Commodore 128 бейне контроллері: 8563 және 8568 VDC туралы мәліметтер

Кіріспе

8563 бейне дисплейді басқарушы (ВДС) – MOS Technology компаниясы өндірген интегралды схема. Ол Commodore 128 (C128) компьютерінде Commodore 64-ке үйлесімді графиканы қолдайтын VIC II процесімен бірге жұмыс істейтін 80 бағандық (640 × 200 пиксел) RGB бейне дисплейін жасау үшін пайдаланылды. C128 DCR модельдері (сондай-ақ, кейбір D модельдері) кейінірек шығарылған және техникалық жағынан жетілдірілген 8568 [D] VDC контроллерін қолданды.

Тарих және сипаттамалары

Бастапқыда жоспарланған (бірақ шығарылмаған) UNIX-ке негізделген бизнес-компьютер үшін, Zilog Z8000 процессорлық платформасында Commodore компаниясы VDC чипін бірнеше прототиптік машиналарға енгізді. Олардың ішінде тек Commodore 128 өндіріске шығарылды. Алдыңғы MOS бейне чиптерінен, мысалы, танымал VIC II-ден өзгеше, VDC арнайы бейне жадына ие болды – бастапқы немесе "жазық" C128 моделінде 16 килобайт (16,384 байт; 64 килобайтқа дейін кеңейтілуге болатын, 65,536 байт) және C128DCR моделінде 64 килобайт. Бұл жад микропроцессордың тікелей қолжеткілігінде болмады. 8563 чипін өндіру MOS Technology компаниясының басқа чиптеріне қарағанда қиынырақ болды, ал алғашқы партиялардың өнімділігі өте төмен еді. Бірінші үлгілерде сенімділік мәселелері болды және олар қатты қызып, іштен жанып кетуге бейім болды. Сонымен қатар, VDC-де уақыт синхронизациясымен байланысты мәселелер болды, олар тіркелімдеріне жанама жүктеу және сақтау операцияларының қате жұмыс істеуіне себеп болатын. Ресми түрде VDC тек мәтіндік режимде жұмыс істейтін чип еді, алайда, C128 әзірлеушілеріне ұсынылған MOS Technology компаниясының техникалық құжаттамасын мұқият зерттегенде, жоғары ажыратымдылықтағы биттік карта режимінің мүмкін екені анықталды – бірақ ол егжей-тегжейлі сипатталмаған. BASIC 7.0, C128 құрамындағы бағдарламалау тілі, жоғары ажыратымдылықтағы графиканы тек 40 бағандық режимде, VIC II чипі арқылы қолдады. C128 шығарылғаннан кейін көп ұзамай VDC-нің биттік карта режимі Data Becker компаниясының "Commodore 128 Das große GRAFIK Buch" кітабында (1985 жылдың соңында АҚШ-та Abacus Software баспасынан шыққан) егжей-тегжейлі сипатталды. Немец авторлары Клаус Лёффелманн мен Дитер Вюллерс кез келген пикселді қосу немесе өшіру мүмкіндігін қамтамасыз ететін, немесе BASIC тілін қолданып қажетті есептеулерді орындап, 80 бағандық экранда биттік карталық геометриялық пішіндерді құруға арналған ассемблерлік бағдарлама ұсынды. 1986 жылдың ақпан айында, Commodore 128 шығарылғаннан кейін бір жыл өткен соң, RUN журналында "Ultra Hi Res Graphics" мақаласы жарияланды, онда VDC-нің биттік карта режимі сипатталды және 8502 ассемблерімен жазылған, BASIC 7.0 мүмкіндіктерін 640×200 ажыратымдылықтағы графиканы қолдау үшін кеңейтетін бағдарламаның коды келтірілді. Авторлар Лу Уоллес және Дэвид Дарус кейіннен Ultra Hi Res утилитасын BASIC 8 коммерциялық жиынтығына айналдырды. C128 үшін ең танымал үшінші тараптық утилиталардың бірі болып табылатын бұл жиынтық көптеген бағдарламашыларға VDC-нің жоғары ажыратымдылық мүмкіндіктерін ұсынды. Commodore компаниясы VDC туралы толық ресми құжаттаманы Commodore 128 Programmer's Reference Guide нұсқаулығында ұсынды. VDC биттік карта режимдері GEOS операциялық жүйесінің C128 нұсқасында кеңінен қолданылды. VDC-де спрайттарды қолдау болмады, бұл оның ойын қолданбаларында қолданылуын шектеді. Алайда, оның арнайы бейне жадындағы шағын блоктарды автономды түрде көшіруге мүмкіндік беретін blitting мүмкіндігі болды. VDC мұндай көшіруді орындаған кезде, жүйелік процессор кодты орындауды жалғастыра алады, егер көшіру аяқталғанша басқа VDC-ге қолжеткіліктік әрекеттер жасалмаса. Бұл функциялар C128 экран редакторының ROM-ы экран бөлімдерін жылдам прокруткалау немесе тазалау үшін пайдаланды.

