Кіріспе

Американдық саясаткер (туған 1967)

Брэд Роджерс Карсон (11 наурыз 1967 жылы туған) – Талса университетінің 21-ші президенті. Президенттік қызметке тағайындалғанға дейін Карсон Оклахома штатының американдық заңгері және саясаткері болды. Демократиялық партия мүшесі ретінде, ол 2001 жылдан 2005 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасында қызмет етті. Карсон Конгресте Ирак соғысын бастауға рұқсат беруге дауыс берген және одан кейін соғысқа қатысқан жалғыз адам. 2008-2009 жылдары АҚШ Армиясының 84-ші EOD батальонында қызмет етіп, «Құрмет белгісі» (Bronze Star) медалін алды. 2015-2016 жылдары Карсон Қорғаныс министрінің персонал және әзірлік жөніндегі орынбасары болып жұмыс істеді, ол әйелдерге барлық жауынгерлік лауазымдарды ашу, трансгендерлердің әскери қызметтегі құқықтарын кеңейту және жаңа жұмысқа алу мен қызметте ұстау шараларын енгізген бірқатар маңызды реформаларды бастады. 2014-2015 жылдары Армия министрі, ал 2012-2014 жылдары Армияның бас кеңесшісі қызметін атқарды. 2017-2021 жылдары Вирджиния университетінің Франк Баттен көшбасшылық және қоғамдық саясат мектебінде қоғамдық саясат профессоры болды. 2021 жылдың 5 сәуірінде Талса университеті Карсонның 2021 жылдың 1 шілдесінен бастап университеттің 21-ші президенті болып тағайындалғанын хабарлады. 2024 жылы Карсон «Americans for Responsible Innovation» (Жауапты инновациялар үшін американдықтар) атты жасанды интеллектке арналған жаңа саяси ұйым құрды. Қазіргі таңда Вашингтонда орналасқан ARI президенті қызметін атқарады, сонымен қатар Талса университетінің президенті лауазымын сақтап тұр.

Ерте өмір және білім

Карсон Аризона штатының Уинслоу қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Үндістер ісі жөніндегі бюрода жұмыс істеді. Карсонның бала кезінде отбасы бірнеше рет көшіп, ол Невада, Аризона және Канзас штаттарындағы үнді резервацияларында, сондай-ақ Солтүстік Каролинадағы Шығыс Бенд Чероки резервациясында өсті. Карсон жасөспірім шағында Оклахомаға қайтып келді, онда оның отбасының тамырлары Чероки ұлтына байланысты, және Карсон оның тіркелген мүшесі. Карсон Дженкс орта мектебінде және Бейлор университетінде оқыды, онда ол Phi Beta Kappa қоғамына сайланды. Ол Бейлор университетінде 55 жылдың ішінде Родс стипендиясын алған тұңғыш студент болды. Родс стипендиаты ретінде Карсон Оксфорд университетінің Тринити колледжінде саясаттану, философия және экономика бойынша екінші бакалавр дәрежесін (кейінірек магистр дәрежесіне айналды) алды. Ол Оклахома университетінің заң факультетін 1994 жылы үздік түлектердің қатарында бітірді. "Америка саясатының анықтамалығы" бойынша Карсон бастапқыда Йель заң мектебіне түсуді жоспарлаған, бірақ Оксфордта оқып жүргенде шешімін өзгерткен.

Мансап

Оклахома университетін бітіргеннен кейін Карсон Оклахома штатының беделді Crowe & Dunlevy заң фирмасында жұмыс істеді. 1996 жылы оның фирмасы Шығыс Оклахома заң қызметінен заңгерлік көмек көрсетуге ерекше үлес қосқаны үшін марапатталды. 1997 жылы Карсон Ақ үйдің стипендиялы бағдарламасының қатысушысы болып таңдалды, онда ол Қорғаныс министрінің арнайы көмекшісі ретінде Пентагонға жіберілді.

Конгресске сайлау

2000 жылы ол демократ ретінде Оклахома штатының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан 2-ші округтен АҚШ Өкілдер палатасына сайланды. Алғашқы сайлауда Карсон Оклахома штаты Өкілдер палатасының Ассигнование комитетінің төрағасы болған, ұзақ жылдар бойы штат өкілі болған Билл Сеттлді жеңіп шықты. Аудандық шекаралар қайта бөлінгеннен кейін оның округінің саяси құрамы демократтық кандидатқа одан да бейімді болды, нәтижесінде Карсон 2002 жылы дауыс берушілердің шамамен 75 пайызының қолдауымен қайта сайланды. Конгресстегі қызметі барысында Карсон көбінесе орталықтандырылған демократ ретінде танылды. Ол консервативті демократтардың «Көк Ит» коалициясының мүшесі болды. Ол Көлік комитетінде, Табиғи ресурстар комитетінде және Шағын бизнес комитетінде жұмыс істеді. 2002 жылдың 10 қазанында Брэд Карсон Иракқа басып кіруге рұқсат беруге қолдау білдірген 81 демократтың қатарында болды.

