Кіріспе

Германиялық 5.56 мм шабуылдық мылтық

Heckler & Koch G36 (Gewehr 36) – 1990 жылдардың басында неміс Heckler & Koch қару-жарақ өндірушісі жасаған шабуылдық мылтық. Ол 5.56×45 мм НАТО патронымен жұмыс істейді және 7.62×51 мм патроны бар, ауыр G3 ұрыс мылтығын ығыстырды. G36 1997 жылы Бундесвер қабылдауына енді. Одан бері ол кеңінен экспортталатын танымал қару болып табылады және Германия, Испания және Ұлыбритания сияқты бірнеше елдегі әскери және полиция бөлімшелерінде қолданылады. G36 газды механизммен жұмыс істейді және 30 оқты ажыратылатын дүңгіршелі немесе 100 оқты C Mag барабанды дүңгіршелі патрондармен қамтамасыз етіледі. 2017 жылы Бундесвер G36-ны алмастыруға бағытталған «System Sturmgewehr Bundeswehr» бағдарламасын іске қосты. Бағдарлама аясында Heckler & Koch HK416, Heckler & Koch HK433 және Haenel MK 556 үлгілері ұсынылды. 2022 жылы HK416-ның екі түрі – G95A1 және G95KA1 таңдалып алынды.

Даму

Германияда 1970 жылдардың аяғынан бері қастерлі G3 мылтығының мұрагері бойынша жұмыстар жүргізіліп келеді. Бұл күш-жігердің нәтижесінде инновациялық 4.73 мм G11 шабуыл мылтығы (Heckler & Koch компаниясы басқаратын компаниялар тобы бірлесіп әзірлеген) пайда болды. Бұл қару G3 орнын алмастыруға арналған, сондықтан Heckler & Koch-тың 5.56×45 мм НАТО патрондарына арналған қарулар сериясының одан әрі дамуы тоқтатылды. Heckler & Koch компаниясы 5,56 мм қару жүйесін іздеуге ынтасы болмағандықтан, экспортқа бағытталған HK33 және G41 мылтықтарына қанағаттанды. Алайда G11 бағдарламасы кенеттен аяқталды, өйткені Бундесвер Шығыс және Батыс Германияның бірігуінен туындайтын қорғаныс бюджетінің қысқартылуына байланысты сатып алуды тоқтатты. 1991 жылы Heckler & Koch компаниясын British Aerospace Royal Ordnance бөлімшесі сатып алды (қазір BAE Systems деп аталады). НАТО стандарты бойынша 5.56 мм патронда орналасқан заманауи қызметтік мылтыққа деген сұраныстың артуы Heckler & Koch компаниясын неміс қарулы күштеріне G41 мылтығын ұсынуға мәжбүр етті, бірақ ол да қабылданбады. 5.56 мм-лік қаруға арналған жаңа, заманауи жобалау жұмыстары басталды, кейін ол Жоба 50 немесе HK50 деп аталды. Жеткізулер 1999 жылдың соңында басталды. 1999 жылдан 2005 жылға дейін Испанияда 75 219 мылтық General Dynamics компаниясының Santa Bárbara Sistemas компаниясы лицензиясы бойынша Галисияның Coruña қаласындағы Fábrica de Armas de La Coruña (FACOR) зауытында өндірілді. Сауд Арабиясының әскери өнеркәсіп корпорациясы (MIC) осы мылтыққа жергілікті өндіріске лицензия берді. Германия Сауд Арабиясына 2008 жылғы 30 маусымда технология беру туралы келісім берді. Сауд Арабиясында жасалған алғашқы G36 2009 жылғы 30 маусымында MIC зауытында өндірілді. 2014 жылғы ақпан айында Германияның Федералды қорғаныс министрлігі G36-дың қызу жетіспеушілігін қару дизайнының емес, оқ-дәрілердің нәтижесі деп жариялады. 