Кіріспе
Шалқар жанартауы – АҚШ-тың Калифорния штатының солтүстік-шығысында орналасқан ірі қалқан тәрізді жанартау. Бұл жанартау Шаста тауынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Жанартау Каскадтық вулкандық доғасы мен Каскад жотасының басты осінің шығысындағы шығыс-батыс бағыттағы жер қыртысының кеңею аймағында жатыр. Қалқанның қалыңдығы шығыстан батысқа, солтүстіктен оңтүстікке қарай созылып, жатады және оның астындағы тау жыныстары жанартаудың орталық бөлігіне қарай көтеріліп, төмендеген. Жанартаудың құрамында негізінен базальт және базальттық андезит лава ағындары бар, ал орталық бөлігінде кальдера орналасқан. Медицина көлі қалқаны Модок үстіртіндең биіктігіне дейін көтеріледі. Медицина көлі жанартауының лавасының көлемі кем дегенде , бұл Медицина көлін Каскад жотасындағы ең ірі жанартауға айналдырады (Орегон штатындағы Ньюберри жанартауы көлем бойынша екінші орында тұрады). Лава жазықтары ұлттық ескерткіші жанартаудың солтүстік-шығыс беткейінде орналасқан. Медицина көлі жанартауы 500 мың жылдан бері белсенді. Жанарыс процестері Сент-Хеленс тауы сияқты жарылыс емес, тыныш сипатта болды, жанартаудың беткейін базальттық лава ағындарымен жапты. Медицина көлі – бұл таудың кратерлік ойысы. Медицина көлі жанартауының бір үлкен магмалық камерасы емес, көптеген кішкентай камералары бар деген пікір бар.
Medicine Lake Volcano is a large shield volcano in northeastern California about northeast of Mount Shasta. The volcano is located in a zone of east west crustal extension east of the main axis of the Cascade Volcanic Arc and the Cascade Range. The thick shield is from east to west and from north to south, and covers more than The underlying rock has downwarped by under the center of the volcano. The volcano is primarily composed of basalt and basaltic andesite lava flows, and has a caldera at the center. The Medicine Lake shield rises about above the Modoc Plateau to an elevation of Lavas from Medicine Lake Volcano are estimated to be at least in volume, making Medicine Lake the largest volcano by volume in the Cascade Range (Newberry Volcano in Oregon has the second largest volume). Lava Beds National Monument lies on the northeast flank of the volcano. Medicine Lake Volcano has been active for 500,000 years. The eruptions were gentle rather than explosive like Mount St. Helens, coating the volcano's sides with flow after flow of basaltic lava. Medicine Lake is part of the old caldera, a bowl shaped depression in the mountain. It is believed that the Medicine Lake volcano is unique, having many small magma chambers rather than one large one.
Кальдера
Медицина көлі жанартаудың кальдерасында орналасқан, бұл кальдера кальдера шеті бойындағы жерлерден үлкен көлемде андезит шығуынан кейін құлау нәтижесінде пайда болған болуы мүмкін. Плейстоценнің соңғы кезеңіндегі жерлердің көп бөлігі, негізінен шет бойына шоғырланған, андезит көп бөлігі шыққан кезде жарықтардың бар екенін көрсетеді. Кальдераның қалыптасуымен байланысты ең ірі жарылыс болған жоқ. Тек бір ғана тасқындық туфты құратын жарылыс плейстоценнің соңында болды, және бұл жарылыс кальдераның қалыптасуына себеп бола алмады. Кейінірек жасалған қорытындылар Медицина көлі кальдерасының жанартау тарихының басында басталган, көбінесе мафикалық лаваның қайталап шығуына жауап ретінде құлау арқылы қалыптасқанын көрсетті (мүмкін Гавайидегі Килауэа кальдерасының қалыптасуына ұқсас). Бірнеше кішкентай дифференциацияланған магма денелері бөгеттер мен қабаттардың желісі арқылы толықтырылып, араласып жатқан болуы мүмкін. Кейінгі голоцендегі андезиттік-риолиттік лавалар фракциялау, сіңіру және жоғары алюминийлі базальтты бастапқы магмадан араласу арқылы пайда болған. Медицина көлі жанартауының аты-жөнін алған шағын көл орталық кальдераның ішінде орналасқан.
