Кіріспе

Австралиялық бизнесмен (1948–2001)

Кристофер Чарльз Скайс (18 қыркүйек 1948 – 5 тамыз 2001) – австралиялық бизнесмен, кейіннен бизнес империясы күрт құлап, Испанияның Майорка аралына қашқаннан соң, елдің ең іздестірілген қашқындарының біріне айналды.

Ерте өмір

Скайс Мельбурн қаласындағы бай отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Чарльз Скайс, 1948 жылы «Мельбурн Сан Ария» конкурсының жеңімпазы және 3DB радиостанциясындағы танымал эфир жұлдызы, оның ішінде 1950 жылдары тікелей эфирдегі «The Happy Gang» бағдарламасының жұлдызы болған. Кристофер Скайс Малверн және Колфилд гимназияларында оқыған.

Мансап

Ол өзінің мансабын биржалық брокер ретінде бастады, бірақ көп ұзамай The Sun News Pictorial газетінде жұмыс істейтін қаржы журналисі болды. 1975 жылы ол Тасманиядағы шағын компанияны – Qintex сатып алды. Skase Qintex-ті баяу дамытып, бірнеше жыл ішінде оны Австралияның ірі корпорацияларының біріне айналдырды. 1980 жылдардың соңында Qintex тобының құны 1,5 миллиард австралиялық долларды құрады. Скайске бес курортқа, сондай-ақ Seven телеарнасының және Брисбен Беарс футбол клубының үлесіне ие болды. 1990 жылғы экономикалық төңкеріске дейін Квинслендтегі оның екі "Мираж" курорты елдегі ең ірі курорттардың қатарында болды, ал олардың бірі – Sheraton Mirage Port Douglas курорты, бұрынғы шағын Порт-Дуглас қаласын халықаралық туристік картаға енгізуде маңызды рөл атқарды. Скайс 1988 жылы өткізген әсем 40 жылдық мерекесімен және 450 000 доллар тұратын компанияның Жаңа жылдық кешімен әйгілі болды. Бірде ол жеке ұшағымен Порт-Дугластан Мельбурнға әйелі Пексиге көйлек алып беру үшін ұшып кетті.

Төмендеу

1989 жылы пайыздық мөлшерлемелер өсті, MGM киностудиясын сатып алуға жасалған әрекет сәтсіз аяқталды, және Скайс өзінің курорттарының жартысын жапон инвесторларына сатуға мәжбүр болды. Келесі айларда Skase және Qintex тобының тым әрі кеткені анық болды. 1998 жылы ABC телеарнасының Four Corners бағдарламасы хабарлағандай, Скайс 1989 жылдың шілдесінде шетелдегі банк шоттарына ақша аудара бастаған. Он жылдан астам күш салып іздегеніне қарамастан, кредиторлардың сенімді тұлғасы Макс Доннелли жоғалған ақшаның көп бөлігін таба алмады. Қазан айындағы кездесуде Скайс Qintex басқармасымен келіспеушілікке түсті. Ол басқармадан өзіне тиесілі жеке компанияға 13,5 миллион доллар төлеуді талап етті. Басқарма төлемді бекітуден бас тартты, бірақ төлемнің бұрыннан жасалғанын білді. Содан кейін Скайс басқармадан жалақысын арттыруды талап етті және оны орындамаса, отставкаға кететінін айтты. Басқарма мүшелері бас тартты, ал олардың өзі де отставкаға кетуге дайын еді. Директорлардың бірі осы оқиғаны Австралияның бағалы қағаздар комиссиясына хабарлады. Кредиторлар араласып, Qintex құлап түсті. Скайс Seven Network-ті өте аз сомаға сатуға мәжбүр болды. Нәтижесінде, Скайс 700 миллион доллардан астам қарызға батты. Ол қалған мүлкін бөліп-бөліп сатты, соның ішінде 900 мың доллардан астам құнды антиквариаттар мен жиһаздарды жинады.

Испанияға жер аударылу

Ол лауазымын пайдаланып басқару ақысын алуға тырысқаны үшін айыпталды, қысқа мерзімге қамауға алынып, бір түн түрмеде өткізді. Бірақ, кейін босатылып, паспортын қайта алуға рұқсат берілді. Ол дереу елден қашып кетті. 1991 жылы Сидней Морнинг Геральд газетінің испандық Майорка аралында оны тауып жазуы, бұқаралық ақпарат құралдарында қызу қызығушылық тудырды. 1994 жылы Австралияның Құнды қағаздар комиссиясы, бұрынғы Skase серіктесі Лоуренс Ван дер Платтың көмегімен, Skase-ге қарсы іс қозғап, оны іздеуге кірісті. 1990 жылдары Австралияның бірнеше үкіметтері Макс Доннеллимен бірігіп, Skase-ді Испаниядан экстрадициялауға тырысты, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. Skase өміріне қауіпті өкпе ауруының кесірінен саяхаттай алмайтынын мәлімдеді. Австралия үкіметі бұған қарсылық білдіріп, австралиялық туристердің түсірген видеосын жариялады, онда Skase жергілікті жағажайда оңай серуендеп бара жатқандығы көрінді. Осы кезеңде Skase жаңа бизнес империясын құруға тырысып, миллиондаған долларлық үйінде тұруын жалғастырды. Бір жағдайда тележүргізуші Эндрю Дентон Skase-ді ұстау үшін сыйлық аңшысын жалдауға халықтан ақша жинауды ұйымдастырды. Бірақ, 250 000 доллар жинағаннан кейін, заң кеңесі бойынша бұл идеядан бас тартылды. 1998 жылдың мамыр айында Австралия үкіметі Skase-дің паспортын жойды. Skase-ге 23 шілдеге дейін Майорканы тастап кетуі бұйрылды, бірақ ол шағым түсірді. Экстрадиция процесі соттарда келісіліп жатқанда, келесі айда ол Доминика азаматы болды. Осыдан кейін көптеген сарапшылар іздеу тоқтағанын және Skase-ді Австралияға қайтару үшін енді ештеңе жасау мүмкін емес деп болжады.

Өлім

2001 жылға қарай Австралия үкіметі де, Доннелли де "Скаседі қууды" жалғастырудың жоғары құнынан шаршап бастады. Бірақ, қаңтар айында Скасе Испаниядан депортацияланады деген жаңа болжамдар пайда болды, сонда оны Доминикамен экстрадиция келісімі бар Австралияға заңды түрде қайтаруға болар еді. Дегенмен, ол ауырып, 2001 жылдың 5 тамызында Майоркада асқазан рагынан көз жұмды, ешқандай сот процесі басталған жоқ.

Танымал мәдениетте

2001 жылғы сатирикалық фильм, Let's Get Skase, Майоркада Кристофер Скайсты құрлы-құрлы қашу жоспарына негізделген. TISM басты аспапшысы Джок Чиздің Platter жеке альбомында "Totally Addicted to Skase" әні бар, оның атауы Скайсты қууды жариялаған бұқаралық ақпарат құралдары туралы "Addicted to Bass" әнін пародиалайды.