Кіріспе

Ава Лавиния Гарднер (24 желтоқсан 1922 – 25 қаңтар 1990) – американдық актриса. Ол 1941 жылы Metro Goldwyn Mayer кинокомпаниясымен келісімшартқа қол қойды және 1946 жылы Роберт Сиодмактың «Қойғыштар» фильміндегі рөлімен сыншылардың назарын аударғанға дейін, көбінесе эпизодтық рөлдерде ойнады. Ол Джон Фордтың «Могамбо» (1953) фильміндегі рөлі үшін «Оскар» сыйлығының «Үздік әйел актриса» номинациясына, ал Джон Хьюстонның «Игуана түні» (1964) фильміндегі рөлі үшін «Алтын глобус» және BAFTA сыйлықтарының «Үздік әйел актриса» номинацияларына ұсынылды. Ол Голливудтың алтын ғасырының өкілі болды. 1950-жылдары Гарднер өзін жетекші актриса ретінде бекітіп, «Show Boat», «Pandora and the Flying Dutchman» (екеуі де 1951), «The Snows of Kilimanjaro» (1952), «The Barefoot Contessa» (1954), «Bhowani Junction» (1956) және «On the Beach» (1959) сияқты фильмдер арқылы сол дәуірдің ең танымал жұлдыздарының біріне айналды. Ол үш онжылдыққа жуық кинодағы мансабын жалғастырды, «Пекинде 55 күн» (1963), «Мамырдағы жеті күн» (1964), «Киелі кітап: Бастауында» (1966), «Мейерлинг» (1968), «Соттаушы Рой Биннің өмірі мен уақыты» (1972), «Жер сілкінісі» (1974) және «Кассандра өтпелі» (1976) фильмдерінде ойнады. 1985 жылы ол «Күйеулер қону» телесериалында Рут Галвестон рөлін ойнады. Ол 1986 жылға дейін, 1990 жылы 67 жасында қайтыс болғанға дейін үздіксіз актерлік қызметін жалғастырды. 1999 жылы Америка кино институты Гарднерді ең ұлы әйел кино жұлдыздары тізімінде 25-орынға қойды.

Ерте өмір

Ава Лавиния Гарднер 1922 жылғы 24 желтоқсанда Солтүстік Каролина штатының Грэбтаун қаласында жеті баланың ең кішісі болып дүниеге келді. Оның екі үлкен ағасы, Реймонд Эллисон (1908–1911) және Джонас Мелвин Гарднер (1911–1981) және төрт үлкен қарындасы, Беатрис Элизабет Коул (1903–1993), Элси Мей Крич (1904–1987), Эдна Инес Граймс (1906–1981) және Майра Меррит Пирс (1915–2005) болды. Оның ата-анасы Мэри Элизабет "Молли" Гарднер (қызметтік аты Бейкер) және Джонас Бейли Гарднер кедей шаруалар болып жұмыс істеді. Ол ағылшын және шотланд-ирланд тегінен шыққан. Ол анасының баптист дінінде тәрбиеленді. Балалар кішкентай кезінде Гарднерлер мүлкін жоғалтты, ал Молли жақын жердегі Брогден мектебінің мұғалімдер жатақханасында аспазшы және үй шаруасы болып жұмыс істеу туралы ұсыныс алды, бұл отбасының тамағын қамтамасыз етті, ал Джонас темекі өсіруді жалғастырып, азайған жұмысты қосымша жұмыстармен толықтырды.