2014 жылғы 21 ақпанда Бундесвердің баяндамасында проблемалар мылтықтың кінәсі емес, бірақ оқ-дәрі өндірушілердің бірі мыс қапталған, тым жұқа қалпақтардан оқ жасап жатқаны анықталды. Оқ-дәрі өндірушісі мұны растады, бірақ сарапшылар келіспеді, сондай-ақ дәлдік проблемалары қорғаныс министрлігіне 2010 жылы белгілі болды. 2014 жылғы 22 маусымында Германияның қорғаныс министрлігі 34 миллион евролық ($ миллион) жаңа тапсырыстарды тоқтатты деп хабарланды. Бундесвер Фраунгофердің жоғары жылдамдықтағы динамика институты (Эрнст Мах институты) мен Федералды қылмыстық полиция кеңсесімен кеңескен. 2015 жылғы 30 наурызында Қорғаныс министрі Урсула фон дер Ляйен Ассошиэйтед Пресс агенттігіне салмақ үнемдеу дизайны мәселелердің негізі екенін айтты. Бұл Бас инспектор Волкер Викердің Бундестагтың қорғаныс және бюджет комитетінің басқарушыларына және баяндаманы жариялағанға дейін әскерлерге кеңес берген хатына негізделген. 2015 жылғы 19 сәуірде Fraunhofer Ernst Mach Институты мен Wehrtechnische Dienststelle 91 баяндаманы жариялады. Олардың 372 беттік баяндамасына сәйкес, 100 метр қашықтықта температураның жоғарылауы кезінде, негізінен пластикалық қарудың қолдауы жоқ еркін жүзетін оқпанның байқалған ату көрсеткіші 7% -ға дейін төмендейді, ал Бундесвер сол қашықтықта 90% ату көрсеткіші талап етеді. 2015 жылғы 22 сәуірінде фон дер Ляйен G36 осы алаңдаушылықтарға байланысты неміс армиясынан шығарылатынын жариялады және "Heckler & Koch G36-ның қазіргі құрылыс жағдайында неміс армиясында болашағы жоқ" деп мәлімдеді. Фон дер Лайен бұл қаруды пайдасыз деп санады және неміс әскері температура көтерілгенде немесе атыс кезінде мылтық қызған кезде тура ату мүмкін емес шабуыл мылтығын қолдануды тоқтататынын мәлімдеді. 2016 жылы Қорғаныс министрлігі Heckler & Koch компаниясына сотқа жүгінуге тырысты, олар G36 мылтықтарын жөндеуге заңды түрде міндетті екенін айтты. Bundeswehr сатып алу процесінің басында қарудың ерекшеліктерін жеткілікті түрде түсіндірмегендіктен, Bundeswehr 2017 жылы G36 орнын алмастыру үшін System Sturmgewehr Bundeswehr (Bundeswehr Assault Rifle System) күшін бастады. Бастапқыда, C. G. Haenel 2020 жылдың қыркүйегінде Haenel MK 556 сатып алып, бәсекеге түсті. Алайда, неміс билігі келесі айда келісімшартты бұзды, өйткені MK 556 Heckler және Koch патенттерін бұзған деген айыптар бойынша, G95A1 (далалық сынақтар кезінде HK416 A8 деп аталады) 2021 жылдың басында таңдалды. Ханель шешімді жоюға тырысу үшін сотқа шағым жасады, бірақ неміс соты 2022 жылдың маусым айында бұл талапты қабылдамады. 2022 жылдың желтоқсанында Бундестаг мылтықтарды сатып алуды бастау үшін бастапқы қаржыландыруды мақұлдады. Бундесвер 118,718 мылтық сатып алуды жоспарлады, олар G95A1 (ұзын) және G95KA1 (қысқа) деп аталады. Өнеркәсіптік өндіріс 2024 жылы басталады.

