Ницца футбол клубы: тарихы мен жетістіктері

Кіріспе

Францияның Ницца қаласындағы футбол клубы

Олимпик гимнаст клубы (Olympic Gymnaste Club de Nice), көбінесе OGC Nice немесе жай ғана Ницца деп аталады, Ницца қаласында орналасқан француз кәсіби футбол клубы. Клуб 1904 жылы құрылған және қазіргі уақытта француз футболының жоғары дивизионы – 1-лигада ойнайды. Ницца өз үй матчтарын «Альянс Ривьера» стадионында өткізеді. Ницца «Gymnaste Club de Nice» деген атпен құрылған және француз футболының бірінші дивизионының негізін қалаушы мүшелерінің бірі. Клуб төрт рет 1-лига, бір рет Чемпиондар кубогы және үш рет Франция кубогын жеңіп алды. Клубтың көптеген жетістіктері 1950-ші жылдарға келеді, осы кезеңде Нума Андоир, ағылшын Уильям Берри және Жан Лучано сияқты жаттықтырушылар клубқа жетекшілік етті. Клубтың соңғы жеңісі 1997 жылы Франция кубогын жеңіп алу болды, финалда Гингампты пенальтилер сериясында 4:3 есебімен ұтып алды. Ниццаның түстері – қызыл және қара. 1950-ші жылдардағы табысты кезеңде Ницца халықаралық ойыншыларды француз футбол клубының құрамына сәтті енгізген алғашқы клубтардың бірі болды. Клубтың танымал ойыншыларының қатарында Гектор Де Бургуинг, Панчо Гонсалес, Виктор Нюрнберг және Хоакин Валле бар, соңғысы клубтың барлық уақыттағы ең көп гол соққан ойыншысы және, мүмкін, ең ұлы футболшысы.

