Кіріспе

Достастық Парламенттік Ассоциациясы (CPA), бұрын Империялық Парламенттік Ассоциациясы деп аталған, жақсы басқаруды, демократияны және адам құқықтарын қолдау үшін жұмыс істейтін ұйым. 1989 жылы CPA-ның қамқоршысы Достастықтың басшысы, Елизавета II болды. Вице-қамқорлық Достастық елдерінің мемлекет басшылары мен үкімет басшылары арасында кезегімен жүзеге асырылады, олар жыл сайынғы Достастық Парламенттік конференциясын өткізеді. Ассоциацияның жоғарғы органы – жыл сайынғы Достастық Парламенттік конференциясына делегаттардан құрылған Бас Ассамблея. CPA-ның жұмысын және қызметін Бас комитет басқарады, ол Бас Ассамблеяға есеп береді. CPA қаражаты оның филиалдары төлеген мүшелік жарналарынан, сондай-ақ екі сенім қорларынан және меценаттардан түседі. Достастық Парламенттік Ассоциациясының ресми басылымы – "The Parliamentarian", "Достастық Парламенттерінің журналы", ол 1920 жылдың қаңтар айында алғаш рет жарық көрді. Ұйым Достастық әйелдер парламентарийлері (CWP) желісін басқарады, бұл желі Парламентте әйелдердің өкілдігін арттыруға бағытталған; 500 000-нан аз халқы бар парламенттер мен заң шығарушы органдарды білдіретін CPA кіші филиалдар желісін; Мүмкіндігі шектеулі парламентарийлер (CPwD) желісін; және Достастық Жастар Парламентін, Достастық Парламенті ұйымдастырған жастардың жыл сайынғы жиыны. Қазіргі уақытта Достастық Парламенттік Ассоциациясының (CPA) шамамен 180 филиалы бар және ол тоғыз аймаққа бөлінеді: Африка, Азия, Австралия, Британ аралдары және Жерорта теңізі, Канада, Кариб бассейні, Америка және Атлантика, Үндістан, Тынық мұхиты және Оңтүстік-Шығыс Азия. CPA Бас кеңсесінің хатшылығы Лондонда орналасқан.

Тарих

CPA 1911 жылы Империялық парламенттік қауымдастық ретінде құрылды, оның алғашқы филиалдары Австралия, Канада, Ньюфаундленд, Жаңа Зеландия, Оңтүстік Африка және Ұлыбритания болды, соңғы филиал қауымдастықтың басқаруын толығымен жүзеге асырды. 1948 жылы қауымдастық атын қазіргі Қоғамдастық парламенттік қауымдастығы деп өзгертті және барлық филиалдарды ұйымның басқаруына қатысуға шақырды.

Қызметкерлер

CPA Атқару комитетінің төрағасы лауазымын 2022 жылдың тамызынан бастап Ұлыбритания Парламентінің депутаты Ян Лидделл Грейнджер атқарады. Ол бұған дейін 2021 жылдың сәуірінен бастап төрағалық міндетін атқарушы болды. Бұрынғы CPA төрағалары: Эмилия Монжова Лифака, Камерун Ұлттық Ассамблеясының вице-спикері (2017–2021); Ширин Шармин Чоудхури, Бангладештің Джатио Сангсад Бхаванның спикері (2014–2017), ол бұрын Ұлыбритания Парламентінің Жолдар және құралдар комитетінің төрағасы болған сэр Алан Хаселхерстті (2011–2014) алмастырды. Қазіргі уақытта CPA вице-төрағасы лауазымын Гана Парламентінің депутаты, көпшілік көшбасшысы және парламент мүшесі Осей Кьей Менса Бонсу атқарады. 2022 жылдың тамызынан бастап CPA қазынашысы – Үндістан Парламентінің депутаты Анураг Шарма (саясаткер). 2022 жылдың тамызынан бастап, Қауымдастық әйелдер парламентарийлерінің төрағасы – Нигерияның Өкілдер палатасының депутаты, құрметті доктор Зайнаб Гимба. Бұрынғы CWP төрағалары: Шандана Гүлзар Хан, Пәкістанның Ұлттық Ассамблеясының депутаты; құрметті Нораини Ахмад, Малайзия Парламентінің депутаты; құрметті Ребекка Кадага, Уганда Парламентінің депутаты; құрметті Аликс Бойд Найтс, Доминика Ассамблеясының мүшесі; Кашмала Тарик, Пәкістанның Ұлттық Ассамблеясының мүшесі; құрметті Линдиве Масеко, Оңтүстік Африка Парламенті және Гаутенг провинциялық заң шығарушы жиналысы. 2022 жылдың тамызынан бастап CPA шағын филиалдарының төрағасы – Джой Бурч, Австралия астаналық аумақтың заң шығарушы ассамблеясының спикері. Бұрынғы CPA шағын филиалдарының төрағалары: Кук аралдары Парламентінің спикері Ники Рэттл және құрметті Анджело Фарругия, Мальта Парламентінің спикері. 2022 жылдың тамызынан бастап Мүгедектермен бірге парламентарийлер қауымдастығының (CPwD) төрағасы – Уганда Парламентінің депутаты, құрметті Лаура Канушу. Бұрынғы CPwD төрағалары: құрметті Деннитаха Гати, Кения Ұлттық Ассамблеясының мүшесі және Кевин Мерфи (Канадалық саясаткер), Нова Шотландия Ассамблеясының бұрынғы спикері.

Мүшелер

CPA мүшелері төменде тізімделген. Ұлттық және аймақтық парламенттер де қамтылған. Ұлттық және аймақтық парламенттер:
Альдерни штаттары
Ангилла Парламенті
Багам аралдары Парламенті
Бангладеш Парламенті
Барбадос Парламенті
Белиз Парламенті
Бермуда Парламенті
Ботсвана Парламенті
Британ Виргин аралдарының Әкімшілік жиналысы
Камерунның Ұлттық жиналысы
Кайман аралдары Парламенті
Кук аралдары Парламенті
Кипр Өкілдер палатасы
Доминика Әкімшілік жиналысы
Эсватини Парламенті
Фолкленд аралдарының Заң шығару жиналысы
Фиджи Парламенті
Гамбияның Ұлттық жиналысы
Гана Парламенті
Гибралтар Парламенті
Гренада штаттары
Гернси штаттары
Гайананың Ұлттық жиналысы
Тынвальд Жоғарғы соты
Жамайка Парламенті
Джерси штаттары
Кения Парламенті
Лесото Парламенті
Малави Парламенті
Мальта Парламенті
Маврикий Парламенті
Монтсеррат Заң шығару жиналысы
Мозамбик Парламенті
Намибия Парламенті
Науру Парламенті
Жаңа Зеландия Парламенті
Ниуэ жиналысы
Руанда Парламенті
Сент-Хелена Заң шығару кеңесі. Сондай-ақ Сент-Кристофер және Невис деп те аталады.
Сент-Люсия Парламенті
Сент-Винсент және Гренадиндер Әкімшілік жиналысы
Самоа Заң шығару жиналысы
Сейшельдер Парламенті
Серра-Леоне Парламенті
Сингапур Парламенті
Соломон аралдарының Ұлттық Парламенті
Шри-Ланка Парламенті
Тонга Заң шығару жиналысы
Түрік және Кайкос аралдары Әкімшілік жиналысы
Тувалу Парламенті
Уганда Парламенті
Вануату Парламенті
Замбия Парламенті