Мансап

Гарднер 1940 жылы жазда Нью-Йорктегі әпкесі Беатриске қонаққа барғанда, Беатристің күйеуі Ларри Тарр, кәсіби фотограф, оның анасы Моллиге сыйлық ретінде портретін салуды ұсынды. Ол нәтижеге қатты риза болды және дайын туынды Бесінші авенюдегі Tarr Photography студиясының терезесіне қойды. Оның ән оқытушысы Харриет Ли болды. Оның көркем фильмдегі алғашқы рөлі Норма Ширердің «Біз биледік» (1942) фильмінде эпизодтық рөл болды. Он бес шағын рөлден кейін ол «Ашық жұлдыздар» (1943) фильмінде алғаш рет экранда атын көрсетті, сондай-ақ ол театр афишасында да атымен жазылған. Бес жыл бойы көбінесе MGM студиясындағы, көбінесе атаусыз шағын рөлдерден кейін, Гарднер Марк Хеллингердің «Қылкештер» (1946) фильмінде танымал болды, онда ол фаталь әйел Кити Коллинс рөлін ойнады. Келесі он жылдағы фильмдердің қатарында «Хакстерлер» (1947), «Шоу-бот» (1951), «Килиманджароның қарлары» (1952), «Жалғыз жұлдыз» (1952), «Могамбо» (1953), «Жалаң аяқ контесса» (1954), «Бховани» (1956), «Күн де шығады» (1957) және «Жағада» (1959) фильмдері бар. Камерадан тыс ол өткір тілді және әжуалы болатын, режиссер Джон Фордты бағалағанда айтқан сөзі сияқты ("Жер бетіндегі ең жаман адам. Толығымен зұлым. Оны жақсы көретінмін!"). «Жалаң аяқ контесса» фильмінде ол трагикалық тағдырға ұшыраған сұлу Мария Варгас рөлін ойнады, ол испан бишісінен Голливуд режиссерінің (Хамфри Богарт ойнаған) көмегімен халықаралық киножұлдызға айналған, бірақ бұл оқиға қайғылы аяқталды. Гарднердің осы рөлді қабылдауына оның өмір бойы жалаң аяқ жүру әдеті әсер етті. 1964 жылғы сұхбатта ол рөлді қабылдау себебін былай түсіндірді: "Ол [Хьюстон] маған өзімнен де көбірек сенді. Енді мен тыңдағаныма қуаныштымын, себебі бұл қиын және талапты рөл. Мен жас әйел рөлінен бастап, әртүрлі кезеңдерден өтіп, қартайып, әр жасқа психологиялық тұрғыдан бейімделуге мәжбүр боламын. Бұл мен үшін жаңалық және қызықты. Мен осы рөлде кейіпкерді жаратуым керек, жай ғана ойнамаймын." Гарднер 1968 жылы Лондонға көшіп, анасының өмірін алып кеткен жатыр қатерлі ісігінен қорқып, электік гистерэктомия жасады. Сол жылы ол «Майерлинг» фильмінде Австрия императоршасы Елизавета рөлін ойнады, ал император Франц Иосиф I рөлін Джеймс Мейсон сомдады. 1970-ші жылдары ол «Жер сілкінісі» (1974) (Хестонмен), «Кассандра кесімі» (1976) (Ланкастермен) және канадалық «Отпен қала» (1979) сияқты апат фильмдерінде ойнады. Ол «Судья Рой Биннің өмірі мен дәуірі» (1972) фильмінің соңында және «Көк құс» (1976) фильмінде қысқа ғана Лили Лэнгтри рөлінде пайда болды. Оның соңғы фильмі «Регина Рома» (1982) болды. 1980-ші жылдары ол негізінен теледидарда ойнады, соның ішінде «Ұзақ, ыстық жаз» мини-сериалының жаңа нұсқасы және «Түйіндер» (екеуі де 1985) сериалындағы сюжеттік желіде.

