Кіріспе
Австралиялық кәсіпкер Алан Бонд (22 сәуір 1938 – 5 маусым 2015) – жоғары беделді және көбінесе заңсыз болған бизнес айналыстарымен танымал австралиялық бизнесмен. Олардың ішінде 1980 жылдардағы WA Inc скандалындағы оның басты рөлі, Австралия тарихындағы ең ірі корпоративтік құлдырау және төрт жыл түрмеде отырған қылмыстық айыпталуы бар. Ол сонымен қатар 1983 жылғы Америка кубогына табысты сынға қаржы жұмсағаны үшін еске алынады, бұл Нью-Йорк Яхта клубының 132 жылдық тарихындағы алғашқы жеңілісі болды. Ол сондай-ақ Австралияның Голд-Кост қаласындағы Бонд университетінің негізін қалаушы.
Alan Bond (22 April 1938 – 5 June 2015) was an Australian businessman noted for his high profile and often corrupt business dealings. These included his central role in the WA Inc scandals of the 1980s; the biggest corporate collapse in Australian history; and also his criminal conviction that saw him serve four years in prison. He is also remembered for bankrolling the successful challenge for the 1983 America's Cup, the first time the New York Yacht Club had lost it in its 132 year history. He is also the founder of Bond University, Gold Coast, Australia.
Ерте өмір
Алан Бонд 1938 жылғы 22 сәуірде Англияның Лондонындағы Хаммерсмит ауданында Франк пен Кэтлин Бондтың ұлы ретінде дүниеге келді. 1950 жылы, 12 жасында, ол ата-анасы және үлкен әпкесі Джеральдинмен бірге Австралияға көшіп, Перт қаласының жанындағы Фримантлде тұрды. 14 жасында ол ұрлық жасады және заңсыз түрде үйге кірді деген айып тағылды. 18 жасында ол заңсыз түрде үйге кіргені үшін тұтқындалды және тонау жоспарлағанын мойындады деген хабар бар.
Америка кубогы
Бонд өзі қабылдаған елінде Америка кубогына үміткерлерді қаржылық қолдау көрсеткен арқасында халық қаһарманына айналды, нәтижесінде 1978 жылы ол «Жыл австралиялысы» (Галаррвуй Юнупингумен бірге) атағын иеленді. Оның «Австралия II» синдикаты 1851 жылдан бері Нью-Йорк Яхт Клубының қолында болған 1983 жылғы Америка кубогын жеңіп алып, спорт тарихындағы ең ұзақ жеңіс сериясын үзді. Бұл жеңіс, Австралияның ең маңызды халықаралық спорттық жетістіктерінің бірі саналады және Бондқа офицер дәрежесінде Австралия ордені табысталды.
Тоғыз желісін сатып алу
1987 жылы Бонд Керри Пакердің PBL компаниясынан Австралияның Channel Nine телеарнасын сатып алу үшін 1 миллиард доллар төледі. 2003 жылы Эндрю Дентонмен сұхбаттасқанда Бонд келіссөздерді былайша сипаттады: «Алғаш отырғанда, біз: 'Біз сізге стансаларымызды 400 миллион долларға сатамыз, немесе сіз бізге өз стансаларыңызды сатасыз' дедік. Керри Пакер: 'Мен стансаларымды сатқым келмейді' деді. Мен: 'Солай ма?' дедім. Содан кейін көп талқылаудан соң Керри үстелге ұрып: 'Егер маған 1 миллиард доллар төлесеңіз, мен оларды сізге сатамын, әйтпесе кетіңіз' деді. Сосын Ұлттық Австралия банкіне қоңырау шалып: 'Мен осы телеарналарды сатып алу туралы келіссөздер жүргізіп жатырмын. Керри маған сатады, мен біздің стансаларымызды біріктіргім келеді, содан кейін Sky Channel арқылы оны жеке компания ретінде шығарып, оған төлеу үшін капитал жинағым келеді' дедім. [Пакер] '1 миллиард доллар' деді [оның сұраған бағасы], бірақ мен оны 800 миллион долларға аламын деп ойлаймын'. [Банк директоры] қайта қоңырау шалып, келісті. 'Құдайға шүкір. Мен Керимен келіссөздер жүргіземін' дедім, содан да келіссөздер жүргіздім. Ол сөзінен қайтпады, бір тиын да түсірген жоқ. Сондықтан мен 800 миллион доллар және 200 миллион долларлық облигациямен келісім жасадым. Ол өзінің 200 миллион долларын қосты. Осылайша, менің 1 миллиард долларым болды. Біз қалған екі стансаны кепіл ретінде бердік, олардың құны шамамен 400 миллион доллар болатын. Шын мәнінде, келісілген баға 1,05 миллиард доллар еді. Пакер 800 миллион доллар қолма-қол ақша және 250 миллион долларды Бонд Медиадан бағынышты қарыз ретінде алды. Бонд банкротқа ұшырағанда, Пакер осы қарызды Бонд Медианың 37% акциясына айналдыра алды, оған Брисбендегі 9-арна да кірді, және оның құны шамамен 500 миллион долларға бағаланды. Оның құны 1 миллиард долларға бағаланған, бірақ есептемеде 500 миллион доллар қарыз болды. Пакер: «Өмірде бір ғана Алан Бонд кездеседі, менікі де сондай болды» деген сөздерін айтқан. Ол банкроттық сот процесінде сұрақтарға жауап беруден жалтарту үшін миының зақымдануын құрғандай болды, бірақ кейіннен оны жалғастырудың қажеті жоқ деп ойлады. Ол Англиядағы Глимптон паркін сатуға мәжбүр болды. 