Құрылыс бөлшектері

G36 5.56×45 мм НАТО патронымен жұмыс істейді және жабық айналмалы бұрандадан оқ атып шығарады. Мылтықтың корпусы дәстүрлі конструкциямен және модульдік бөліктерден құралған. Түрлі модификациялар болғанымен, барлық G36 үлгілерінде бірдей қабылдағыш, қолғап, бұранда тасымалдау тобы, кері механизм және жетекші таяқша болады. Қабылдағышта оқ түтігі, ендірілген айнасы бар тұтқасы, тапанша тұтқасы бар оқ шығару механизмі, қол қорғауышы және доңғалақ ұясы орналасқан. G36-да еркін қозғалатын оқ түтігі қолданылады, яғни оқ түтігі қол қорғауышпен жанаспайды. Оқ түтігі арнайы гайкамен қабылдағышқа бекітіледі, оны кілтпен ажыратуға болады. Оқ түтігі салқындатылған балғамен соғылып жасалған. Оның хромдалған 6 оң спираль тәрізді ойығы және 178 мм (1:7 дюйм) бұрылу жылдамдығы бар. Оқ түтігінде штык бекітуге арналған мойынша және тістік бар; сондай-ақ оқ салдақтары мен жалын сөндіргішті бекітуге де қолданылуы мүмкін.

Өрт таңдау құрылғысы

Өрт және қауіпсіздік селекторы екі қолға арналған және қабылдағыштың екі жағында да басқару элементтері бар; бұл мүмкіндік бастапқы G3 дизайнынан алынған. Селектор параметрлері әріптермен белгіленеді: "S" – қауіпсіз ("Sicher"), "E" – жартылай автоматты ату ("Einzelfeuer") және "F" – автоматты ату ("Feuerstoß").

Көрікті жерлер

Неміс армиясының стандартты G36 нұсқалары ZF 3×4° екі оптикалық көзқарастың жиынтығымен жабдықталған, оған 3 есе үлкейтілген телескопиялық көзқарас және сәл жоғары орнатылған, үлкейтілмеген рефлекстік көзқарас кіреді. Негізгі тор нысанаға келтірілген және оның құрамында нысаналар мен қашықтықты өлшеу шкаласы бар. Ол сондай-ақ оқтардың траекториясын түзету белгілерін де қамтиды. Экспорттық нұсқалар 1,5 есе үлкейтуі бар және бекітілген торлы бір телескопиялық көзқараспен жабдықталған. Барлық мылтықтар Hensoldt NSA 80 үшінші буын түнгі көру құрылымын пайдалануға бейімделген, ол G36 көтерілгіш тұтқасының адаптеріне орнатылып, мылтықтың стандартты оптикалық көзқарасымен үйлеседі. Нысана көпірі сонымен қатар көтерілгіш тұтқа ретінде де қызмет етеді және тұтқаның үстіне орнатылған алдыңғы тірек және артқы ойықтан тұратын қосымша ашық нысаналармен жабдықталған, бірақ оларды G36V сияқты рефлекстік көзқарас алынған кезде ғана қолдануға болады. Оптикалық көзқарас жүйесін Hensoldt AG (Carl Zeiss AG еншілес компаниясы) өндіреді.

Жұмыс істеу механизмі

G36 қысқа икемді поршеньдік жүйені пайдаланады. Тұтқасы, сонымен қатар, оқ таспасы тоқтап қалған жағдайда алға қарай итеруге көмектеседі. Оқтарды сығарып шығаратын тесікте мыс дефлектор орнатылған, ол сол қолмен қолданушылардың қабықшалардан қорғалуына көмектеседі. Бұрандасы сонымен қатар шаңнан сақтайды.

Қосымша құралдар

Мылтықты 40 мм AG36 (AG—Anbau Granatwerfer) түйреуіш граната тартқысымен жабдықтауға болады, ол бүйірлік айналу арқылы ашылып, оқтайды. G36-мен бірге келетін стандартты жабдықтар: қосалқы дүңгіршектер, тазалау және күтім жиынтығы, иыққа ілгіш, жылдам зарядтағыш және кейде AKM II типті пышақ штыктар (көбінесе бұрынғы Ұлттық Халық Армиясының Германиядағы қорларынан қалған).