Ерте тарих
Медицина көлі жанартауы шамамен бір миллион жыл бұрын плейстоцен кезеңінде толеиттік жоғары алюминийлі базальттың үлкен көлемде атылуынан кейін өсе бастады. Вулканың тарихы бойында осыған ұқсас жоғары алюминийлі базальт атылуын жалғастырды. Мафикалық лавалар жанартаудың беткейлерінде басым болғанымен, плейстоцен кезеңінде базальттан риолитке дейінгі барлық лава құрамы атылып шықты. Төменгі беткейлері негізінен базальттық және бірқатар андезиттік лавалардан тұрады. Жоғары биіктікте базальт көбінесе кездеспейді, онда андезит басым, ал риолит пен дациттің шағын көлемі бар. Соңғы 11 000 жылда Медицина көлі жанартауында атылу белсенділігі эпизодтық болды. Шамамен 10 500 жыл бұрын бірнеше жүз жыл ішінде сегіз атылыс базальттық лаваның шамамен белгілі бір көлемін құрады. Бұл атылыстан кейін шамамен 4 300 жыл бұрын андезиттік шағын атылыспен аяқталған үзіліс болды. 3000-900 жылдар аралығындағы соңғы атылыс кезінде сегіз атылыс базальттан риолитке дейінгі құрамдағы лаваның шамамен белгілі бір көлемін құрады. Соңғы голоцендегі лава құрамына базальт пен андезит кіреді, бірақ кремнийлі лавалар басым. Голоцен кезеңіндегі атылу белсенділігіне кальдераның ішінде және сыртындағы биік жерлерде атылған көптеген риолит және дацит лава ағындары кірді; базальт пен базальттық андезиттен тұратын шөгінді конустар мен лава ағындары қалқанның беткейлеріндегі жарықтардан атылу нәтижесінде пайда болды. Көптеген жарықтар солтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай бағытталған жер қыртысының әлсіз аймақтарымен бойымен орналасқан.
Шынылы тау
Соңғы жарылыс шамамен 1000 жыл бұрын болған, осы кезде гидротас және дацит Гласс-Маунтин және кальдераның шығыс жиегіне жақын жерлердегі жанартау тесіктерінен шыққан. Фитч 1910 жылы болған жеңіл күлдің жаууы Гласс-Маунтиннің шағын жарылысынан туындаған болуы мүмкін деген хабарларды келтіреді. 1910 жылғы жарылысты растайтын ешқандай нақты дәлел табылмады. Гласс-Маунтин – тамаша, көбінесе ағашсыз, тік беткейлі риолит және дацит обсидиан ағынынан тұрады, ол шығыс кальдера жиегінен сыртқа жарылып, Медицина көлі жанартауының тік шығыс беткейімен төмен ағып түсті. Гласс-Маунтин риолиті мен риодациті лавасының тағы он кішкентай дөңгелегі солтүстікке және оңтүстікке қарай N25°W бағытында орналасқан. Гласс-Маунтиннің жасы және оның алдындағы пемза шөгінділері көптен бері талқыланып келеді. Радиокөміртектік талдау бойынша, 885±40 жыл бұрын (1990) ағынның шетінде сақталған, бұтақтары мен қабығы жоқ өлі жыпар иісті шыршыдан үлгі алынған. Күні анықталған материал сыртқы бөлігінде шамамен 30 жылдық өсу сақиналары бар ағаштан тұрады. Бұл жасқа тым ерте болуы мүмкін, себебі ағаштың сыртқы бөлігі жоқ. Ағын мен дөңгелектерге дейінгі тефра шөгінділері сәл ертерек болуы мүмкін, бірақ Кішкентай Гласс-Маунтин және Лассен шыңының мәліметтеріне сәйкес, олар 1050 жылдан бұрынғы (1990) мерзімде болған деп есептеледі.