Элис Фэй: Американдық әнші және актрисаның өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық актриса және әнші (1915–1998)

Элис Фэй (нағыз аты – Элис Джин Лепперт; 5 мамыр 1915 – 9 мамыр 1998) – американдық актриса және әнші. 1930 және 1940 жылдары 20th Century Fox студиясының музыкалық жұлдызы болған Фэй «Авенюда» (1937) және «Александрдың рагтайм тобы» (1938) сияқты фильмдерде ойнады. Ол көбінесе 1943 жылғы «Hello, Frisco, Hello» музыкалық фильмінде таныстырған, «Оскар» сыйлығын жеңіп алған «You'll Never Know» әнімен байланыстырылады. Ол киноактрисалық мансабынан бас тартып, «Фил Харрис Элис Фэй Шоу» радио бағдарламасындағы рөлімен танымал болды.

19151933: Ерте өмір және мансап басталуы

Элис Жан Леперт 1915 жылдың 5 мамырында Манхэттендегі Hell's Kitchen ауданында дүниеге келді. Ол Mirror шоколад компаниясында жұмыс істеген Элис (құрмет аты Моффит) мен полиция қызметкері Чарльз Леперттің қызы болды. Оның Чарльз есімді ағасы бар еді. Фей епископальдық дінде тәрбиеленді. Фэйдің өнер мансабы вадевильде хор қызы ретінде басталды. Ол "Эрл Кэрроллдың әуендері" кастингінен өте жас болғандықтан өтпеді. Содан кейін ол Бродвейге көшіп, Джордж Уайттың 1931 жылғы "Скандалдары" қойылымында маңызды рөлді алды. Осы кезде Фей өзінің сахналық есімін қабылдады және алғаш рет Руди Валледің "Флейшманның ашытқы сағаты" радио бағдарламасы арқылы радио тыңдаушыларына танылды.

1934-1938: Алғашқы еңбектері

Фэй 1934 жылы өзінің алғашқы маңызды кино рөлін алды, ол кезде Лилиан Харви Джордж Уайттың «Скандалдар» (1934 жылғы фильм) фильміндегі басты рөлден бас тартты, онда Валли де түсуге тиіс болған. Алдымен Валлимен музыкалық номер орындау үшін шақырылған Фэй, нәтижесінде әйел басты рөлді сомдады. Ол 1930-жылдардың көрермендері үшін танымал киножұлдызға айналды, әсіресе «Фокс» студиясының бас продюсері Даррил Ф. Занук оны өзінің шәкірті еткенде. Ол Фэйді әзілге құмар шоу-қыз бейнесінен жастыққа, бірақ аналық сезімге толы кейіпке өзгертті, мысалы, бірнеше Ширли Темпл фильмдеріндегі рөлдерінде. Фэй физикалық түрленуге ұшырады, Жан Харлоудың бейнесінен денсаулыққа пайдалы келбетке көшті, онда оның платина шашы мен қарындашпен сызылған қабаулары табиғи түске ауыстырылды. Фэй «Ескі Чикаго» (1938) фильмінде әйел басты рөлге бекітілді. Занук бастапқыда Фэйдің түсуіне қарсы болды, себебі бұл рөл Жан Харлоу үшін жазылған еді, бірақ сыншылар Фэйдің ойынын жоғары бағалады. Фильмде 20 минуттық финальдық сахна бар, ол Ұлы Чикаго өртінің қайта жандандырылуы еді – бұл өте қауіпті көрініс болғандықтан, басты жұлдыздардан басқа әйелдерге түсірілім алаңына кіруге тыйым салынды. Фильмде ол ең көп бірге түскен әріптестері Тайрон Пауэр мен Дон Амешпен бірге ойнады, өйткені студиялар өз келісімшарт актёрларын бірнеше фильмде жұптастыруды қалыпты жағдай деп есептеді. Фэй, Пауэр және Амеш 1938 жылы шыққан «Александрдың рагтайм тобы» фильмі үшін қайтадан бірікті, ол Ирвинг Берлиннің 20-дан астам әнін көрсету үшін жасалған еді; Фэй тағы да жағымды пікірлер алды. Өз заманының ең қымбат фильмдерінің бірі болған бұл фильм, сонымен қатар 1930-жылдардың ең табысты музыкалық фильмдерінің біріне айналды.