G36

1996 жылы шығарылған G36, 5.56×45 мм НАТО патронымен жұмыс істейді. Онда өздігінен құралданған барелі бар. G36V (V – Variante "вариант") – G36-ның экспорттық нұсқасы, бұрын G36E (E – Export) деп аталған. G36V өзгертілген нысана жүйесімен және штык бекіткішімен жабдықталған. Ол 1,5 немесе 3 есе ұлғайтқыш көзқарасымен жабдықталған және кіріктірілген рефлектор көзқарасынан айырылған. Онда НАТО стандартындағы штык бекіткіші бар. G36V алғаш рет Испания және Латвия ұлттық қарулы күштері үшін өндірілген. G36A2 – G36-ның жаңартылған нұсқасы, сондай-ақ неміс армиясында да қолданылады. Ол Picatinny рельсіне орнатылған Zeiss RSA рефлекстік қызыл нүктелі көзқараспен жабдықталған, ол бастапқы қызыл нүктелі көзқарастың орнына қойылған. G36A2 құрамына қысқартылған G36C тоқпан, алюминийден жасалған жаңа қол сақшысы (ұзақ ату кезінде жақсырақ жылуды таратуға мүмкіндік береді), төрт Picatinny рельсі және LLM01 лазерлік жарық модулі үшін кіріктірілген ауыстырғышы бар тік алдыңғы тұтқасы кіреді. Қызмет ету мерзімі ішінде ол G36A3 және G36A4 деп белгіленген қосымша жаңартулар алды. Кейбір G36A1 мылтықтары G36A3 сияқты жаңартулармен жабдықталды, бірақ бастапқы, арзан A1 қабылдағышын қайта пайдаланды. Бұл нұсқалар G36A1.1 деп аталады.

G36K

1997 жылы шығарылған G36K (K – kurz "қысқа") – қысқа оқпанды, ашық типті жалын өшіргіші, қысқа алдыңғы тұғыры және төменгі рельсі бар карабин нұсқасы. Бұл карабиннің оқпанынан мылтық гранаталарын атқызу мүмкін емес, сондай-ақ штык орнатуға да қолдау көрсетпейді. Қару AG36 граната тастағышымен үйлесімді. Неміс арнайы күштеріндегі G36K 100 оқтық C Mag барабанымен жабдықталады. G36K-ның бірнеше шағын өзгерістері бар. Біреуі жоғарғы бөлігіне x3 көлемдік/тасымалдау тұтқасы бекітілген, ал екіншісі тек аспапты көру және рельспен жабдықталған. G36KV (бұрын G36KE) – G36K-ның экспорттық нұсқасы, G36V-дегі аспапты көру құрылғыларын пайдаланады. G36KA4 – неміс арнайы күштері үшін жасалған G36K-ның жаңартылған нұсқасы. Оған қолға қорғанышқа HKey mod жүйесі, ауыр оқпан және MIL STD 1913 Picatinny рельсі бар тасымалдау тұтқасы қосылған. Сондай-ақ, қордың орнына IdZ реттегіш қор орнатылды, бұл дене бронесін кигенде қолайлырақ ұстауға мүмкіндік береді.

G36C

2001 жылы ұсынылған G36C (C="Compact") – бұл G36K-ның ықшамдалған нұсқасы және одан әрі дамытылған түрі. Оның G36K-ге қарағанда ұңғысы қысқа, сондай-ақ төрт тісті ашық типті немесе құс торлы флеш-сауыттары бар. Өте қысқа ұңғы себебінен конструкторлар газ блогын ұңғының ал жағына жақындатып, газ поршенінің иінтірегінің ұзындығын қысқартуға мәжбүр болды. Қолды қорғауыш пен жарақшасы да қысқартылды, және ол G36KA4 моделінен алынған көтерілмелі тұтқамен жабдықталған. Стандартты G36 және G36K модельдеріндегі екі оптикалық көзқарастың орнына, жартылай жабық алдыңғы тіреу және екі түрлі диаметрлі екі ойықтан тұратын, рельске бекітілетін ажыратылатын темір көзқарас жиынтығы қолданылды. Ұзындығы қысқа қолды қорғауышта төрт қосымша бекіту нүктесі бар, олардың бірін тік тұтқа орнатуға болады. G36C 2001 жылдың қаңтар айында жасалып, өндіріске шығарылды.

