Сахалин-1: Мұнай және газ өндірісінің тарихы мен трансфері

Кіріспе

Сахалин I (Сахалин 1) жобасы – Сахалин II-нің бауырлас жобасы, Сахалин аралы мен оның жақын жағажайында мұнай және газ өндіруге арналған консорциум. Охот теңізінде үш кен орнын пайдаланады: Чайво, Одопту және Аркутун Даги. 1996 жылы консорциум Сахалин I консорциумы, Ресей Федерациясы және Сахалин үкіметі арасындағы өндірісті бөлісу туралы келісімге келді. Консорциумды Exxon Neftegas Limited (ENL) компаниясы – ExxonMobil компаниясының еншілес кәсіпорны – басқарып, жұмысын ұйымдастырды. 2022 жылдың тамызында Ресей үкіметі Exxon-ның инвестицияларын тоқтатты және келесі қазан айында жаңа құрылған ресейлік компанияға беруге бұйрық берді. 2003 жылдан бастап, алғашқы Сахалин 1 ұңғымасы бұрғыланғаннан бері, жоба алаңдарында әлемдегі рекордтық 10 ұңғыманың 6-сы, "Ястреб" бұрғылау қондырғысын пайдалана отырып бұрғылды. Ол ұзындығы, ену жылдамдығы және бағытты бұрғылау бойынша бірнеше өнеркәсіптік рекордтарды орнатты. 2012 жылдың 27 тамызында Exxon Neftegas Z 44 Chayvo ұңғымасын аяқтау арқылы бұрынғы рекордын жаңартты. Бұл ERD ұңғымасының өлшенген жалпы ұзындығы болды, бұл оны әлемдегі ең ұзын ұңғыма етті. Алайда, 2008 жылдың басында Z 12 кеңейтілген ұңғымасы бұл көрсеткішті арттырды. 2011 жылдың 28 қаңтарында Сахалин 1 жобасының операторы Exxon Neftegas әлемдегі ең ұзын кеңейтілген ұңғыманы бұрғылады, бұл көрсеткішпен ол Al Shaheen ұңғымасын және бұрынғы ондаған жылдар бойы көшбас болған Кола супертерең ұңғымасын озып кетті. Odoptu OP 11 ұңғымасының өлшенген жалпы ұзындығы болды, ал көлденең ығысуы құрады. Exxon Neftegas бұл ұңғыманы 60 күнде аяқтады. 2012 жылдың 27 тамызында Exxon Neftegas Z 44 Chayvo ұңғымасын аяқтау арқылы өзінің бұрынғы рекордын қайта жаңартты. Бұл ERD ұңғымасының өлшенген жалпы ұзындығы болды. 2003 жылдан бастап бұрғылау жұмыстары қолға алынғаннан 2017 жылға дейін Сахалин 1 әлемдегі ең ұзын 10 ұңғыманың 9-ын бұрғылады. 2013 жылдан бері жоба әлемдегі ең терең ұңғымаларды бұрғылау бойынша бес рекорд орнатты. 2015 жылдың сәуірінде О 14 өндірістік ұңғымасы, ұзындығы болған, бұрғылды, ал 2014 жылдың сәуірінде Z 40 ұңғымасы, ұзындығы болған, аяқталды. 2013 жылдың сәуірі мен маусым айларында Z 43 және Z 42 ұңғымалары тиісінше және ұзындығымен аяқталды. 2017 жылдың қарашасында рекордтық ұңғыманың ұзындығы болды. Сахалин 1 жобасынан өндіріс 2022 жылдың мамырында тоқтатылды, себебі оператор Exxon Neftegaz Украинаға Ресейдің басып кіргенінен кейін Ресейге салынған халықаралық санкцияларға жауап ретінде жобада форс-мажорлық жағдайды жариялады. 2022 жылдың қазан айында Владимир Путин Exxon Neftegaz-ты таратып, жобаны және оның барлық активтері мен жабдықтарын жаңа операторға беруді тапсырды, онда үкімет бастапқыда бір ай мерзімге 80% бақылау үлесіне ие болады. Егер билік жобаға келтірілген зиянды анықтаса, Exxon Neftegaz акциялары аукционда үшінші тарапқа сатылуы мүмкін. Қараша айына қарай жобаның жаңа операторы Сахалин 1 ЖШС-нің 30% үлесі Эксон Мобилге, 20% Үндістанның Мұнай және табиғи газ компаниясына (ONGC), 30% Жапонияның Сахалин Мұнай және газды дамыту компаниясына (SODECO), жобаны басқаратын Роснефть еншілес компаниясы Сахалинморнефтегаз Шельфке 11,5% және JSC RN Astra-ға 8,5% тиесілі болды. Сахалин 1 операцияларын Роснефть еншілес компаниясына тапсырғаннан кейін өндіріс қайта жанданды, бастапқыда күндік өндіріс болды, бірақ ақырында дейін өсуі күтілуде.

