Кіріспе

Өсімдік түрі
ТүріБөлім
|аты = Қарлы эвкалипт
|сурет = Snow Gum.jpg
|сурет сипаттамасы = Thredbo маңындағы Eucalyptus pauciflora
|статус жүйесі = IUCN3.1
|статусы = NT
|статус дереккөзі =
|туысы = Eucalyptus
|түрі = pauciflora
|авторы = Sieber ex Spreng.
|синонимдер дереккөзі = – шығыс Австралияға тән ағаш немесе малли. Оның қабығы тегіс, жапырақтары ланцет пішіндес немесе эллипстік, гүл шоқтары жетіден он беске дейін, ақ гүлдері және кесе тәрізді, конус немесе жарты шар пішіндес жемістері бар. Бұл кең тараған және биіктіктен жоғары орналасқан суық аймақтардағы орманды жерлерде жергілікті түрлерде кездеседі.

Сипаттама

Eucalyptus pauciflora – әдетте 5 метрге дейін өсетін және лигнотубер құрайтын ағаш немесе малле. Оның қабығы ақ, сұр немесе сары түсті, таспалар түрінде түсіп, кейде жәндіктердің іздері болады. Жас өсімдіктер мен қайта өскен өсімдіктерде доғал, көкшіл жасыл немесе көгілдір, кеңінен сүйірленген немесе жұмыртқа тәрізді жапырақтары болады, олардың ұзындығы және ені белгілі. Ересек жапырақтары екі жағынан да бірдей жылтыр жасыл түсті, сүйірленген, қисық немесе эллипстік пішіндес, ұзындығы және ені белгілі, сабаққа дейін тартылады. Гүл бүршіктері жапырақ қойнауларында жетіден он беске дейін, кейде одан да көп топталып орналасқан, бұтақсыз, ұзын гүл сабағында, жеке бүршіктердің сабақтары 12 мм-ге дейін жетеді. Піскен бүршіктер овал пішіндес, ұзындығы және ені белгілі, конус немесе дөңгелек пішіндес қақпақшасы бар. Гүлдеу қазаннан ақпанға дейін жүреді, гүлдері ақ түсті. Жемісі – ағаш тәрізді, тостаған пішіндес, конус немесе жарты шар пішіндес қапсула, ұзындығы және ені белгілі.

Таксономия

Eucalyptus pauciflora алғаш рет 1827 жылы Курт Поликарп Йоахим Спренгел Франц Сибердің жарияланбаған сипаттамасы негізінде ресми түрде сипаттады. Спренгел бұл сипаттаманы Systema Vegetabilium еңбегінде жариялады. Пауцифлора деген атау латын тіліндегі pauciflorus сөзінен шыққан, яғни "азы гүлді". Пауцифлора (азы гүлдеген) термині қате атау болуы мүмкін, және ол сапарда бүршіктерін жоғалтқан ерте жиналған үлгіден туындаған жағдай болса керек. Eucalyptus pauciflora subsp. debeuzevillei (Maiden) L. A. S. Johnson & Blaxell Виктория, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Австралия астаналық аумағында; Eucalyptus pauciflora subsp. hedraia Rule Викторияда; Eucalyptus pauciflora subsp. niphophila (Maiden & Blakely) L. A. S. Johnson & Blaxell Жаңа Оңтүстік Уэльсте, Австралия астаналық аумағы мен Викторияда; Eucalyptus pauciflora subsp. parvifructa Rule Викторияда; Eucalyptus pauciflora Sieber ex Spreng. subsp. pauciflora Квинсленд, Жаңа Оңтүстік Уэльс, Австралия астаналық аумағы, Виктория, Оңтүстік Австралия және Тасманияда таралған. Тасманияда бұл түр Eucalyptus coccifera және Eucalyptus amygdalina түрлерімен будандасады.

Экология

Көктемді эвкалипт – барлық эвкалипт түрлерінің ең төзімділерінің бірі, Австралия Альпының қатал қыс температурасына төтеп береді. Бұл түр тұқымнан, қабықтың астындағы эпикормдық бүршіктерден және лигнотуберлерден жаңарады. Эвкалипттердің арасында ең суыққа төзімді түрі, E. pauciflora subsp. niphophila 23 °C (9 °F) дейін төмен температурада және жыл бойы аязда өмір сүре алады. Норвегияға әкелінген.

Қар қаптамасының процестеріне әсер ету

Биіктігі шамамен 1500 метрден жоғары, қарлы түйіршіктердің өсетін жерлері маусымдық қар жауумен беттесетін жерлерде, ағаштар қар жинақталуын арттырып, оның еруін тездетпейтіні анықталды. Осылайша, қарлы түйіршік Оңтүстік-Шығыс Австралияның су ресурстары мен гидрологиясы үшін маңызды рөл атқарады. Қарағайлы орман сияқты, қарлы түйіршіктердің бұтақтары мен жапырақтарында көп мөлшерде қар жиналмайды, сондықтан булану немесе субу процесі күшті болмайды. 2019-2020 жылдарғы өрттердің салдарынан, маусымдық қар жамылғысы бар 462 км² (33%) қарлы орман зардап шеккен. Бұл жылдық қар суының ағынын 63,3 гигалитрге (шамамен 25 320 олимпиадалық жүзу бассейніне тең) азайтуға әкелуі мүмкін.

Бағбандықта қолдану

Ұлыбританияда өсірілетін Eucalyptus pauciflora subsp. niphophila және Eucalyptus pauciflora subsp. debeuzevillei түрлері Корольдік бау-бақша қоғамының «Бау-бақшалық еңбек сіңіргендер» сыйлығына ие болды.