MG36

MG36 (MG—Maschinengewehr "пулемет") – G36 автоматты мылтығының түрі. Ол жылуды жақсы шығару және қызып кетіп, оқ атпау үшін ауыр ұңғымен жабдықталған. 2020 жылдың қараша айында Канадада азаматтық нарықта тек жартылай автоматты G36 мылтықтары сатылымға түсті. Олар Лотар Вальтердің жоғары сапалы ұңғыларымен 5 999 канад долларына немесе Heckler & Koch ұңғысымен 7 998 канад долларына сатылды.

Steyr G62

2021 жылдың мамыр айында Steyr Arms G36 мылтықтарына арналған G62 жаңартуын ұсынды. Steyr компаниясының мәліметінше, осы жаңарту жиынтығының құрамдас бөліктері (металл қабылдағыш, ұңғы және доңғалақ ұясы) ешқандай өзгеріссіз қолдағы G36 мылтықтарына жеке орнатылуы мүмкін. Неміс БАҚ бұл Bundeswehr-де жаңа шабуылдық мылтыққа қатысты сот ісінің нәтижесін күтіп, G36 мылтықтарының қызмет мерзімін ұзартудың салыстырмалы түрде төмен құнмен жасалатын жолы болуы мүмкін деген болжам жасады.

Пайдаланушылар

Ел/Аумақ Ұйымның атауы Үлгі Саны Күні Анықтама Арнайы интервенциялық жасақ, Қауіпсіздік және Президенттік қорғау дирекциясы, Алжир арнайы күштері Австралиялық федералды полициясының мамандандырылған Реактік тобы Антверпен жергілікті полициясының арнайы отряды BBT (Bijzondere Bijstandsteam) Бразилиялық федералды полициясы G36K, G36C Виктория полиция бөлімі ~100 2004 Хорватиялық бейбітшілік сақшылары Хорватиялық полициясының арнайы бөлімшелері 300 2004 Хорватиялық қарулы күштерінің халықаралық операциялардағы контингенттері 550 2007 Чех Республикасы полициясы: * URNA – Бүкілұлттық жарымәскери SWAT бөлімі * KZJ – Аймақтық SWAT бөлімдері * SPJ – Арнайы тәртіпсіздік бөлімдері * PMJ – Төтенше жағдайлардағы мотомоторлы бөлімдер G36C, G36K Politiets Aktionsstyrke G36C Timor-Leste ұлттық полициясы G36K Арнайы күштер мен полиция қолданады, кейініректе Ливияға берілді, төменде қараңыз 608+ 2003 Эстондық арнайы операциялар күштері G36K Финляндия шекара қызметі G36C Финляндия полициясы G36E Финляндия полициясы G36C Франция армиясы G36E RAID, GIGN G36C Қылмысқа қарсы күрес бригадасы (BAC), SDLP, CRS. G36C, G36K 204 2016 Bundeswehr-дің стандартты қызметтік мылтығы. 2022 жылы G95A1 және G95KA1 модельдерімен алмастырылады. G36A1, G36A2 G36K, G36C 181,773 жеткізілді, 166,619 қолданылуда Неміс федералды полициясының GSG9, PSA BPOL және BFE+ бөлімдері қолданады Шетелдегі миссиялар мен Федералды криминалдық полицияның арнайы операциялар бөлімі қолданады: Орталық қылмысқа қарсы бөлім, Арнайы дағдарыс бөлімі, Арнайы операциялар бөлімі, Жағалау күзетінің пираттарға қарсы бөлімі G36K/C/E/A Гонконг полициясының арнайы міндеттер бөлімі G36KV 2001 Исландия ұлттық полициясы және оның арнайы күштері бөлімі Víkingasveitin Индонезия армиясының Командо Пасукан Хусус (Kopassus) арнайы күштері тобы G36C Индонезия теңіз күштерінің Детамен Джала Манкара (Denjaka) тактикалық дайвер тобы G36V, G36C Италия полициясының NOCS тобы G36C Жапон арнайы күштері тобы ғана қолданады. Иордания