2004 жылғы АҚШ Сенатына сайлау

2004 жылы Карсон Өкілдер палатасына қайта сайлануға түспеді, республикалық Дон Никлс зейнетке шыққаннан кейін бос қалған АҚШ Сенатының мандатына үміткер болды. Ол демократтардың ішкі сайлауында оңай жеңіске жетті, бірақ қызыл тісті бәсекеден кейін республикашыл Том Кобернге, Өкілдер палатасындағы бұрынғы әріптесіне жеңіліп қалды. Карсон жеңіліске ұшырағанына қарамастан, сайлау сарапшысы Стюарт Ротенберг 2004 жылы Карсонның сайлау кампаниясын елдегі ең ұйымдасқан кампания деп атады. "Weekly Standard" оны "үлгілі демократ" деп сипаттады. Сайлаудан кейін Карсон "The New Republic" журналына көп талқыланған мақала жазды. Оның орнын демократ Дэйн Борен басты.

Конгресстен кейінгі жұмыстар

2004 жылғы Сенат сайлауынан кейін Карсонның АҚШ Конгресіндегі өкілеттік мерзімі 2005 жылдың 3 қаңтарында аяқталды; Карсонның орнын Дэн Борен басты. Карсон саяси лауазымға түсуді жоспарламағанын мәлімдеді және 2005 жылдың қаңтар айында Гарвард университетінде АҚШ саясатын зерттейтін семестрлік оқыту грантын қабылдады. Гарвардты қалдырғаннан кейін ол туған қаласы Клерморға (Оклахома штаты) оралды және Оклахома штатының Катуса қаласында орналасқан, Оклахома штатының Чероки ұлтына тиесілі «Чероки ұлтының бизнесі» бас атқарушы директоры болып жұмыс істеді. Карсон үнді заңнамасы саласындағы сарапшы ретінде штаттың ірі компанияларының бірін басқарды, онда мыңдаған қызметкерлер, жүздеген миллион долларлық кіріс және үнді және корпоративтік құқық саласындағы мамандардан құралған оннан астам ішкі заңгерлер жұмыс істеді. 2008 жылдың желтоқсанында Карсон «Чероки ұлтының бизнесіндегі» лауазымын тастап, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің барлау офицері ретінде Иракқа аттанды. Ол Ирактың оңтүстік провинцияларындағы АҚШ армиясының 84-ші жарылғыш заттарды жою батальонымен бірге жұмыс істеген қару-жарақ барлау тобының басшысы болды; топтар жеті базадағы жарылғыш заттарды жою бригадаларымен бірлесіп, бомба жарылған жерлерді, жасырын қоймаларды, контрабандалық жолдарды және басқа да жарылғыш құрылғыларға қатысты қызметтерді зерттеді. Бұл қызметі үшін Карсон, басқа наградалармен қатар, «Қола жұлдыз» орденімен марапатталды. Отанға оралғаннан кейін ол «Чероки ұлтының бизнесі» кеңесіне сайланды. 2010 жылдың қаңтар айында Карсон Талса университетінде бизнес және құқық профессоры, сондай-ақ миллиардер Джордж Кайзердің отбасылық қоры қаржылай қолдау көрсететін коммерциялық емес «Ұлттық энергетикалық саясат институтының» директоры болып тағайындалды. Академиялық жұмысында Карсон жаңартылатын энергияның экономикасы туралы көптеген еңбектер жазды. Ол сонымен қатар «The Weekly Standard», «The New Republic», «Blueprint» және «Democracy: A Journal of Ideas» журналдарына материалдар жариялады. 2010 жылы Карсон «Democracy: A Journal of Ideas» журналының симпозиумдық санына үлес қосты, онда ол прогрессивті саяси ойлар мен саясаттың болашағын талқылаған он автордың (соның ішінде Марта Нуссбаум, Майкл Сэндл және т.б.) бірі болды. Ол бірнеше басқа да еңбектердің авторы, оның ішінде федералды апелляциялық сот практикасы туралы нұсқаулық, судья Роберт Бачаракпен бірлесіп жазылған еңбек (Обама президент оны 10-шы апелляциялық сотқа тағайындады). Соңғы кезде ол «War on the Rocks» онлайн журналы үшін әскери реформа туралы мақалалар сериясін жазып жүр. Карсон 2004 жылы Барак Обамамен танысқан, ол кезде екеуі де АҚШ Сенатындағы бос орынға Демократиялық партиясынан үміткер болған. Карсон 2006 жылы 2008 жылғы президенттік сайлауда Обаманы қолдады. Карсон 2008 жылғы Демократиялық Ұлттық съездіне Оклахома штатынан делегаттарды бекітуде Обаманың жеке өкілі болды. Оклахома штаты 2008 жылғы Демократиялық съездіге толық құрамын бірінші болып тағайындады.