Тарих

Гимнастика клубы 'Azur 1904 жылғы 9 шілдеде Лес-Бауметтес тұрғын ауданында 'Гимнастика клубы' деген атпен құрылды. Клубты Альпы-Маритим департаментінің спорт федерациясының президенті болған Маркиз де Массинги д’Озак құрды. Атына сай, клуб негізінен гимнастика және жеңіл атлетика спорт түрлеріне бағытталды. 1908 жылғы 6 шілдеде ФСАМ-мен байланысын сақтап қалу және сол кездегі француз футболының басшысы болған USFSA әуесқойлар федерациясына қосылу мақсатында 'Гимнастика клубы' екі бөлімге бөлінді. Жаңа бөлім футбол клубының құрылуына себеп болды, және екі маусымнан кейін екі клуб бірікті. 1919 жылғы 20 қыркүйекте Ницца жергілікті 'Gallia Football Athlétic Club' клубымен бірікті және кейіннен клубтың қызыл және қара түс комбинациясын қабылдады. 1920 жылы клуб Франция футбол федерациясының бақылауындағы аймақтық лига – Лиг дю Суд-Эстте ойнады. Лигада ойнаған кезде Ницца Канн және Марсельмен бәсекелестікке түсті. 1924 жылғы 22 желтоқсанда клуб өзінің атын 'Olympique Gymnaste Club de Nice' деп өзгертті. 1930 жылғы шілдеде Франция футбол федерациясының Ұлттық кеңесі француз футболының кәсібилігін қолдап, 128–20 дауыспен шешім қабылдады. Ницца, Оңтүстік Франциядан келген көптеген клубтармен бірге жаңа жарғыны қабылдаған алғашқы клубтардың бірі болды, содан кейін кәсіби клубқа айналып, жаңа лиганың негізін қалаушы мүшелері болды. Лиганың алғашқы маусымында Ницца өз тобында жетінші орынды иеленді. Келесі маусымда Ницца 13-орынды иеленіп, лигадан төмен түсті. Клуб келесі маусымда лигалық футбол ойнаған жоқ және 1936 жылы 2-дивизионда ойнап француз футболына оралды. Ницца келесі үш жылды екінші дивизионда өткізді. 1939 жылы Францияда Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты кәсіби футбол тоқтатылды. Дегенмен, Ницца футбол лигасында әуесқой мәртебеде ойнауын жалғастырды, клуб 1939 жылы Ligue du Sud Est және келесі маусымда Ligue du Sud лигаларына қатысты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Ницца кәсіби мәртебеге оралды және екінші дивизионға қайта қосылды. Клуб 1948–1949 маусымында австриялық жаттықтырушы Антон Марек басшылығымен бірінші дивизионға көтерілді. Екі маусым үздік ондықта болғаннан кейін, қазір жаттықтырушы Жан Ларди басқаратын Ницца 1950–1951 маусымында лига чемпионы атағын жеңіп, алғашқы мәртебеге ие болды. Француздық футболшылар Марсель Доминго, Антуан Бонифаси, Абделазиз Бен Тифур және Жан Курто, сондай-ақ аргентиналық дуэт Панчо Гонзалес және Луис Карнилья және швед Пяр Бенгтссон басқарған Ницца лигада жеңіске жетті. Ницца Лильге қарағанда көбірек жеңіске (18) ие болғандықтан чемпион атанды. Келесі маусымда жаңа жаттықтырушы Нума Андоир басшылығымен Ницца лига мен Франция кубогын жеңіп, қос жеңімпаз атанды. Лигада клуб Бордо және Лиль клубтарын жеңіп, өз атағын қорғады. Кубок де Франс финалында Ницца Бордомен кездесіп, Аквитания клубын 5–3 есебімен жеңді. Ницца 1954 жылы екінші рет Франция кубогын жеңіп, онжылдықтағы берік жұмысын жалғастырды. Жас және белгісіз Жюст Фонтейн басқарған клуб оңтүстік қарсыластары Марсельге қарсы шығып, Виктор Нюрнберг пен Карнилья гол соққанда 2–1 есебімен жеңіске жетті. Карнилья осы маусымнан кейін футболдан зейнеткерлікке шығып, 'Ницца' клубының бас бапкері болды. Бірінші маусымда 'Ницца' үшінші рет лига жеңімпазы атанды, оны бүкіл маусым бойы бәсекелестері Марсель мен Монако, сондай-ақ Ленс пен Сент-Этьен қуып жүрді. Марапатынан кейін Фонтейн клубты 'Реймс' стадионына қалдырды. Үш маусымнан кейін 'Ницца' 1959 жылы онжылдықтың соңғы титулын жеңіп алды. Клуб онжылдықты (1950–1959 жылдар) төрт лига титулы мен екі Кубок Франции кубогымен аяқтады. Ницца сондай-ақ 1956–1957 жылдар маусымында алғаш рет Еуропалық жарысқа қатысып, ширек финалда 'Реал Мадридке' ұтылып қалды. Кейінгі онжылдықтарда Ницца 1950 жылдардағы 'Реймспен' және кейіннен 'Сент-Этьенмен' клубты 1960 және 70-жылдары басып алған табысқа теңестіруге тырысты. Осы уақыт ішінде Ницца 1965 және 1970 жылдары 2-дивизиондағы екі маусымды қоспағанда, 1-дивизионда тұрақты түрде бәсекеге түсті. 1973 және 1976 жылдары Ницца лигада екінші орынға ие болды, бұл 1959 жылы лига жеңімпазынан бері ең жақсы нәтиже болды. Алайда, соңғы аяқталуынан кейін клуб келесі алты маусымда төменгі орындарда аяқтады және 1981–1982 маусымда 19-шы орында болғаннан кейін төмендеді. Ницца 1985 жылы жоғары лигаға оралғанға дейін екінші дивизионда үш маусым ойнады. Алты маусым бойы ортаңғы орыннан кейін Ницца 2-ші дивизионда қайта оралды. 1997 жылы бірінші дивизионға оралған Ницца Кубогын жеңіп, көптеген адамдарды таң қалдырды. Алайда, бұл жеңіске француз футболының жанкүйерлері көп тоңған жоқ, себебі клуб финалға дейін тек 2-дивизион клубтарымен ғана кездесті, бірақ 1-дивизион клубы 'Bastia' ерекшелік жасады. Финалда Ницца 'Guingamp' клубын пенальтилер сериясында 5–4 есебімен жеңіп, кубокты иеленді. Бірақ, Ницца Кубок де Франсты жеңіп алғаннан бірнеше күн өткен соң лигада соңғы орында қалды және 1-дивизионнан төмен түсті. Клуб бес маусым Ligue 2-де ойнады және 2001–2002 маусымында Ligue 1-ге оралды. Маусымға дайындалу кезінде Ницца DNCG белгілеген қаржылық талаптарды орындамады және нәтижесінде Чемпионат Национальге, француз футболының үшінші деңгейіне төмендетілді. Алайда, жағдайды жақсартқаннан кейін, бірнеше ойыншыны сатқаннан кейін Ницца апелляция жасап, Ligue 1-ге қайта қабылданды. 2005–2006 маусымында Ницца 2006 жылы Кубок де ла Лиг финалына шықты, бірақ 'Nancy' клубына 2–1 есебімен ұтылды. 2016 жылы Чьен Ли және Алекс Чжэн басқаратын қытай-американдық консорциум клубтың 80% үлесін сатып алды. 2016–2017 Ligue 1 маусымында Ницца турнир кестесінде үшінші орынды иеленді және УЕФА Чемпиондар лигасының үшінші раундына қатысуға мүмкіндік алды. 2018 жылғы 11 маусымда Патрик Виейра Ниццаның бас жаттықтырушысы болып тағайындалды, ол Люсьен Фаврды алмастырды. 2018–2019 маусымында Ницца турнир кестесінде 7-орынды иеленді. 2019 жылдың шілдесінде Джим Рэтклифф француз клубын 100 миллион еуроға сатып алғаны туралы хабар тарады. Үлкен формасыздық пен Еуропа лигасынан шығарылғаннан кейін жаттықтырушы Патрик Виейра қызметтен босатылды. Виейраның ассистенті Адриан Урсеа уақытша жаттықтырушы болып тағайындалды. Ницца 2020–2021 Ligue 1 маусымын турнир кестесінде тоғызыншы орында аяқтады. 2021 жылғы 28 маусымда Кристоф Галтье жаңа бас жаттықтырушы болып тағайындалды. 2022 жылғы 27 маусымда Люсьен Фавр Ниццаның бас жаттықтырушысы болып қайта келді. Маусымның қиын басталғаннан кейін Люсьен Фавр қызметтен босатылды. Оны резервтік команданың жаттықтырушысы Дидье Дигар алмастырды. Келесі маусымда Франческо Фариоли жаңа бас жаттықтырушы болып тағайындалды.

