry was reopened in 2010, with the sections from Athenry to Tuam, as well as preserving right of way north of Tuam, cancelled indefinitely in 2011. Reopening of Limerick Tralee and Athlone Mullingar railway lines.