1939-1940 жылдар

1939 жылы Фэй Голливудтағы кассада табыс тапқан ең үздік 10 актердің қатарында аталды. Сол жылы ол Тайрон Пауэрмен бірге «Вашингтон алаңының розасы» фильмін түсірді. Фильм үлкен сәттілікке ие болғанымен, оның сюжеті комедия актрисасы Фанни Брайстың шынайы өміріне негізделген, ол өзінің әңгімесін ұрлағандығы үшін Fox компаниясын сотқа берген. Фэйдің танымалдылығының арқасында Fox оны көбінесе актерлік шеберлігін көрсетуден гөрі ақша табу мақсатымен фильмдерге шақырды. «Tail Spin» және «Barricade» (екеуі де 1939 жылғы) фильмдері әдеттегі Фэй фильмдерінен гөрі драмалық сипатқа ие болды және көбінесе әндер жоқ еді. Бірақ оның үлкен танымалдығының нәтижесінде, 1930 және 1940 жылдары түсірген фильмдерінің ешқайсысы зиянға ұшырамады, бұл жетістік оған «Түлкі патшайымы» деген лақап атты сыйлады. Екінші жүктілігі оны ауруханаға жатқызуға мәжбүр етті, соның салдарынан ол «Бруклинде ағаш өседі» фильміндегі басты рөлді Джоан Блонделлге беруге келісті, ал «Долли систерлер» мюзиклындағы рөлден бас тартты (оның орнына маусым Хавер тағайындалды). Соңында Фэй «Күңгірт періште» (1945) фильміндегі басты рөлді қабылдады. Фильм Фэй үшін түсірілгенімен, Занук өзінің жаңа шәкірті Линда Дарнеллді насихаттауға тырысты, Фэйдің көптеген көріністерін қысқартып, Дарнеллдің көріністерін баса көрсетуге бұйрық берді. Фэй финалдық нұсқаны көрген кезде – оның рөлі 12 сахнаға және әнге дейін қысқартылғанын байқады – ол Занукке ашулы хат жазып, бірден машинасына отырып, киім-шешім бөлмесінің кілттерін студия күзетшісіне беріп, үйіне қайтып келді, ешқашан Fox-қа оралмауға ант берді. Фэйдің танымалдығы соншалықты жоғары болғандықтан, әлемнің түкпір-түкпірінен оның үйіне және Fox студиясына мыңдаған хаттар жіберіліп, оны тағы бір фильмге түсуге шақырды. 1987 жылы ол сұхбат берушіге: «Мен фильмдерді түсіруді тоқтатқанда, маған қиын болған жоқ, себебі мен көптеген нәрселерді істемеген едім. Мен үйді ұстауды ешқашан үйренбедім. Мен тамақ дайындауды білмейтінмін. Мен қалай сауда жасау керектігін де білмейтінмін. Осының бәрі менің олқылықтарымды толтырды» деді. Одан кейін ол фильмдерде эпизодтық рөлдерде ғана ойнады, «Вон Тон Тон, Голливудты құтқарған иттің» (1976) және «Лассидің сиқыры» (1978) фильмдерінде хатшы және официант ретінде түсті. 1984 жылы Фэй британдық теледидардағы «Бұл сіздің өміріңіз» бағдарламасының қонағы болды, ол Голливудтың Metromedia студиясында Эмонн Эндрюс тарапынан күтпеген сыйға ие болды.