Некелер

Гарднер Лос-Анджелеске келгеннен кейін көп ұзамай, ол MGM келісімшартты актриса Микки Рунимен танысты; олар 1942 жылдың 10 қаңтарында үйленді. Салтанатты рәсім Калифорния штатының Баллард деген шалғай қаласында өтті, себебі MGM студиясының басшысы Луис Б. Майер, егер олардың жұлдызының үйленгені белгілі болса, жанкүйерлер Рунидің «Энди Харди» фильмдер сериясынан бас тартады деп уайымдады. Гарднер 1943 жылы Руниден ажырасып, психикалық зорлық-зомбылыққа сілтеме жасады; жеке өмірінде оның құмар ойындары мен әйелдерге құштарлығын кінәлап, ол жұртшылыққа сүйікті, таза мінезді судьяның ұлы Энди Харди рөліндегі оның экрандық бейнесін бұзған жоқ. Гарднердің екінші некесі де аз уақытқа созылды, ол 1945-1946 жылдары джаз музыканты және оркестр жетекшісі Арти Шоуға тұрмысқа шықты. Шоу бұрын Лана Тернерге үйленген еді. Гарднердің үшінші және соңғы некесі 1951 жылдан 1957 жылға дейін әнші және актер Франк Синатрамен болды. Кейіннен ол өзінің өмірбаянында оның өмірінің махаббаты осы екенін айтты. Синатра әйелі Нэнсиді Гарднер үшін тастап кетті, ал олардың некесі жаңалықтардың басты тақырыбына айналды. Синатраны уәкіл журналистер Хедда Хоппер мен Луэлла Парсонс, Голливуд қауымдастығы, католик шіркеуі және оның жанкүйерлері әйелімен ажырасқаны үшін сынады. Гарднер өзінің зор ықпалын, әсіресе Гарри Конмен, Синатраны «Мұнда мәңгілікке дейін» (1953) фильміндегі Оскарлық рөлге ие болуына қолдану үшін пайдаланды. Бұл рөл мен сыйлық Синатраның актерлік және әншілік мансабын қайта жандандырды. Гарднер мен Синатраның некесі қырқын-қырқынан болды. Гарднер екінші күйеуі Арти Шоуға: «Онымен [Фрэнкпен] бірге болу мүмкін емес, ол әйелмен бірге болу сияқты. Ол өте мейірімді. Менің сынғанымды ойлайды, Дрезден фарфорындай жұқамын, мені жарақаттамауға тырысады», – деп сенім білдірді. Некеде Гарднер екі рет жүкті болды, бірақ екі жүктілігін де түсірді. «MGM жұлдыздары бала туған жағдайда түрлі айыптар қарастырылған», – деп жазды ол өлімінен сегіз ай өткен соң жарық көрген өмірбаянында. Гарднер 1954 жылы ажырасуға өтініш берді, ал ажырасу рәсімі 1957 жылы аяқталды. Ажырасқаннан кейін Гарднер мен Синатра өмір бойы жақын дос болып қалды.

Қарым-қатынастар

Гарднер 1940-жылдардың басында және ортасында кәсіпкер және авиатор Говард Хьюзбен дос болып, ол қарым-қатынас 1950-жылдарға дейін сақталды. Гарднер өзінің "Ава: Менің тарихым" атты автобиографиясында Хьюзге ешқашан ғашық болмағанын, бірақ ол оның өміріне шамамен 20 жыл бойы кіріп-шығып тұрғанын айтты. Хьюздің Гарднерға деген сенімі олардың қарым-қатынасын тірі ұстады. Ол оны "өте ұялшақ, толығымен жұмбақ және [оның] кездескен ең ерекше адамнан да артық" деп сипаттады. Гарднер өмірінің соңғы 35 жылын АҚШ-тан тыс жерде өткізді. Ол алғаш рет 1950 жылы "Пандора және Ұшқан Голландиялық" фильмінің түсірілімі кезінде Испанияға сапар шекті, ал 1955 жылы сол елге көшіп, 1968 жылға дейін онда тұрып, содан кейін Лондонға көшті. Испанияда жүргенде ол жазушы Эрнест Хемингуэймен достық қарым-қатынас орнатты. Сол жылы ол оның "Күн де шығады" романының бейімделуінде түсті. Бес жыл бұрын Хемингуэй продюсер Даррил Ф. Занукты Гарднерді оның бірнеше повестері негізінде түсірілген "Килиманджароның қарлары" фильміне шақырған еді. Гаванадағы Сан-Франциско-де-Пауладағы Хемингуэйдің вилласында болғанда Гарднер бірде оның бассейніне киімсіз жүзіп кірді. Оны көрген Хемингуэй қызметкерлеріне: "Суды құйып тастамаңдар!" - деп бұйырды. 1950-жылдары Испанияда өткізген уақыты Гарднерді бұқа күресінің және Луис Мигель Домингуин сияқты бұқа күрескендердің жанкүйеріне айналдырды, ол оның сүйіктісіне айналды. Ол 1954 жылы Домингуинмен кездесе бастады, шамамен сол кезде Синатрадан ажырасуға өтініш берді. "Бұл бір түрлі ақылсыздық еді, жаным", - деді ол кейін сол кез туралы. Гарднер сонымен қатар өмірімен бірге болған досы және серігі, Испанияда шетел тілдерін дубляждау режиссері болып жұмыс істеген американдық актер Бенджамин Татармен қарым-қатынаста болды. Татар кейін Гарднермен арадағы қарым-қатынасын талқылаған автобиография жазды, бірақ кітап жарияланбады. Олардың достығы Гарднердің өмірінің соңына дейін сақталды, ал 1990 жылы ол қайтыс болғаннан кейін Пек оның үй шаруасын және итін қабылдады.