арнайы күштерінің 71-ші арнайы батальоны G36C Косово қауіпсіздік күштері G36V 3500 2010 Пешмерга G36K 16,000 2014 Латвия армиясы, Ұлттық гвардиясы, Мемлекеттік шекара қызметі G36V, G36KV 2006 Ливан қарулы күштері, Ішкі қауіпсіздік күштері G36C3 250 2008 (Қаддафиге қарсы күштер) Белгісіз (Триполиде орналасқан бөлімше; арнайы күштер/Хамис бригадасы?). Қарулар 2003 жылы Египетке заңды түрде сатылған. G36KV, G36E "көптеген" Шамамен <600 2003–2005? Триполи бригадасы (Bab al Azizia қару-жарақ қоймасынан тоналған) 2011 Литва қарулы күштері G36KA4, G36KV1 G36C, G36KA4M1 2017 (G36KA4M1) Малайзия корольдік теңіз күштерінің Pasukan Khas Laut (PASKAL) теңіз контртерроризм күштері G36C, G36E G36KE 2006 Малайзия корольдік полициясының Pasukan Gerakan Khas (PGK) контрреволюциялық күресі G36C Моңғол қарулы күштері Черногория қарулы күштері G36, G36C, G36K 655 2015 жылғы мәлімет бойынша Полицияның Противтеррористичка Jedinica (PTJ) G36C, G36K Полицияның Posebna Jedinica (PJP) G36C, G36K 2001–2007 Норвегия теңіз күштерінің Kystjegerkommandoen бөлімі Полицияның BOA/SPAP арнайы бөлімдері G36V, G36K G36C Үкіметті қорғау бюросы (BOR) G36C Польша арнайы күштерінің Jednostka Wojskowa Formoza теңіз бөлімі G36KV3, G36C 2006 Португалия армиясы (Арнайы операциялар күштері орталығы) G36KV, G36KV3 Португалия теңіз жаяу әскері (Арнайы әрекеттер жасағы) Grupo de Operações Especiais (GOE) Polícia de Segurança Pública полициясы Румыния қарулы күштерінің арнайы операциялар күштері G36K, G36C Сауд Арабиясы армиясы, полициясы, шекара күзеті, арнайы күштері G36C, G36E G36KE 2010 Сербия қарулы күштерінің 72-ші арнайы операциялар бригадасы G36C Сиерра-Леоне полиция күштері G36K 112+ 2001 Корея жағалау күзетінің SSAT (Special Sea Attack Team) 2007 Испания қарулы күштері Guardia Civil G36E, G36KE G36CE 75,219 Испания теңіз күштері мен теңіз жаяу әскерінің Unidad de Operaciones Especiales арнайы тобы Ұлттық міндеттік күш G36C LWRC M6 Piketenмен алмастырылды Тринидад және Тобаго полкінде қолданылатын Galil мылтығын жаңадан алмастырып, негізгі қызметтік мылтыққа айналады. G36Naresuan 261 Тайланд корольдік полициясының Терроризмге қарсы күрес бөлімі, Арнайы операциялар бөлімі G36C, G36KSL8 2007 Тайланд корольдік армиясының (RTA) жаяу әскері G36K, G36KE G36E, MG36 Тайланд корольдік теңіз күштерінің (RTN) Су асты бұзу шабуылдау бөлімі (UDAU) G36KV 2004 Тайланд корольдік теңіз жаяу әскерінің амфибиялық барлау батальоны, Арнайы операциялар күштері (RECON), RTN G36C 2004 Авон және Сомерсет полициясы G36C/G36K/G36E Чешир полициясы Лондон қаласы полициясы Азаматтық ядролық полициясы Солтүстік Ирландия полиция қызметі Оңтүстік Уэльс полициясы Батыс Йоркшир полициясы 2017 жылға дейін Арнайы әуе күштері Балтимор қалалық полиция департаменті Кобб округі полиция департаменті G36K 2000 Біріккен Ұлттар Ұйымының қауіпсіздік департаменті G36V, G36KV G36CV, MG36 Бейбітшілік операциялары департаменті