Gymnaste Club 'Azur was founded in the residential district of Les Baumettes on 9 July 1904 under the name Gymnaste Club. The club was founded by Marquis de Massingy d'Auzac, who served as president of the Fédération Sportive des Alpes Maritimes (Alpes Maritimes Sporting Federation). Akin to its name, the club primarily focused on the sports of gymnastics and athletics. On 6 July 1908, in an effort to remain affiliated with the FSAM and also join the amateur federation USFSA, the head of French football at the time, Gymnaste Club de Nice split into two sections with the new section of the club being named Gymnastes Amateurs Club de Nice. The new section spawned a football club and, after two seasons, the two clubs merged. On 20 September 1919, Nice merged with local club Gallia Football Athlétic Club and, subsequently, adopted the club's red and black combination. In 1920, the club was playing in the Ligue du Sud Est, a regional league under the watch of the French Football Federation. While playing in the league, Nice developed rivalries with Cannes and Marseille. On 22 December 1924, the club changed its name to Olympique Gymnaste Club de Nice. In July 1930, the National Council of the French Football Federation voted 128–20 in support of professionalism in French football. Nice, along with most clubs from southern France, were among the first clubs to adopt the new statute and subsequently became professional and were founding members of the new league. In the league's inaugural season, Nice finished seventh in its group. In the following season, Nice finished 13th and were relegated from the league. The club did not play league football in the ensuing season and returned to French football in 1936 playing in Division 2. Nice spent the next three years playing in the second division. In 1939, professional football in France was abolished due to World War II. Nonetheless, Nice continued to play league football under amateur status with the club participating in the Ligue du Sud Est in 1939 and the Ligue du Sud in the following seasons. After World War II, Nice returned to professional status and were inserted back into the second division. The club achieved promotion back to the first division for the 1948–49 season under the leadership of the Austrian manager Anton Marek. After two seasons of finishing in the top ten, Nice, now led by manager Jean Lardi, achieved its first ever honour by winning the league title in the 1950–51 season. Led by French internationals Marcel Domingo, Antoine Bonifaci, Abdelaziz Ben Tifour, and Jean Courteaux, as well as the Argentine duo of Pancho Gonzales and Luis Carniglia and the Swede Pär Bengtsson, Nice won the league despite finishing equal on points with Lille. Nice was declared champions due to having more wins (18) than Lille (17). In the following season, under new manager Numa Andoire, Nice won the double after winning both the league and the Coupe de France. In the league, the club defended its title by holding off both Bordeaux and Lille. In the Coupe de France final, Nice faced Bordeaux and defeated the Aquitaine club 5–3 courtesy of goals from five different players. Nice continued its solid run in the decade by winning the Coupe de France for the second time in 1954. The club, now being led by a young and unknown Just Fontaine, faced southern rivals Marseille and earned a 2–1 victory with Victor Nuremberg and Carniglia scoring the goals. Carniglia retired from football after the season and began managing Nice. In his first season in charge, Nice won the league for a third time after being chased for the entire season by rivals Marseille and Monaco, as well as Lens and Saint Étienne. After the campaign, Fontaine departed the club for Stade de Reims. Three seasons later, Nice won the last title of the decade in 1959. The club finished the decade (1950–1959) with four league titles and two Coupe de France trophies. Nice also appeared in European competition for the first time in the 1956–57 season, losing to Real Madrid in the quarter finals. In subsequent decades, Nice struggled to equal the success of the 1950s with Reims and, later Saint Étienne eclipsing the club in the 1960s and '70s. During this time, Nice regularly competed in Division 1 with the exception of two seasons in Division 2 in 1965 and 1970. In 1973 and 1976, Nice achieved a second place finish in the league, its best finish since winning the league in 1959. However, following the latter finish, the club finished in lower positions in the next six seasons and were relegated in the 1981–82 season after finishing 19th. Nice played three seasons in the second division before returning to the top flight in 1985. After six seasons of mid table finishes, Nice was back in Division 2. In 1997, Nice, now back in the first division, stunned many after winning the Coupe de France. However, the victory did not shock most French football enthusiasts mainly due to the club's competition in the run up to the final in which Nice faced only Division 2 clubs, save for first division club Bastia. In the final, Nice defeated Guingamp 5–4 on penalties to earn cup success. On a sourer note, Nice were relegated from the first division only days after winning the Coupe de France in dead last in the league. The club spent five seasons in Ligue 2 and returned to Ligue 1 for the 2001–02 season. In the lead up to the season, Nice failed to meet the financial requirements set by the DNCG and was subsequently relegated to the Championnat National, the third level of French football. However, after achieving stability, mainly due to selling a few players, Nice was allowed in Ligue 1 after successfully appealing. In the 2005–06 season, Nice made it to the final of the Coupe de la Ligue in 2006, losing to Nancy 2–1. In 2016, a Chinese and American consortium led by Chien Lee and Alex Zheng purchased 80% of the club. In the 2016–17 Ligue 1 season, Nice finished third in the final standings and qualified for the third round of the UEFA Champions League. On June 11, 2018, Patrick Vieira was announced as Nice manager, replacing Lucien Favre. In the 2018–19 season, Nice finished in 7th place on the table. In July 2019, it was announced that Jim Ratcliffe acquired the French club for a reported €100 million. After a run of poor form saw Nice sitting at 11th place in Ligue 1 and eliminated from the Europa League, manager Patrick Vieira was sacked. Vieira's assistant, Adrian Ursea, took over as caretaker. Nice would finish the 2020–21 Ligue 1 season in ninth place on the table. On 28 June 2021, Christophe Galtier was appointed as the new head coach. On 27 June 2022, Lucien Favre returned to Nice as manager. After a complicated first part of the season, Lucien Favre was fired. He was replaced by the coach of the reserve team Didier Digard For the following season Francesco Farioli was appointed as the next head coach.