Oil and natural gas drilling project in Sakhalin Oblast, Russia

The Sakhalin I (Сахалин 1) project, a sister project to Sakhalin II, is a consortium for production of oil and gas on Sakhalin Island and immediately offshore. It operates three fields in the Okhotsk Sea: Chayvo, Odoptu and Arkutun Dagi. In 1996, the consortium completed a production sharing agreement between the Sakhalin I consortium, the Russian Federation and the Sakhalin government. The consortium was managed and operated by Exxon Neftegas Limited (ENL), a unit of ExxonMobil, The Russian government froze Exxon's investment in August 2022 and ordered its transfer to a newly created Russian company the following October. Since 2003, when the first Sakhalin 1 well was drilled, six of the world's 10 record setting extended reach drilling wells have been drilled at the fields of the project, using the Yastreb rig. It has set multiple industry records for length, rate of penetration and directional drilling. On 27 August 2012, Exxon Neftegas beat its previous record by completing Z 44 Chayvo well. This ERD well reached a measured total length of , making it the longest well in the world. That record was broken in early 2008 with extended reach well Z 12 reaching
On 28 January 2011, Exxon Neftegas, operator of the Sakhalin 1 project, drilled the then world's longest extended reach well. It has surpassed both the Al Shaheen well and the previous decades long leader Kola Superdeep Borehole as the world's longest borehole. The Odoptu OP 11 Well reached a measured total length of and a horizontal displacement of Exxon Neftegas completed the well in 60 days. On 27 August 2012, Exxon Neftegas beat its own record by completing Z 44 Chayvo well. This ERD well reached a measured total length of
Since the start of drilling in 2003 to 2017, Sakhalin 1 has drilled 9 of the 10 longest wells in the world. Since 2013, the project has set five records for drilling wells with the deepest depths in the world. In April 2015, the O 14 production well was drilled, with length of , in April 2014 the Z 40 well was completed with a length of , in April and June 2013 the Z 43 and Z 42 wells and long, respectively. In November 2017 the record well reached long. Production from Sakhalin 1 halted in May 2022, when operator Exxon Neftegaz declared force majeure at the project in response to international sanctions imposed on Russia after the Russian invasion of Ukraine in February. In October 2022 Vladimir Putin instructed authorities to disband Exxon Neftegaz and transfer the project and all of its assets and equipment to a new operator, in which the government will hold a controlling 80% shareholding for an initial period of one month. The Exxon Neftegaz shareholding may be sold at an auction to a third party if authorities discover any damage to the development. By November the new operator of the project Sakhalin 1 LLC was owned 30% by Exxon Mobil, 20% by India’s Oil and Natural Gas (ONGC), 30% by Japan’s Sakhalin Oil and Gas Development (SODECO), Rosneft subsidiary Sakhalinmorneftegaz Shelf who manages the project was given 11.5% and JSC RN Astra 8.5%. After handing over operations of Sakhalin 1 to the Rosneft subsidiary, production was re established with an output of expected to rise to eventually.

Даму

Осы үш кен орны: Чайво, Одопту және Аркутун Даги осы ретімен игеріледі. Жобаның жалпы құны 10-12 млрд АҚШ долларын құрайды, бұл Ресейдегі шетелдік көздерден түскен ең ірі тікелей инвестиция. Сондай-ақ, тікелей немесе жанама түрде 13 000-ға жуық жұмыс орны ашылады деп күтілуде. Қазірдің өзінде шамамен 2,8 миллиард доллар жұмсалды, бұл жұмыссыздықты төмендетуге және аймақтық үкіметтің салық базасын жақсартуға көмектесті. Кен орындарынан мұнай және табиғи газ өндіріледі деп күтілуде. Бұдан басқа, 2007 жылғы қысқы маусымға арналған табиғи газ өндірісі жаңа жобалық компаниямен қайта құрылды, Сахалин 1 ЖШҚ 2023 жылдың қазанында Сахалинморнефтегаз шельфі жобаның жаңа басқарушысы болды.

