Кіріспе
Фанни Флагтың 1987 жылғы романы – американдық автор Фанни Флагтың 1987 жылғы романы. Оқиға Алабама штатында өтеді және орта жастағы үй шаруасымен айналысатын Эвелин Коуч пен қарттар үйінде тұратын Нини Тредгудтың туған достығы арқылы өткен мен қазіргі заманды байланыстырады. Эвелин әр апта сайын Ниниге барады, ол оған Уистл Стоп, Алабамадағы жастық шағы туралы әңгімелер айтады, онда оның сіңлісі Иджи мен досы Рут кафе иесі болған. Осы әңгімелер мен Нинидің достығы Эвелинге жаңа, толыққанды өмір бастауға көмектеседі, сонымен бірге Нинидің жастық шағындағы адамдар мен оқиғалар есте сақталады. Кітап отбасы, егдесу, лесбияндық және қара және ақ адамдарға нәсілшілдіктің адамдық қадір-қасиетін жоятын әсері сияқты тақырыптарды зерттейді. 1991 жылы кітап мотивтері бойынша "Жасыл қызанақтың қуырылған түрлері" көркем фильмі түсірілді. 2020 жылы Норман Лир мен Реба МакЭнтайр атқарушы продюсерлік еткен, сондай-ақ басты рөлді ойнауға дайын болған телесериалды жасау жоспарланған, бірақ ол жобадан бас тартты.
the novel
Fried Green Tomatoes at the Whistle Stop Cafe is a 1987 novel by American author Fannie Flagg. Set in Alabama, it weaves together the past and the present through the blossoming friendship between Evelyn Couch, a middle aged housewife, and Ninny Threadgoode, an elderly woman who lives in a nursing home. Every week Evelyn visits Ninny, who recounts stories of her youth in Whistle Stop, Alabama, where her sister in law, Idgie, and her friend, Ruth, ran a café. These stories, along with Ninny's friendship, enable Evelyn to begin a new, satisfying life while allowing the people and stories of Ninny's youth to live on. The book explores themes of family, aging, lesbianism, and the dehumanizing effects of racism on both black and white people. It was adapted as a feature film, Fried Green Tomatoes, which was released in 1991. A television series adaptation was reportedly in development as of 2020, with executive producers Norman Lear and Reba McEntire, who was also to star but the series was abandoned.
Сюжет
Роман барысында баяндаушы және уақыт кезеңі ауысып отырады, ал тарау тақырыптары тараудың күні мен көзі туралы мәлімет береді. Әңгімелеу стилі ойдан шығарылған «The Weems Weekly» жаңалықтары, Бирмингемдегі Threadgoodes үйі және толық білетін баяндаушы арасында алмасады. 1986 жылғы оқиғаның негізгі желісі Эвелин Коучпен таныстырады, ол күйеуімен бірге әпте-апта анасына зейнеткерлер үйіне барады. Бір күні Эвелин басқа тұрғын, Нини Тредгудпен дос болады. Нини Эвелинге 1920 жылдардағы және одан кейінгі жылдардағы «Шыбыртқы тоқтау» қалашағындағы жастық шағы туралы әңгімелер айтады. Келесі сапарлар арасында Эвелин осы әңгімелердегі кейіпкерлерді өзіне үлгі етіп алуға бастайды. Нинидің айтуынша, ол Threadgoodes отбасы тәрбиелеген жетім еді және кейін олардың ұлына үйленді. Ол көбінесе кіші қызы Имоджин «Идги» Тредгуд туралы айтады, ол бауыры Бадди теміржолда қаза болғаннан кейін уайымға батып, жалғыздыққа көшкен. Рут Джеймисон демалыс мектебінде сабақ берген кезде Threadgoodes үйінде тұрады. Идги оған ғашық болады және Рут Фрэнк Беннеттке үйлену үшін «Шыбыртқы тоқтау» қалашығын тастап кеткенде қайғырады. Фрэнк қатыгез, зорлық-зомбылыққа бейім адам болып шығады, ол жиі Рутты ұрады, бірақ ол анасы қайтыс болғанға дейін онымен бірге тұрады. Кейін Рут Идгиге көмек сұрап хат жазады. Идги бірнеше адаммен бірге оны және ұлын Беннеттен құтқарады. Threadgoodes-тің жұмысшысы, Үлкен Джордж Беннетті қорқытып, қарсылық көрсетуге мүмкіндік бермейді. Әкесінен алған ақшамен Идги «Шыбыртқы тоқтау» кафесін ашады, ал Сипси (Үлкен Джорджтың асырап алған анасы) мен оның келіні Онзелл аспаздық жұмысты атқарады. Идги Руттың ұлы Бадди-младшийдің қосалқы қамқоршысы болады. Бір жазбагер оны «Рут пен Идгидің ұлы» деп атайды, бұл әйелдердің балама отбасы екенін көрсетеді. Бадди апатта қолын жоғалтқаннан кейін «Стамп» деп аталды. Кафе Ұлы депрессия кезінде бүкіл АҚШ-тағы саяхатшылар үшін тамақтанатын және қонақжай орын ретінде танымал болды. Ең көп келетін қонақ – «Түтінді