Кіріспе
Николсон мұражайы – Сидней университетінің археологиялық мұражайы. Ол Австралия және Оңтүстік жарты шардағы ең ірі ежелгі заттар жинағы болып табылатын Николсон коллекциясына үй иесі болды. 1860 жылы құрылған коллекция көне әлемді қамтиды, оның негізгі коллекция аймақтары – ежелгі Египет, Грекия, Италия, Кипр және Таяу Шығыс. Мұражай 2020 жылдың ақпан айында түгелдей жабылды, ал Николсон коллекциясы қазір Сидней университетінің Чау Чак Винг мұражайында сақталады, ол 2020 жылдың қарашасынан бері ашық. Мұражай университеттің негізгі алаңында орналасқан.
Кіріспе
Николсон мұражайының аты оны негізін қалаушы, сэр Чарльз Николсонның есімімен байланысты. 1856-57 жылдары Николсон Мысырды, содан кейін Италияны аралап, алғашқы мыңға жуық, негізінен ежегіт египеттік, грек, Оңтүстік Италиялық және этрусктік артефакттарды жинады. Ол 1860 жылы оларды университетке сыйға берді. Осы бастапқы сыйлықтан бастап мұражайдың коллекциясы үлкен өсімді көрсетті. Жеке тұлғалардың қайырымдылығы, сыйлықтар, демеушілік археологиялық жобалар және кураторлардың сатып алулары Николсон коллекциясындағы материалдық байлыққа үлес қосты. Николсон мұражайы, оның серіктес мекемелері – Маклей мұражайы және Университет өнер галереясы 2003 жылы бір директор, Дэвид Эллис басшылығымен «Сидней университетінің мұражайлары» деп біріктірілді. 2005 жылы Майкл Тернер аға куратор болып тағайындалды.
projects and curatorial acquisition have all contributed to the wealth of material in the Nicholson Collection. The Nicholson Museum, along with its sister institutions, the Macleay Museum and the University Art Gallery, were united under a single director, David Ellis, in 2003 to form Sydney University Museums. In 2005, Michael Turner was appointed Senior Curator.
Тұрақты жинақтар
Николсон мұражайының тұрақты коллекциялары ежелгі әлемді қамтыды, негізгі жинақтарға Грекия мен Италияның классикалық әлемі, Египет, Кипр, Таяу Шығыс және неолиттен орта ғасырларға дейінгі Солтүстік Еуропа кірді. Сонымен қатар, жинақта бұрынғы куратор Уильям Дж. Вудхаус түсірген 1350-ден астам шыны негативтен тұратын маңызды тарихи фотосуреттер коллекциясы бар.
Мысырлық коллекция
Ежелгі Мысыр коллекциясына Абидос, Александрия, Бубастис, Файюм, Гелиополис, Мемфис, Саккара және Фива сияқты түрлі ежелгі орындардан артефакттар кірді. Мысыр материалдары сэр Чарльз Николсонның негізін қалаушылық сыйлығының маңызды бөлігін құрады. 1856 және 1857 жылдар аралығында ол Мысырды аралап, Каир мен Луксордағы сатушылардан артефакттар сатып алды, сондай-ақ Карнак сияқты жерлерден тікелей артефакттар жинады, онда ол Хатшепсут обелискінен деп саналатын қызыл гранит фрагментін тапты.
Кипр коллекциясы
1860 жылы сэр Чарльз Николсонның алғашқы сыйлығынан бастау алған, бір ғана артефакттан тұратын жинақ, әсіресе Уильям Вудхаус (1903-1938 жж. құрметті куратор) және кейін Джеймс Стюарт (1954-1962 жж. құрметті куратор) басшылығымен үлкен өсім көрсетті. Жинақтағы көптеген артефакттар тікелей Стюарттың Беллапаис Воунус, Карми Палеалона, Карми Лапаста, Никосия Айя Параскеви және Василия Кафкалияда жүргізген қазбаларынан, сондай-ақ Стюарттың бұрынғы студенті Базил Хеннесси жүргізген Мырту Стефания және Мырту Спагион қазбаларынан алынды. Бұл жинаудың нәтижесінде мұражайда археологиялық маңызы бар көптеген толық қабір жинақтары сақталды.