Қоршаған орта

Ғалымдар мен экологиялық ұйымдар Ресейдің Шығыс жағалауындағы ExxonMobil еншілес компаниясы Exxon Neftegas басқаратын Сахалин I мұнай-газ жобасының, құрып кету қаупі төнген батыс сұр кит популяциясына қауіп келтіретініне алаңдаушылық білдірді. Қазіргі таңда шамамен 130 батыс сұр кит қалды, олардың ішінде тек 30-35-і көбеюге қабілетті ұрғашы киттер. Бұл киттер тек жаз және күз айларында ғана Сахалин аралының солтүстік-шығыс жағалауындағы Сахалин I жобасының құрлықтағы және теңіздегі нысандарына жақын орналасқан, сондай-ақ осы нысандармен байланысты қызметтер жүргізілетін тамақтану аймақтарында тамақтанады. Пилтун лагунасында кеме қатынасын бастау және пирс салу туралы шешім ерекше алаңдаушылық тудырды. 2006 жылдан бері Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) Батыс сұр кит жөніндегі консультативтік топты (WGWAP) құрды. Бұл топқа теңіз ғалымдары кіреді, олар аймақтағы мұнай және газ жобаларының, соның ішінде Сахалин I жобасының, жойылып бара жатқан батыс сұр кит популяциясына тигізетін әсерлері туралы сараптамалық талдау мен кеңес береді. 2009 жылдың ақпан айында WGWAP батыс сұр киттердің жағалауға жақын (негізгі) тамақтану аймағындағы санының 2008 жылдың жазында күрт төмендегенін хабарлады, бұл ENL (және басқа компаниялар) аймақта жүргізген өндірістік қызметтерімен сәйкес келді. WGWAP осы аймақтағы барлық өндірістік қызметтерге мораторий жариялауды ұсынды, олардың салдары зерттелгенге дейін немесе өндірістік қызметтің кез келген теріс әсерлерін азайту жоспарлары іске асырылғанға дейін. Сахалин Энергиясы ENL-нің сұр киттерді зерттеу жөніндегі ғылыми топпен ынтымақтастығы құпиялылық туралы келісімдермен және ENL-нің бұл процеске қатысуға ынтасыздығымен қиындыққа тап болды. ExxonMobil 1997 жылдан бері компанияның батыс киттерді бақылау бағдарламасына 40 миллион доллардан астам инвестиция салғанын мәлімдеді. 2018 жылдың маусым айында Сахалин қоршаған ортаны бақылау тобы Сахалинның құбыр желісі шығатын жеріне жақын Кадыланий өзенінде Тынық мұхитының шабақ балығының көптеп өлгенін хабарлады. Мұнай өндіру жұмыстарына байланысты оттегінің төмендеуі себеп болуы мүмкін деп болжануда.

Scientists and environmental groups have voiced concern that the Sakhalin I oil and gas project in the Russian Far East, operated by an ExxonMobil subsidiary Exxon Neftegas, threatens the critically endangered western gray whale population. Approximately 130 western gray whales remain, of which only 30 35 are reproductive females. These whales only feed during the summer and autumn, in feeding grounds which happen to lie adjacent to Sakhalin I project onshore and offshore facilities and associated activities along the northeast coast of Sakhalin Island. Particular concerns were caused by the decision to construct a pier and to start shipping in Piltun Lagoon. Since 2006, the International Union for the Conservation of Nature (IUCN) has convened the Western Gray Whale Advisory Panel (WGWAP), consisting of marine scientists who provide expert analysis and advice concerning impacts on the endangered western gray whale population from oil and gas projects in the area, including Sakhalin I. In February 2009, the WGWAP reported that the number of western gray whales observed in the near shore (primary) feeding area had significantly declined in the summer of 2008, which coincides with industrial activities conducted by ENL (and other companies) in the area. The WGWAP suggested a moratorium on all industrial activities in the area until their effects had been studied or plans made to mitigate any negative effects of industrial activity had been implemented. Cooperation of Sakhalin Energy ENL with the scientific panel investigating gray whales was hampered by confidentiality agreements and by ENL's lack of motivation to cooperate with the process. ExxonMobil has responded that since 1997 the company has invested over $40 million to the western whale monitoring program. In June 2018 the Sakhalin Environment Watch reported a huge die off of Pacific herring fish at the River Kadylaniy near Sakhalin's pipeline outlet. Low oxygen concentrations, related to oil production work has been suggested as the culprit.

ExxonMobil компаниясының кері қайтуы

2022 жылдың 1 наурызында «Сахалин-1» жобасының бас операторы ExxonMobil жобадан толықтай шығатынын мәлімдеді. Компанияның баспасөз хабарламасында Украинадағы соғыс және халықаралық санкцияларды сақтау қажеттілігі, сондай-ақ инвесторлардың мүлігін қорғау ниеті операцияларды тоқтату себептері ретінде көрсетілген. Сол құжатта ExxonMobil компания елдегі барлық қатысуын аяқтау ниетін жариялады.