Саясатка оралу

2011 жылдың маусым айында АҚШ конгрессмені Дэн Борен тағы бір мерзімге сайлауға түспейтінін хабарлады. Карсон осыдан кейін көп ұзамай бұрынғы өкілдігіндегі орнын қайта иеленуге ниеттенгенін мәлімдеді. Бірақ ол кейін бұрынғы орнына үміткер болмайтынын хабарлады.

Обама әкімшілігі

2011 жылдың 14 қыркүйегінде президент Барак Обама Карсонды АҚШ Армиясының Бас кеңесшісі лауазымына ұсынды. АҚШ Сенаты Карсонды 2011 жылдың 17 желтоқсанында бірауыздан бекітті. 2014 жылдың 6 қаңтарында президент Обама Карсонды армияның орынбасары қызметіне тағайындады, ол бұрын президент Сауд Арабиясындағы АҚШ елшісі болып тағайындалған Джозеф В. Вестфалды алмастырды. 2014 жылдың 12 ақпанында Карсонды АҚШ Сенаты бекітті және ол 2014 жылдың 27 наурызында Армияның 31-ші орынбасары болып ант берді. Оклахома штатының демократы, Чероки ұлтының бас басшысы Билл Джон Бейкер Карсонды жоғары бағалап, былай деді: "Президент Обаманың Брэд Карсонды осы лауазымға ұсынғанына ризамын. Брэд – Чероки азаматы және өмірін Чероки халқының бір құндылығына – адамдарға қызмет етуге арнады. АҚШ конгрессмені ретінде ол Оклахома штатының екінші округінің халқына қызмет етті, бас директор ретінде Чероки ұлтының бизнесі мен Чероки халқына қызмет етті. Ол армия орынбасары қызметінде американдық әскерилеріміздің мүдделерін қорғайтын болады". Карсон 2015 жылдың сәуірінен 2016 жылдың сәуіріне дейін персонал және жа readinessдақтық жөніндегі армия орынбасары міндетін атқарды, Сенаттың ресми мақұлдауын күтіп тұрғанда отставкаға кетті. Орынбасар ретінде Карсон Қорғаныс министрлігінің "Болашақтың күші" реформасы сияқты бірқатар жаңа бастамаларға жетекшілік етті, бұл соңғы 50 жылдағы әскери және азаматтық қызметкерлер құрамындағы ең ірі өзгерістер болды. Карсон барлық жауынгерлік лауазымдарды әйелдерге ашуды қамтамасыз етті. Ол 70 жылдан бері алғаш рет әскери зейнеткерлік жүйесін реформалауға көмектесті және трансгендер әскери қызметшілері үшін жаңа саясатты енгізді.

Талса университеті

Карсон 2021 жылдың шілдесінде Талса университетінің президенті болып ант берді. Ол Джерард Клэнсиден кейін осы қызметке келді, оған сенімсіздік дауысынан кейін қызметтен кетуге тура келді. 2023 жылдың шілдесінде Карсон президент болып тұрғанда университет әдебиет пен философияға бағытталған жаңа Құрмет колледжін ашты. Карсонның 2022 жылғы қызмет мерзімінде университет елдегі басқа университеттерге қарағанда жан басына шаққанда көбірек Ұлттық Жеңіс стипендиаттарына ие болды. 2023 жылы Карсон Чепмен стадионында көбірек концерттер ұйымдастыруды қолға алды, нәтижесінде университет 1990 жылдан бері осы аренада өткен алғашқы ірі концертті – Def Leppard, Mötley Crüe және Alice Cooper тобының өнер көрсетуін өткізді. Ол сондай-ақ Талсаның өнер ауданындағы университет бағдарламаларын кеңейтті және Талсаның Майфестивалін ұйымдастыру жауапкершілігін қабылдауға жетекшілік етті. 2023 жылы ТУ «сөз бостандығы» университеті ретінде мойындалды және Жеке құқықтар мен өркендеу қорынан «жасыл жарық» рейтингісін алған Оклахома штатындағы алғашқы университет атанды. Бұл мойындама Жеке құқықтар мен өркендеу қоры Карсонға университеттің сөз және жиналу қағидаларын қайта қарауға көмектескеннен кейін берілді.

Жасанды интеллект

2023 жылдың соңында Карсон жасанды интеллект саласындағы "Жауапты инновация үшін американдықтар" (Americans for Responsible Innovation) атты жаңа саяси ұйымның негізін қалаушы және президенті болатынын хабарлады. "Жауапты инновация үшін американдықтар" жасанды интеллектке қатысты жауапты шектеулерді, оның ішінде есеп беруді қадағалауды, оқиғалар туралы хабарлауды және экспортты бақылауды жақтады.

Жеке өмір

Карсонның әйелі, Джули, Оклахома штатының жоғары білім беру жөніндегі регенттерінің құрамында қызмет етті. Олар Оклахома штатының Клермор қаласында тұрады. Олардың бір ұлы бар, Джек. 2018 жылы ол Амазонка джунглиінен өтетін, Jungle Ultra деп аталатын ұқсас жарысты аяқтады.