Дін және саяси көзқарастар

Гарднер бала кезінен христиан дінімен таныс болғанымен, өмірінің кейінгі жылдарында атеист болды. Өмірбаянындағы "Ava: My Story" және өмірбаяндамашылардың айтуынша, дін оның өмірінде ешқашан жағымды рөл атқармаған. Гарднердің досы Зои Саллис оны "Киелі кітап: Бастапқыда" фильмінің түсірілім алаңында кездестірген. Гарднер Пуэрто-Вальяртада Джон Хьюстонмен бірге тұрған кезде, ол дінге немқұрайлы болғандай көрінетін. Гарднер өмірі бойы афроамерикалықтардың азаматтық құқықтарын қатты қолдады. Солтүстік Каролинада өскен кезінде, ол кинотеатрлардың бөлінген бөліктерінде афроамерикалық балалармен бірге отыратын. Оның жеке көмекшісі Рене Джордан афроамерикалық болды және Гарднер оны тек ақ нәсілділерге арналған клубтарға жиі алып баратын. Ол 1948 жылғы президенттік сайлауда нәсілдік теңдік пен сегрегацияны жоюды мақсат еткен Прогрессивті партияның Генри А. Уоллесті қолдады. 1968 жылдың тамызында ол NAACP мүшесі болды.

Өлім

Өмір бойы темекі тартқаннан кейін пневмонияға шалдыққан Гарднердің денсаулығы, сондай-ақ жүйелік қызыл жегі (lupus erythematosus) ауруының күшеюі 1986 жылы инсультқа алып келді, нәтижесінде Гарднер денесінің бір бөлігіне салдақпен қалды. Ол медициналық шығындарын өте алатын болса да, Фрэнк Синатра АҚШ-тағы маманға бару үшін төлеуге ниет білдірді, және ол оған медициналық қызметкерлермен жабдықталған жеке ұшақпен сапарды ұйымдастырды. Гарднер 1990 жылдың 25 қаңтарында 67 жасында пневмония мен фиброздық альвеолиттен Лондон үйінде, 34 Ennismore Gardens мекенжайында қайтыс болды, ол 1968 жылдан бері сол жерде тұрған. Гарднер 29 қаңтарда Солтүстік Каролина штатының Смитфилд қаласындағы Сансет Мемориал паркіне әпке-бауырлары мен ата-анасы Джонас және Молли Гарднердің қасына жерленді. 1996 жылы құрылған Ава Гарднер мұражайы жақын жерде орналасқан.

Марапаттар

Гарднер «Могамбо» (1953) фильмі үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылды; аталған сыйлықты «Римдегі қаникул» фильміндегі рөлі үшін Одри Хепберн жеңіп алды. «Игуана түні» (1964) фильміндегі Максин Фолк рөліндегі ойыны жақсы бағаланды, сондай-ақ ол BAFTA сыйлығы мен «Алтын глобус» сыйлығына ұсынылды. Бұған қоса, Ава Гарднер 1964 жылы Сан-Себастьян халықаралық кинофестивалінде «Игуана түні» фильміндегі рөлі үшін «Үздік әйел актер» күміс сыйлығын жеңіп алды.