Мекендік стадион

1927 жылдан 2013 жылға дейін «Ницца» клубы өз үй ойындарын «Stade Municipal du Ray» стадионында өткізді, көбінесе оны жай ғана «Stade du Ray» деп атайды. Дегенмен, стадион ресми түрде француз саясаткері, спорт жөніндегі мемлекеттік хатшының көмекшісі болған Лео Лагранж атымен аталады – «Stade Léo Lagrange». «Stade du Ray» көптеген қайта жаңартулардан өтті, соңғысы 1997 жылы болды және 17 415 орынға ие. Стадион қала орталығында орналасқандықтан жанкүйерлер арасында танымал болды, бірақ ескі құрылымы мен кішкентай сыйымдылығы салдарынан қиындықтарға тап болды, себебі Ницца агломерациясында бір миллионнан астам адам тұрады. «Ницца» клубы 2002 жылдан бастап жаңа стадион салуға тырысты. Алғашқы әрекеті кезінде клубты жергілікті саясаткерлер сынап, стадионның пайдалылығы мен форматына күмән келтірді. Алайда, сынға қарамастан, клубтың ұсынысы мақұлданды және 2006 жылдың шілдесінде Ницца Лингостьердегі Вар жазығындағы учаскеде қазу жұмыстары басталды. Ницца қалалық трибуналы билет бағасын белгілеудегі бұзушылықтарға байланысты жобаны тоқтатты. 2008 жылдың қазанында Ниццаның жаңа вице-мэрі Кристиан Эстрози «Ниццаның жаңа стадионы 2013 жылдан кешіктірілмей салынады» деп мәлімдеді. Жаңа стадион бұрынғы орнында, яғни Ницца Лингостьерде салынуға тиіс болды. 2009 жылдың 22 қыркүйегінде француз газеті «L’Équipe» Франция футбол федерациясының (FFF) «Grand Stade Nice» стадионын елдің 2016 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатының иегері болуға үміткерлігінде пайдалануға болатын 12 стадионның бірі ретінде таңдағанын хабарлады. ФФФ 2009 жылдың 11 қарашасында ресми түрде таңдау жасады және Ницца қаласы турнир кезінде матчтарды қабылдауға лайық деп танылды. «Allianz Riviera» стадионының құрылысы 2011 жылы басталды және 2013 жылдың қыркүйегінде аяқталды.