1995 жылы оның отбасы оны банкроттан сатып алды, кредиторлар 12 миллион австралиялық долларға келісті, бұл бір доллардың жартысынан аспайтын сома еді. 1997 жылы Бонд өзінің Bell Resources компаниясындағы бақылау үлесін пайдаланып, Бонд корпорациясының қазынасына 1,2 миллиард австралиялық долларды алдап жібергені үшін айыпталды және жеті жылға бас бостандығынан айырылды. Аталған қаражат құлдыраған Бонд корпорациясының ақшалай резервтерін толықтыруға жұмсалды, нәтижесінде Bell Resources қиын және белгісіз жағдайға түсті. Ол 1984 жылы алған Австралия орденінің офицері атағынан айырылды. Бонд 2000 жылы Карнет түрме фермасынан босатылды, ол Батыс Австралияның түрлі түрмелерінде төрт жыл өмір сүрген.
when we first sat down, we said, 'We're either going to sell our stations to you for $400 million, or you're going to sell your stations to us.' And [Kerry Packer] said, 'Well, I don't really want to sell my stations.' And I said, 'Oh, is that right?' So, anyway, after much discussion, Kerry thumped the table and said, 'Listen, if you can pay me $1 billion, I'll sell them to you, otherwise bugger off'. [T]hen I rang the National Australia Bank. I said, 'Look, I'm in discussions here to buy these television stations. Kerry will sell to me, and what I want to do is put our stations together and then, with Sky Channel, I'm going to float it off as a separate entity and raise the capital to pay for it [Packer] said $1 billion [was his asking price], but I think I'll get it for $800 million.' [The bank manager] duly rang back and said yes. I said, 'Thank God. I'll go and have some further negotiations with Kerry,' which I did. And true to his word, he never budged one penny off it. So I settled the deal with $800 million and a $200 million note. So he put his own $200 million in. So I had $1 billion. And we put our other two stations up as collateral, which were worth probably $400 million. In fact, the agreed price was $1.05 billion. Packer took $800 million in cash and $250 million in subordinated debt in Bond Media. When Bond went bankrupt, Packer was able to turn the debt into a 37% equity in Bond Media, which now included Channel 9 in Brisbane, and was worth about $500 million. It was valued at $1 billion, but had $500 million in debt on the books. Packer was quoted as saying "You only get one Alan Bond in your lifetime, and I've had mine". He feigned brain damage to avoid answering questions during bankruptcy trials, a charade he saw no need to keep up afterwards. He was forced to sell Glympton Park in England. In 1995, his family bought him out of bankruptcy, with creditors accepting a payment of A$12 million, a little over half a cent per dollar. In 1997, Bond was sentenced to seven years in prison after pleading guilty to using his controlling interest in Bell Resources to deceptively siphon off A$1.2 billion into the coffers of the Bond Corporation. The funds were used to shore up the cash resources of the ailing Bond Corporation, which spectacularly collapsed, leaving Bell Resources in a precarious and uncertain position. He was stripped of his 1984 honour as an Officer of the Order of Australia. Bond was released from Karnet Prison Farm in 2000, having served four years in various Western Australian prisons.
