Кіріспе

Солтүстік-шығыс Техас – АҚШ-тың Техас штатының солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан мәдени және географиялық аймақ. Географиялық тұрғыдан алғанда, аймақ батыста Interstate 20 бойында жатқан Тайлер және шығыста Лонгвью/Маршалл қалаларымен байланысты екі ірі қалалық аймақты қамтиды. Солтүстікте Гринвилл, Маунт-Плезант, Салфур-Спрингс, Париж және Тексаркана қалалары, негізінен Interstate 30 бойында, ал оңтүстікте Джексонвилл мен Палестина да аймақтың маңызды қалалары болып табылады. Солтүстік-шығыс Техастың көп бөлігі Арк-Ла-Текс аралық аймағына кіреді. Бұл аймақтың ерекшелігі – ол Шығыс Техастың Даллас/Форт-Уорт немесе Хьюстонның тікелей ықпалына түспеген жалғыз бөлігі. Бұл, әдетте, аймақтың танымалдығын төмендетеді, себебі оңтүстіктегі аймақтар Хьюстонмен, ал батыстағы аймақтар Далласпен байланыс орнатады. Бұл аймақтар сол қалалардың ықпал ету аясының шетінде жатыр, сондықтан олар Грейпвайн немесе Дир Парк сияқты, тиісті билік орталықтарына жақын орналасқан кішірек қалаларға қарағанда аз көрінеді. 19 ғасырдың ортасында Маршалл және Джефферсон штатты Америка Конфедерациялық Штаттарына бастап әкелген ықпал аймасын құрды, ал Мексика және Республика кезеңдерінде Накогдочес және Сан-Огастин Солтүстік-шығыс Техастағы ең дамыған және ықпалды қалалар болды. Накогдочес Фредония көтерілісінде Мексика билігіне қарсы шықты және «Аламоны еске түсіріңдер!» фразасын алғаш рет жариялаған газеттердің бірі болды. Бұл үш қаланың ешқайсысы қазіргі уақытта штат деңгейінде ірі халық орталығы болып табылмайды, бірақ төртеуі де маңызды мәдени орталықтар болып саналады, ал Накогдочес және Тайлер – жоғары білім берудің жақсы дамыған орталықтары. Солтүстік-шығыс Техастағы ең ірі қалалардың көпшілігі әлі де оңтүстік ауылдық өмір салтын сақтайды, әсіресе диалект, мінез-құлық, дін және тағамдар тұрғысынан.

География

Солтүстік-шығыс Техастың географиясы негізінен жапырақты және қылқан жапырақты өсімдіктердің аралас орманы – Пайн Вудс-тан тұрады. Пайн Вудс 60 865 км² (23 500 шаршы миль) аумақты жұмсақ төбелі немесе орманды төбелермен жабатын кеңістікті қамтиды. Бұл ормандар Луизиана, Арканзас және Оклахома штаттарына дейін созылатын, қарағайлы-жапырақты ормандардың ірі аймағының бір бөлігі болып табылады. Солтүстік-шығыс Техас Мексика шығанағының жазық даласында орналасқан және Техастың қалған бөлігіне қарағанда көбірек жауын-шашын алады – 890-1270 мм (35-50 дюйм). Сабин өзені – Солтүстік-шығыс Техастағы ең ірі өзен, ол Лонгвью және басқа да бірнеше қалалар арқылы ағып өтеді. Қызыл өзен де аймақтан өтеді және Оклахомамен, сондай-ақ Арканзастың бір бөлігімен солтүстік шекараны құрайды. Солтүстік-шығыс Техаста және Техастың оңтүстігіндегі аймақтарда шағын өзендер мен арналар "баю" деп аталатын батпақтарға құйылып, айналағы орманмен бірігеді. Баюлардағы басты өсімдіктер – ғимарат кипарисі және испандық мүк. Солтүстік-шығыс Техастағы осы баюлардың ең танымал – Джефферсон маңындағы Үлкен, Кіші және Қара Кипарис өзендерін қоршап жатқан Кипарис баюы. Олар Каддо көліне шығысқа қарай ағып құяды, ал көлдің жағасы мен аралдарына жапсарлас батпақтар орналасқан. Аймақтағы ірі көлдерге Джим Чепмен көлі, Тавакони көлі, Форк көлі, Седар-Крик суқоймасы, Пэт-Мейс көлі, Палестина көлі, Каддо көлі, О’ Пайн көлі және Райт Патман көлі жатады. Аймақтың климаты Техастың көп бөлігінен жылы және ылғалдырақ, географиясы көбірек төбелі және орманды. Оның мәдениеті Оңтүстік-шығыс Техасқа ұқсас, бірақ Каджун әсері одан аз.

Экономика

Солтүстік-шығыс Техастың экономикасы негізінен Тайлер және Лонгвью метрополитендік статистикалық аймақтарында шоғырланған, соңғысы Арк Ла Текс аймағының құрамында, Тексаркана метрополитендік аймағымен бірге. Тайлер және Лонгвью агломерациясында Брукшир азық-түлік компаниясы Брукшир мен Super1Foods жекеменшік иесі болып табылатын көп мемлекеттік конгломерат ретінде қызмет етеді; аймақтағы басқа да ірі корпорацияларға Synthesizers.com, Eastman Chemical, AAON Coil Products, AT&T және Walmart кіреді.

Жоғары білім

Солтүстік-шығыс Техаста бірқатар жоғары білім беру мекемелері бар, оның ішінде Тайлердегі Техас университеті, Коммерциядағы Техас A&M университеті, Техарканадағы Техас A&M университеті, Накогдочесте орналасқан Стивен Ф. Остин мемлекеттік университеті, Шығыс Техас баптист университеті, ЛеТурно университеті, сегіз мемлекеттік және екі жеке меншік колледж, Маршаллдағы Техас мемлекеттік техникалық колледжінің филиалы, үш тарихи афроамерикандық колледж және көптеген шіркеулерге қарасты жеке мекемелер. Аймақтың мемлекеттік колледждері мен университеттері Солтүстік-шығыс Техас колледждері мен университеттері консорциумы арқылы білім беру бағдарламалары мен курстар ұсынады. Солтүстік-шығыс Техастың қоғамдық колледждерінің тарихы колледж білімінің алғашқы екі жылын беруге бағытталған "кіші колледждер" қозғалысынан бастау алады. 1960 жылдардағы қоғамдық колледждер қозғалысынан кейін көпшілігі қолданбалы ғылымдар бакалаврлік дәрежесімен техникалық бағдарламаларды қосса да, мектептер әлі де гуманитарлық ғылымдарға және академиялық бакалаврлік ғылымдар мен табиғаттану бағдарламаларына басымдық береді. Олар көбінесе футболды қоса алғанда, толыққанды колледж спорты түрлерін ұйымдастырады, жатақханалармен қамтамасыз етілген және "биіктеп тепкілеуші" жаттығу командаларымен танымал. Аймақтағы қоғамдық колледждерге Килгор колледжі, Париждің кіші колледжі, Mt. Pleasant маңындағы Солтүстік-шығыс Техас қоғамдық колледжі, Техаркана колледжі, Карфагендегі Панола колледжі, Тайлер кіші колледжі, Афинадағы Тринити-Вэлли қоғамдық колледжі, сондай-ақ Террелл мен Палестинадағы кампустары бар және Луфкиндегі Анжелина колледжі кіреді. Джексонвилл аймақтағы екі кішкентай жеке екі жылдық колледжге – Джексонвилл колледжі (Баптист) және Лон Моррис колледжіне – үйіршілік етеді.