Гректер жинағы
Николсон жинағының грек коллекцияларында грек материгінің, аралдардың және айналасындағы аймақтардың қола дәуірінен бастап соңғы эллинистік кезеңге дейінгі материалдық мәдениетін көрсететін артефакттар бар. Сэр Чарльз Николсон 1856 және 1858 жылдар аралығында Египетке және Еуропаға саяхат еткен кезде, негізінен Римде, классикалық және эллинистік грек керамикасын, сондай-ақ терракотадан жасалған мүсіндерді сатып алды. Николсон мұражайының негізгі сыйлығына барлығы жетпістен астам маңызды грек артефакті кірді. А. Д. Трендалл мұражай директоры болып жұмыс істеген кезеңде грек материгі мен аралдарына қатысты қосымша материалдар сатып алынды. Оның белсенді сатып алу бағдарламасы грек тілінде жасалған керамика түрлерінің кең ауқымын сатып алуды, сондай-ақ танымал мұражайлардан және жеке коллекционерлер мен ғалымдардан, оның ішінде сэр Джон Бизлиден оқыту мақсатындағы сынықтарды іздеуді қамтыды. 1948 жылы бұрынғы мұражай директоры Уильям Дж. Вудхаустың отбасы жүздеген қыш ыдыс сынықтары мен кішкентай құрбандық заттарын сыйға берді, соның арқасында коллекция кеңейтілді. Бұл материалдың көп бөлігі Вудхаустың 1890 және 1930 жылдары Грекияға жасаған сапарларында жиналған деп саналады, бұл туралы Вудхаус фотосуреттерінде жазылған.
Италиялық коллекция
Италиялық коллекция ежелгі Италия әлемінің әртүрлілігін көрсетеді, Этрурия, Оңтүстік Италия және Рим әлемінен алынған маңызды мәдени материалдарды қамтиды. Мұражай құрылғаннан бері ежелгі Италия мәдениеттері коллекцияда кеңінен ұсынылған. Сэр Чарльз Николсон Римде латын жазуларын, этрусктердің жерлеу ыдыстарын және қола бұйымдарын, Оңтүстік Италия вазаларын, римдік шамдарды, мүсіндерді және керамиканы жинаумен көп уақытын өткізді. Сэр Чарльз екі толық бой мүсінді, тогатус киген адамдарды, сондай-ақ бірнеше бөліктері сақталмаған мүсіндерді қоса алғанда, ірі мүсіндік туындыларды да сатып алды. Италиялық коллекция А. Д. Трендаллдың Оңтүстік Италия вазаларының маңызды жинағын сатып алуы арқылы одан әрі дамыды. Оңтүстік Италия коллекциясынан алынған көптеген маңызды туындылар Австралия коллекциясының алғашқы Corpus Vasorum Antiquorum жинағында толыққанды жарияланды.
Таяу Шығыс коллекциясы
Николсон мұражайының Таяу Шығыс артефактілері жинағы Левант жағалауында, Месопотамия арқылы, Пакистан мен Үндістанға дейін гүлденген көптеген ұлы қалалар мен өркениеттерді көрсетеді. Таяу Шығыс жинағы 1926 жылы Британ мұражайы сыйлаған Ур қаласынан алынған бірнеше артефактіден басталды. Бұл 20-ғасырдың ортасында кураторлар А. Д. Трендолл және оның ізбасары Джеймс Стюарттың сатып алу бағдарламасы арқасында едәуір кеңейтілді. Екі куратор да әлемдегі музейлер мен мемлекеттік мекемелерге көптеген хаттар жолдап, Николсон мұражайының қоры осы аумақтың әртүрлілігін көрсететінін қамтамасыз ету үшін артефакттардың өкілдік үлгілерін сұрады. Сидней университеті Таяу Шығыстағы археологиялық қазбалар мен жобаларды қаржыландыруға да үлес қосты, ең әйгілісі – Джериходағы Кэтлин Кенионның қазбалары. Университеттің қолдауына жауап ретінде Николсон мұражайы әр маусым соңында заттардың партиясын алды, оның ішінде қола дәуірінен толыққанды қабірлер тобы және неолит кезеңіне жататын әкпен жабылған бас сүйек сияқты сирек кездесетін табыстар бар еді. Басқа да заттар жеке археологтардың, соның ішінде сэр Леонард Вулли мен сэр Флиндерс Петридің, археологиялық институттардың, мұражайлардың және жеке донорлардың жомарт сыйлықтары арқылы алынды.
LEGO Помпеи
Николсон мұражайында LEGO-дан салынған Помпеяның заманауи экспозициясы көрсетілді. Кәсіби LEGO шебері Райан МакНотт бұл жұмысты жинады. Экспозицияда Помпеяның қираған сәті, қайта жаңғырылғандағы және қазіргі күйдегі бейнесі көрсетілген. Бұл көрме заманауи көрермендерге, әсіресе жастарға, соның ішінде HSC бойынша ежелгі тарихты оқып жатқан студенттерге қызығушылық туғызу мақсатында жасалған, себебі Помпея оқу бағдарламасының бастапқы бөлігі болып табылады. Экспозицияны көргенде, оған көп еңбек жұмсалғаны байқалады (шамамен 470 сағат). Тегіш қызыл түс – көрермен тек арт жағынан ғана байқай алады – Везувий тауының атқылауын, ол қаланы қиратқандығын алдын ала көрсетеді. Бұл көрме Николсон мұражайына жаңа көрермендерді әкелді.