Фильм

+ Жыл Атауы Рөл Ескертулер 1941 Фэнси Жауаптар Концерттегі қыз қысқа фильмде, автор көрсетілмеген 1941 Ажыраған заң Сервистка қысқа фильмде, автор көрсетілмеген 1941 Асқақ адамның көлеңкесі Көшеден өтуші, автор көрсетілмеген 1941 Х. М. Пулхам, Эск. Жас әлеуметтік беделді әйел, автор көрсетілмеген 1941 Бродвейдегі қыздар Көрермен, автор көрсетілмеген 1942 Джо Смит, американдық Мисс Мейнард, хатшы, автор көрсетілмеген 1942 Бұл жолы мәңгілікке дейін Көлікте темекі жағып тұрған қыз, автор көрсетілмеген 1942 Біз мұны істейміз, өйткені Лукреция Борджия қысқа фильмде, автор көрсетілмеген 1942 Кид Глов Киллер Кар Хоп, автор көрсетілмеген 1942 Жексенбілік соққы Ринг жанындағы көрермен, автор көрсетілмеген 1942 Доктор Гиллеспиді шақыру Аяқтау мектебінің студенті, автор көрсетілмеген 1942 Mighty Lak Бижу кассасындағы қыз, қысқа фильмде, автор көрсетілмеген 1942 Франциядағы қайта қауышу Мари, сатушы қыз, автор көрсетілмеген 1943 Ду Барри болған әйел Парфюмер қызы, автор көрсетілмеген 1943 Гитлердің ақымақшылығы Франсиска Притриц, студент, автор көрсетілмеген 1943 Жұмбақтар жоғалып кетті Бетти 1943 Жаңа идеялар Студент қыз, автор көрсетілмеген 1943 Swing Fever Ресепшн қызметкері, автор көрсетілмеген 1943 Жоғалған періште Қабақшадағы қыз, автор көрсетілмеген 1944 Екі қыз және теңізші Арман қызы, автор көрсетілмеген 1944 Үш ер адам ақ халатта Жан Браун 1944 Мейси Реноға барады Глория Фуллертон 1944 Blonde Fever Эпизодтық рөл, автор көрсетілмеген 1945 О жарыстарға барды Хильда Споттс 1946 Whistle Stop Мэри 1946 The Killers Китти Коллинз 1947 The Hucksters Жан Огилви 1947 Сингапур Линда Грэхем/Энн Ван Лейден 1948 One Touch of Venus Венера/Венера Джонс 1949 The Bribe Элизабет Хинттен 1949 The Great Sinner Полин Островски 1949 East Side, West Side Изабель Лоррисон 1951 My Forbidden Past Барбара Боревель 1951 Pandora and the Flying Dutchman Пандора Рейнольдс 1951 Show Boat Джули ЛаВерн 1952 Lone Star Марта Ронда 1952 The Snows of Kilimanjaro Синтия Грин 1953 The Band Wagon Өзі, автор көрсетілмеген 1953 Ride, Vaquero! Корделия Камерон 1953 Mogambo Элоиз "Honey Bear" Келли, "Үздік әйел ойыншысы" номинациясы - "Оскар" сыйлығы 1953 Knights of the Round Table Гвиневра 1954 The Barefoot Contessa Мария Варгас 1956 Bhowani Junction Виктория Джонс, "Үздік шетелдік әйел ойыншысы" номинациясы - BAFTA сыйлығы 1957 The Little Hut Леди Сьюзан Эшлоу 1957 The Sun Also Rises Леди Бретт Эшли 1958 The Naked Maja Мария Кайтена, Альба Герцогинясы 1959 On the Beach Мойра Дэвидсон, "Үздік шетелдік әйел ойыншысы" номинациясы - BAFTA сыйлығы 1960 The Angel Wore Red Соледад 1963 55 Days at Peking Баронесса Натали Ивановна 1964 Seven Days in May Элеонора Холбрук 1964 The Night of the Iguana Максин Фолк, "Үздік шетелдік әйел ойыншысы" номинациясы - BAFTA сыйлығы, "Драма" жанрындағы "Алтын глобус" сыйлығына номинация, "Күміс қабықша" - "Үздік әйел ойыншысы" 1966 The Bible: In the Beginning Сара 1968 Mayerling Императрица Елизавета 1970 Tam Lin Михаэла Казарет 1972 The Life and Times of Judge Roy Bean Лили Лэнгтри 1974 Earthquake Реми Ройс Графф 1975 Permission to Kill Катина Петерсен 1976 The Blue Bird Люкс 1976 The Cassandra Crossing Николь Дреслер 1977 The Sentinel Мисс Логан 1979 City on Fire Мэгги Грейсон 1980 The Kidnapping of the President Бет Ричардс 1981 Priest of Love Мейбл Додж Лухан 1982 Regina Roma Мама

Теледидар

+ Жыл Атауы Роль Ескермелер 1953 What's My Line Өзі, құпия қонақ ретінде алғашқы телешоуға қатысу 1985 А. Д. Агриппина мини-сериал 1985 Knots Landing Рут Галвестон 7 бөлім 1985 Ұзақ ыстық жаз Минни Литтлжон телефильм 1986 Харэм Кадин телефильм 1986 Мэги Дайан Уэбб телефильм