By 1939, Faye was named one of the top 10 box office draws in Hollywood. That year, she made Rose of Washington Square with Tyrone Power. Although a big hit, the film was supposedly based on the real life of comedian Fanny Brice, who sued Fox for stealing her story. Because of her bankable status, Fox occasionally placed Faye in films more for the sake of making money than showcasing Faye's talents. Films such as Tail Spin and Barricade (both 1939) were more dramatic than regular Faye films, and often did not contain any songs. Due to her immense popularity, though, none of the films that she made in the 1930s and 1940s lost money; this success garnered her the nickname "Queen of Fox". Her second pregnancy resulted in a hospitalization, forcing her to surrender a plum dramatic role in A Tree Grows in Brooklyn to Joan Blondell, and she declined a musical role in The Dolly Sisters (her intended part went to June Haver). Faye finally accepted the lead role in Fallen Angel (1945). Although designed ostensibly as Faye's vehicle, Zanuck tried to build his new protégée Linda Darnell, ordering many of Faye's scenes cut and those of Darnell's emphasized. When Faye saw a screening of the final cut—with her role reduced by 12 scenes and a song number—she wrote a scathing note to Zanuck, went straight to her car, gave her dressing room keys to the studio gate guard, and drove home, vowing never to return to Fox. Faye was still so popular that thousands of letters were sent to Faye's home and the Fox studios from around the world, begging her to return for another picture. In 1987, she told an interviewer, "When I stopped making pictures, it didn't bother me because there were so many things I hadn't done. I had never learned to run a house. I didn't know how to cook. I didn't know how to shop. So all these things filled all those gaps." She made only infrequent cameo appearances in films thereafter, playing a secretary in Won Ton Ton, the Dog Who Saved Hollywood (1976) and in The Magic of Lassie (1978) as a waitress. Faye was the subject of This Is Your Life for British television in 1984, when she was surprised by Eamonn Andrews at Hollywood's Metromedia Studios.