жалғыздық» Филлипс, ол Рутқа жасырын ғашық еді. Рут қатерлі ісіктен қайтыс болғанда Идгидің жүрегі ауырады. Теміржол жабылып, кафе (содан кейін қала) жұмысын тоқтатады. Бірнеше жылдан кейін Идги мен Үлкен Джордж Фрэнк Беннетті өлтіргені үшін округтік полициямен ұсталды. Сот ісін жергілікті пастор Идгиге ұлына көмектескені үшін өтемақы ретінде, Беннет жоғалған кезде олар үш күндік діни жиынға қатысқан деген жалған куәлік бергенде тоқтатады. Беннеттің денесі табылмайды. Кейінірек Сипси оны Рут пен ұлын ұрлап алуға тырысқанда өлтіргені белгілі болады. Үлкен Джордж оның денесін барбекюге пісіріп, Фрэнктың жоғалуын тергеп жатқан детективтерге тамақтандырады. Стамп өзінің қамқорлары туралы әңгімелерді қызы мен немересіне айтады. Үлкен Джорджтың ұлдары Жаспер мен Артис өздерінің жеке жолдарымен жүреді: Жаспер – Pullman вагонындағы қызметкер, ал Артис – құмар ойыншы және әйелдерге көңіл бөлетін адам. «Шыбыртқы тоқтау» қалашығы құлдырағаннан кейін Идги мен оның інісі Джулиан Флоридаға көшіп, жол бойындағы азық-түлік дүкенін ашады. Осы оқиғалардан шабыттанған Эвелин үйден тыс жұмыс істей бастайды, Mary Kay Cosmetics өнімдерін сатады. Миссис Тредгудтың кеңесімен, ол менопауза симптомдарына ем алады. Ол сондай-ақ, ұзақ жылдар бойы сақтап келген қорқыныштарымен күреседі. Эвелин бақытты болады. Демалыста жүргенде ол Миссис Тредгудтың көршісі Миссис Хартманнан хат алады, ол Миссис Тредгудтың қайтыс болғанын және оның Эвелинге түрлі әшекейлерді сыйлағанын хабарлайды.
Тақырыптар
Идги мен Руттың қарым-қатынасы лесбияндық деп тікелей айтылмаса да, барлық тұрғындар оны біледі және қабылдайды; лесбияндық романның маңызды тақырыбы болып табылады. Роман Эвелин мен миссис Тредгуд кейіпкерлері арқылы әйелдердің қартаюын зерттейді. Эвелин менопаузаға енеді, ал миссис Тредгуд жасымен бірге денсаулығы нашарлайды. Роман Сипси отбасының тарихын баяндап, 1920 жылдардан 1980 жылдардың соңына дейін афроамерикандықтар мен олардың қоғамда кездесетін қиындықтарын талдайды. Романның маңызды элементтері – естеліктер мен әңгімелесу. Кітапта адам өлтіру және эвтаназияның моральдық тұрғыдан негізделуіне де тоқталған. Тамақ – романның тағы бір көркемдік тақырыбы. Кітаптың соңында Флагг кафеде дайындалған рецепттерді (оның ішінде олардың әйгілі қуырылған жасыл помидорларын) қосты.
Даму
"Whistle Stop Cafe" Флагтың туған жеріне жақын, Алабама штатының Ирондейл қаласындағы Ирондейл кафесінен шабыттандырылған. 1932 жылы кафе Флагтың тәтесі Бесс Фортенбери сатып алып, оны және екі досы төрт он жыл бойы басқарды. Кафе бүгінге дейін жұмыс істеп келеді және көркемдік кафе сияқты, қуырылған жасыл помидорларымен әйгілі.
Қабылдау
"Қуырылған жасыл помидорлар "Уисл Стоп" кафесінде" кітабы "Нью-Йорк Таймс" бестселлер тізімінде 36 апта бойы болды. Харпер Ли кітапты баспаның "Оқырман нұсқаулығында" мақтап, былай деді: "Ұшақтар мен теледидар Threadgoodes-ті Оңтүстік аймағынан жойды. Біз үшін ең бақыттысы, Фанни Флэг олардың бүкіл қоғамдастығын керемет комедиялық, терең әңгіме арқылы сақтап қалды, олардың өмірінің шаттығын, олардың қайғылы кетуін жазды. Идги Тредгуд – шынайы ерекше тұлға: Хаклберри Финн оған үйленуге тырысқан болар еді!"
Бейімделулер
Флаг және Кэрол Собиески 1991 жылы шыққан "Жасыл қызанақтың қуырылғандары" романының фильмге бейімделу сценарийін жазды. Оны Джон Авенет түсірді, ал Кэти Бейтс, Джессика Танди, Мэри Стюарт Мастерсон, Мэри Луиза Паркер және Сисили Тайсон ойнады. Фильмнің бейімделуі – Оңтүстік аймағындағы әйелдердің достығы мен махаббаты туралы әңгімелердің ішіндегі әңгіме. Фильм екі "Оскар" сыйлығына ие болды және "Гейлер мен лесбиянкаларға қарсы жала жабуға қарсы альянс" (GLAAD) сыйлығын алды. 2020 жылдың қазан айында NBC телеарнасы фильм/романның телесериалға бейімделуін жасап жатқаны хабарланды. Сериалды "Universal Television" компаниясы Норман Лир атқарушы продюсер ретінде, ал Дженифер Сесил сценарийші және атқарушы продюсер ретінде шығаруға тиіс болды. Реба МакЭнтайр атқарушы продюсер болды және басты рөлде ойнауға жоспарланған. 2021 жылы телесериал жобасы тоқтатылды.