Кіріспе

Корольдік флоттың желілік кемесі

Invincible бастапқыда 1744 жылдың қазан айында суға түсірілген француз флотының 74 зеңбірекке ие желілік кемесі болды. 1747 жылдың 14 мамырында жаулап алынған ол Корольдік флоттың үшінші дәрежелі HMS Invincible кемесі ретінде қабылданып, қызметке кірді. 1758 жылы құмға шағылып, сүңгіп кетті. Кеменің қалдықтары Англия тарихы қоры басқаруымен қорғалатын қорғаулы нысан болып табылады.

Кеме құрылымы

XVIII ғасырдың басында британдық кеме жасаушылар жобалауда айтарлықтай жетістіктерге жете алмады, ал француз кеме жасаушылығы өте шығармашылық кезеңнің артықшылықтарын пайдаланды. "Invincible" кемесі түскен кезде Корольдік теңіз флотында 74 зеңбірекке дейінгі бірде-бір кеме болған жоқ. 1805 жылы Трафальгар шайқасында британдық кемелердің үштен екі бөлігі осы ерекше үлгідегі болды және 74 зеңбірекке дейінгі кеме әлемнің барлық ірі теңіз флотының тірегіне айналды. "Invincible" жаңа және ұзын 74 зеңбірекке дейінгі кемелердің алғашқы үштігінің бірі болды. 1738 жылға дейін француздық 74 зеңбірекке дейінгі кемелердің ұзындығы 154 (француз) футтан аспады, төменгі палубада 36 фунттық зеңбіректердің он үш жұбы, жоғарғы палубада 18 фунттық зеңбіректердің он төрт жұбы және корма мен бастионда 8 фунттық зеңбіректердің сегіз жұбы орналастырылған, ал қалған 74 зеңбірек төрт кішкентай 4 фунттық зеңбіректерден тұрды. Франсуа Кулонның 1739 жылы Тулонда салынған "Керемет" жобасы бұл жағдайды өзгертті. Зеңбірек палубасының ұзындығы 164 (француз) футқа дейін ұзартылды, кормадағы төрт кішкентай зеңбірек алынып тасталды және төменгі палубада қосымша 36 фунттық зеңбіректер мен жоғарғы палубада қосымша 18 фунттық зеңбіректерге арналған жаңа зеңбірек тесіктері жасалды. Бұл жаңа зеңбірек жиынтығы барлық келесі француздық 74 зеңбірекке дейінгі кемелер үшін стандартқа айналды. Келесі екі кеме – Пьер Морино жобалаған "Invincible" және Блез Геслен жобалаған "Le Magnanime" 1741 жылдың басында Рошфорда салынды және олардың әрқайсысы "Le Terrible"-дан да ұзын болды.

Әрекет қызмет

Австрия мұрагерлік соғысы кезінде Финистерр мүйісіндегі бірінші шайқаста (1747 жылғы 14 мамырда) «Invincible» сауда кемелерінің колоннасын сүйреп келе жатқанда, оны 16 желілік кемеден тұратын британдық флот байқады және қуалауға кірісті. «Invincible» конвойдың қашып кетуіне мүмкіндік беру үшін британдық кемелерге шабуыл жасады және жалғыз өзі алты британдық соғыс кемесімен қақтығысты. Соңында, экипажының көп бөлігі қаза тапқан немесе жараланғаннан кейін, ол туын түсірді. Жеңіліске ұшыраған француз командирі Сент-Жорж өзінің қылышын адмирал Джордж Ансонға тапсырды. HMS «Invincible» 1758 жылғы ақпанда Лэнгстоун порты мен Уайт аралындағы Шығыс Соленттегі Ат құйрығы құмды сілкінісіне шағылысып, батып кетті. Кеме құлаудан кейін 3 күн бойы тік тұрды, бұл экипажға қауіпсіз эвакуациялануға мүмкіндік берді. 1996 жылы «Amer Ved» кемесі апат орнында жерге тұрып қалды, бірақ бұл қалдықтарға зақым келтіргені белгісіз. 2013 жылы кеме апаты Англия тарихы (бұрынғы Англия мұрасы) тізіміндегі ең қауіпті мұра орындарының ондығына енгізілді, себебі теңіз түбі деңгейінің өзгеруіне байланысты кеменің бөліктері ашыққа шықты. 2016 жылдың шілдесінде Libor банктік дауына байланысты салынған 2 миллион фунт стерлинг ақша апат орнын қазу жұмыстарын қаржыландыруға бағытталатыны жарияланды. 2015 жылы Англия тарихы жер бетінен жиналған және физикалық және биологиялық тозуға ұшыраған бірқатар органикалық заттарды сақтау жұмыстарын жүргізіп, 2018 жылы есеп жариялады. 2016 жылы Англия тарихы «Invincible» апат орнының осал және қауіпті аймақтарында егжей-тегжейлі фотограмметриялық зерттеу жүргізуді «Pascoe Archaeology Services» компаниясына тапсырды. 2017 жылы Англия тарихы апат орнын сақтау жөніндегі басқару жоспарын қабылдады. 2019 жылдың желтоқсанында BBC апат орнынан табылған 2000 артефакттың бір бөлігін алдын ала көрсетті, олар 2020 жылы Чатхэм кемежайында Корольдік теңіз күштерінің ұлттық мұражайының көшпелі көрмесінің аясында көпшілік назарына ұсынылатын болды. Оларға кеме корпусының бөліктері, темекі құбырлары және керамикалық шаш бұрағыштары кіреді.