Неке және радиодағы мансап

Фэйдің 1937 жылы Тони Мартинмен жасаған алғашқы некесі 1940 жылы ажырысып бітті; екеуінің де уақытын толығымен жұмысқа жұмсайтын қарқынды мансабы болды, сондықтан бірге болуға аз мүмкіндік болды. 1941 жылдың мамырында ол оркестр жетекшісі Фил Харриске тұрмысқа шықты. Голливудтағы ең сәтті некелердің бірі болған олардың одағы «Джек Бенни бағдарламасы» атты радио комедиясының сюжеттік желісіне айналды, онда Харрис 16 жыл бойы тұрақты актер құрамының мүшесі болды. Олардың екі қызы болды: Элис (1942 жылы туған) және Филлис (1944 жылы туған), сондай-ақ Харристің алғашқы некесінен асырап алған ұлы Фил Харрис кіші (1935–2001). Фэйдің кино мансабы төмендеген кезде Фэй мен Харрис радиода бірге жұмыс істей бастады. Бірінші кезде, 1946 жылы NBC арнасында «The Fitch Bandwagon» атты әртүрлі бағдарламаны жүргізу үшін бірікті. Харристердің жеңіл әзіл-қалжыңдары оларды бағдарламаның жұлдыздарына айналдырды. 1948 жылы Fitch компаниясының орнына фармацевтикалық компания Rexall келді, ал бағдарлама, енді күйеу мен әйелдің әрқайсысынан музыкалық үзіліс қосылған таза комедиялық жанрға көшті және «The Phil Harris Alice Faye Show» деп аталды. Харристің комедиялық таланты Джек Беннидің Jell-O және Lucky Strike радиошоуларындағы жұмысынан бұрыннан танымал болды. 1936 жылдан 1952 жылға дейін ол Беннидің әзілқой, джаз тілінде сөйлейтін, модаға құмар оркестр жетекшісінің рөлін ойнады. Өздерінің шоуы сериалға айналғанда, оркестр жетекшісі комедиан Харрис пен әнші-актриса Фэй өздерін-өздері сомдап, екі өте епті балаларын сәл ертегілі жағдайларда тәрбиеледі, көбінесе Харристің оркестрінің гитарисі Фрэнк Ремли (Эллиотт Льюис), жағымсыз курьер Джулиус Абруццио (Уолтер Тетли, «Ұлы Гилдерслив» сериалындағы немере інісі Лерой рөлімен танымал), Роберт Норт Фэйдің ойдан шығарылған жұмыссыз ағасы Уилли және демеушінің өкілі Мистер Скотт (Гейл Гордон) қатысты, көбінесе Харристің жаңылысқан, дұрыс емес сөздерін айтуына байланысты Фэйдің оны құтқаруы қажет болды. Харристердің екі қызын радиода Жаннин Руз және Энн Уитфилд сомдады; сценарийді көбінесе Рей Сингер мен Дик Шевиллат жазды; шоу 1954 жылға дейін NBC радиосында тұрақты бағдарлама болып танылды. Фэйдің балдақ контральто дауысымен шұбырған балладалар мен свинг нөмірлерін орындауы шоудың басты артықшылығы болды, сондай-ақ оның күйеуіне тең келетін өткір сөздер айту қабілеті де ерекше көзге түсті. Шоудағы тұрақты әзілдер Элис кино мансабынан тапқан байлығына сілтеме жасады («Мен тек сүйетін ақшаның әйелін қорғауға тырысамын» - бұл Харристің әдеттегі әзілі), сондай-ақ Фэйдің Занукпен болған келіспеушілігіне қатысты, көбінесе «Fallen Angel» фильміне сілтеме жасалды. Шоудың алғашқы жылдары Харрис Фэй радиосы елдегі ең танымал 10 бағдарламаның қатарына кірді. Радиошоу Фэйге шоу-бизнес пен үй өмірі арасындағы қажетті тепе-теңдікті ұсынды; радиодан тек оқуға және тікелей эфирге қатысуды талап еткендіктен, Фэй қыздарымен көбірек уақыт өткізе алды.

Faye's first marriage, to Tony Martin in 1937, ended in divorce in 1940; both had busy careers that monopolized most of their time, leaving few opportunities for togetherness. In May 1941, she married bandleader Phil Harris. Their marriage, one of the most successful in Hollywood, became a plotline in the hit radio comedy, The Jack Benny Program, where for 16 years Harris was a regular cast member. The couple had two daughters, Alice (b. 1942) and Phyllis (b. 1944), along with Harris's adopted son from his first marriage, Phil Harris, Jr. (1935–2001). Faye and Harris began working in radio together as Faye's film career declined. First, they teamed to host a variety show on NBC, The Fitch Bandwagon, in 1946. The Harrises' gently tart comedy sketches made them the show's stars. By 1948, Fitch was replaced as sponsor by Rexall, the pharmaceutical company, and the show, now a strictly situation comedy with a music interlude each from husband and wife, was renamed The Phil Harris Alice Faye Show. Harris's comic talent was already familiar through his tenure on Jack Benny's radio shows for Jell O and Lucky Strike. From 1936 to 1952, he played Benny's wisecracking, jive talking, hipster bandleader. With their own show revamped to a sitcom, bandleader comedian Harris and singer actress Faye played themselves, raising two precocious children in slightly zany situations, mostly involving Harris's band guitarist Frank Remley (Elliott Lewis), obnoxious delivery boy Julius Abruzzio (Walter Tetley, familiar as nephew Leroy on The Great Gildersleeve), Robert North as Faye's fictitious deadbeat brother, Willie, and sponsor's representative Mr. Scott (Gale Gordon), and usually involving bumbling, malaproping Harris needing to be rescued by Faye. The Harrises' two daughters were played on radio by Jeanine Roose and Anne Whitfield; written mostly by Ray Singer and Dick Chevillat; the show stayed on NBC radio as a fixture until 1954. Faye's singing ballads and swing numbers in her honeyed contralto voice was a regular highlight of the show, as was her knack for tart one liners equal to those of her husband. The show's running gags also included references to Alice's wealth from her film career ("I'm only trying to protect the wife of the money I love" was a typical Harris drollery), and occasional barbs by Faye aimed at her rift with Zanuck, usually referencing Fallen Angel. In its early years, the Harris Faye radio show ranked among the top 10 radio programs in the country. The radio show also provided Faye with the perfect balance between show business and home life; since radio only required her to be present for a read through and the live broadcast, Faye was still able to spend most of her time at home with her daughters.

