Кіріспе

Канаданың Новая Шотландия провинциясындағы көл.

Топоним

/b//r//ə/'/d//ɔr/ brəDOR немесе /b//r//æ/'/d//ɔr/ bradOR деп айтылатын бұл көл 1872 жылға дейінгі карталарда Лабрадор көлі (немесе жай ғана Лабрадор) деп белгіленген. Лабрадор – португалдықтардың Канаданың шығыс бөлігіне берген аты. Бұл сөз "шаруа" деген мағынаны білдіреді және "жұмысшы" сөзімен туыс. Халықтық этимологиядағы қателік салдарынан, атау француз тіліндегі "Алтын қол" деген сөзбен ұқсас жазылған, олар дыбыстас сөздер. Жергілікті жерде бұл көлдерді "Брас-д'Ор көлдері" деп те атайды. Микмависимк тілінде көлдің аты Питупак, ол "ұзын тұзды су" дегенді білдіреді, себебі суы ащылау.

География

Көлдің ауданы 1099 шаршы шақырымды құрайды. Солтүстік-шығысқа қарай үш сала жетеді. Жоғарғы бөлігінде Ұлы Брас-д'Ор каналы кеме жүретін арна арқылы мұхитқа қосылады. Ең терең жері Шығыс шығанағында орналасқан. Көл 3500 шаршы шақырымдық су жиналатын алапта жатыр. Батыс жағы көбінесе жайлы, және кең барабан тәрізді алаптың бір бөлігін құрайды. Солтүстік-батыс жағында Кейп-Бретон таулы аймағына қарай тік төбелер көтеріледі. Денис, Мидл, Бадек және Жорж өзендері көлге құйып кіреді. Көл суының тұздылығы қоршаған мұхиттан төмен, өзен сағаларында шамамен 20 мыңнан басталып, терең жерлерде 29 мыңға жетеді. Көл екі табиғи арна – Булардерия аралының екі жағынан өтетін Ұлы және Кіші Брас-д'Ор арналары арқылы Солтүстік Атлантика мұхитымен байланысады. Көлдің оңтүстік ұшы 1860 жылдары кеме қатынасы үшін салынған Санкт-Петерс каналы арқылы Атлант мұхитына қосылған. Мұхитқа қарайғы арналардың тарылуы тиянақты толқындардың мөлшерін азайтады. Бүгінде көл маңындағы экономикалық белсенділіктің басым бөлігі экономиканың үшінші секторындағы қызметтерге байланысты.