Инвестициялық қызметтен түскен пайда
Бостандыққа шыққаннан кейін ол әртүрлі кенбайы инвестицияларында белсенділік танытты, көбінесе Африкада, соның ішінде Мадагаскар мұнай компаниясы және Лесотодағы Global Diamond Resources компанияларында. 2008 жылы Business Review Weekly журналының «Ең бай 200» тізіміне енді. 2003 жылы Бонд Америка кубогының Даңқ залына қабылданды. 2003 жылдан бастап Бонд ұлы Крейг және көп жылдық серіктесі Роберт Квиннмен бірге Strategic Investments Ltd арқылы тығыз жұмыс істеді. Бонд отбасының мүдделері сондай-ақ Global Diamond Resources plc (бұрынғы Лесото Даймонд Корпорациясы) компаниясын басқарады, ол Лесото Корольдігіндегі Као алмасты құбырын дамытуда. 2007 жылы Федералды сот Бондтың тәуелсіз журналист Пол Барриді Африкадағы Лесото алмаз компаниясымен байланыстары туралы мақаласы үшін сотқа шақыру әрекетін қабылдамады. Бонд мақалада бірнеше жалған мәлімдемелер бар екенін мәлімдеді. 2008 жылы Бонд шағымдануға тырысты, бірақ сот оны да қабылдамады, Бондтың талаптарының орындалуының мүмкіндігі жоқ деп тапты. Бонд 2005 жылғы желтоқсанда жарияланған бірнеше мақалаларға байланысты The West Australian газетіне және журналистер Марк Драммонд пен Шон Коуанға қарсы ұзаққа созылған қылмыстық іске қатысты. Мақалаларда Бондтың досы және серіктесі Роберт Лесли Нельсон Бондтың Лесото Даймонд Корпорациясы, Мадагаскар мұнай және алтын компаниясына қатысы бар екенін жасыру үшін кетіп бара жатқаны айтылды. Сот барысында Бонд кейбір электрондық құжаттар жоғалғаннан кейін журналистерді сотқа құрметсіздік жасады деп айыптауға тырысты. 2008 жылы Бонд Business Review Weekly журналының «Ең бай 200» тізіміне 157-ші орында қайта оралды, оның байлығы шамамен 265 миллион долларға бағаланды, бұл негізінен Мадагаскар мұнай және Global Diamond Resources компанияларындағы үлесінің арқасында болды.
Отбасы
1955 жылы Бонд Фримантлдегі көрнекті католик отбасының мүшесі Эйлин Хьюзға үйленді (ол автосаудагер Джон Хьюздің туысы). Олар екеуі де 17 жаста болды, және ол жүкті болған кезде үйленді. Протестанттық сенімде тәрбиеленген Бонд, үйлену үшін католицизмге көшті. 2000 жылы Сюзанн, жеті жыл бойы Австралияның атпен секіру құрама командасының мүшесі болған, ат спортынан жарысқа қатысушы, күдікті дәрі-дәрмектердің артық дозасынан көз жұмды. Бонд 1995 жылы қоғамдық қатынастар кеңесшісі және театр продюсері Диана Блисқа үйленді. 2012 жылдың 28 қаңтарында Блис жұбайлардың бассейнінде қайтыс болған күйде табылды. Полиция оның өлімінің жағдайларында күдік көрінбейтінін мәлімдеді және ұзақ жылдар бойы депрессиядан зардап шеккен Блис өз-өзіне қол жұмсаған деген қорытындыға келді.
Ауру және өлім
2015 жылдың 2 маусымында Бонд Перттегі жеке клиникада жүрек клапандарын алмастыру және жөндеу үшін ашық жүрек операциясынан өтті. Асқынулар туғаннан кейін, ол Перттегі Фиона Стэнли ауруханасына көшіріліп, жасанды комаға түсірілді. 2015 жылдың 5 маусымында таңертең қайтыс болды.
Танымал мәдениетте
Джон Вуд 1983 жылғы Америка кубогының танымал жеңісін көрсеткен "The Challenge" (1986) мини-сериалында Бонд рөлін сомдады. Австралиялық телехикая "Killing Time" (2011) сериясында оны тағы да Джон Вуд ойнады. Австралиялық телесериал "House of Bond" (2017) – Бондтың өміріне арналған, көптеген қияли қосымдармен жазылған туынды. Бонд рөлін Бен Мингай ойнады. Сериал 2017 жылдың 24-25 сәуірінде Nine Network арнасында көрсетілді. Нақты өмірде Бондты қылмыстық істер бойынша адвокат Эндрю Фрейзер қорғады, ол Австралияның криминалдық әлемінен және басқа да жағымсыз тұлғалардан өкілдерді қорғаумен танымал. Кейін Фрейзердің өзі түрмеге түсті.