Кейінгі өмір және өлім

Ол 1952 жылғы президент сайлауы кезінде Адлай Стивенсонның, ал 1964 жылғы АҚШ президент сайлауында Барри Голдуотердің үгітін қолдады. Фэй мен Харрис өмірінің соңына дейін жеке және бірлесіп түрлі жобаларды іске асырды. 1974 жылы Фэй 43 жылдық үзілістен кейін «Жақсы жаңалықтар» қойылымында Бродвейге оралды, онда оның бұрынғы Fox серіктесі Джон Пэйн (оны Джин Нельсон ауыстырды) ойнады. Кейінірек Фэй Pfizer Pharmaceuticals компаниясының өкілі болып, белсенді қарттық өмір салтының пайдасын насихаттады. Фэй мен Харрис 54 жыл бірге тұрды, Харрис 1995 жылы қайтыс болғанға дейін. Фэй бір сұхбатында Харриске үйленген кезде Голливудтың көптеген өкілдері олардың некесі алты айдан аспайды деп болжағандарын айтты. Фил Харрис қайтыс болғаннан үш жыл өткен соң Элис Фэй 83 жасқа толып, содан кейін төрт күннен кейін Калифорния штатының Ранчо Мирадж қаласында асқазан рагынан қайтыс болды. Ол өртеліп, күлі Палм-Спрингс қаласына жақын орналасқан Forest Lawn зиратының (Кафедральді қала) кесенесінде Фил Харриспен бірге жерленді. Ол кино өнеріне қосқан үлесі үшін Голливуд Даңқы аллеясында 6922 Голливуд бульвары мекенжайында жұлдызға ие болды. 1994 жылы Палм-Спрингс қаласының Даңқ аллеясында оған Алтын пальма жұлдызы арналды. «Фил Харрис және Элис Фэй шоуы» ескі радио коллекционерлері арасында әлі де танымал.

Танымалдық және мұра

"Нью-Йорк таймс" газетінің некрологында оның дауысы "қонақжай" деп сипатталған. Ирвинг Берлин бірде өзінің әндерін орындау үшін Фейді басқа ешбір әншіден артық таңдайтынын айтқан, ал Джордж Гершвин мен Коул Портер оны "1937 жылы Голливудтағы ең үздік әйел әнші" деп атаған. Ол алғашқы әйел "кронер" және Бинг Кросбимен теңестірілген. Фэйдің бүкіл әлемде жанкүйерлері болғанымен, ол Ұлыбританияда ең көп танымал болды және "Алиса Фэй Кино кітабында" оның сол елдегі танымалдығына арналған жеке мақала бар. Автор Артур Николсон оның Харлоу кезеңінде де қаншалықты танымал болғанын айтады, сондай-ақ Англиядағы басқа фильмдер көбінесе аптасына үш күн көрсетілсе, Фэйдің фильмдері толық бір апта бойы көрсетілгенін жазады. 1945 жылы Фэй зейнеткерлікке шыққаннан кейін қайта шығарылған фильмдері қазіргі көрсетілімдермен бірдей (кейде одан да көп) табыс әкелді. 1962 жылы Фэй "State Fair" фильміне оралғанда, ол Англияда рекордтық көрсеткіштерге қол жеткізді.