Originally intended for a planned (but unreleased) UNIX based business computer based around the Zilog Z8000, Commodore designed the VDC into several prototype machines. Of these, only the Commodore 128 ever saw production. Unlike earlier MOS video chips such as the popular VIC II, the VDC had dedicated video memory, 16 kilobytes (16,384 bytes; upgradable to 64 kilobytes, 65,536 bytes) in the original or "flat" C128 and 64 kilobytes in the C128DCR. This RAM was not directly accessible by the microprocessor. The 8563 was more difficult to produce than most of the rest of the MOS Technology line, and initial yields were very low. The early units also had significant reliability problems and tended to self destruct from overheating. Also, there were timing issues with the VDC that would cause indirect load and store operations on its registers to malfunction. Officially, the VDC was a text only chip, although a careful reading of the technical literature by MOS Technology that was given to the early C128 developers did indicate that a high resolution bitmap mode was possible—it simply wasn't described in any detail. BASIC 7.0, the C128's built in programming language, only supported high resolution graphics in 40 column mode via the legacy VIC II chip. Shortly after the release of the C128 the VDC's bitmap mode was described in considerable detail in the Data Becker book "Commodore 128 Das große GRAFIK Buch" (published in late 1985 in the United States by Abacus Software), and an assembly language program was provided by the German authors Klaus Löffelmann and Dieter Vüllers, in which it was possible to set or clear any pixel or, using BASIC to perform the necessary calculations, generate bitmapped geometric shapes on the 80 column screen. In February 1986, less than a year after the Commodore 128's release, RUN magazine published "Ultra Hi Res Graphics", an article describing the VDC's bitmapped mode and including a type in program (written in 8502 assembly language) that extended BASIC 7.0's capabilities to support 640×200 high resolution graphics using the 8563. Authors Lou Wallace and David Darus later developed the Ultra Hi Res utility into a commercial package, BASIC 8. One of the most popular third party utilities for the C128, this offered more advanced VDC high resolution capabilities to a wide audience of programmers. Commodore finally offered complete official documentation on the VDC in the Commodore 128 Programmer's Reference Guide. VDC bitmap modes were used extensively in the C128 version of the GEOS operating system. The VDC lacked sprite capabilities, which limited its use in gaming applications. However, it did contain blitting capabilities to autonomously perform small block memory copies within its dedicated video RAM. While the VDC is performing such a copy, the system CPU can continue running code, provided no other VDC accesses are attempted before the copy is finished. These functions were used by the C128's screen editor ROM to rapidly scroll or clear screen sections.

Техникалық ерекшеліктер

RGBI шығысы (RGB плюс интенсивтілік) IBM-нің CGA бейне стандартына сәйкес келеді. * Дисплей, символ пішіні және дисплей атрибуттары жады үшін 16 немесе 64 килобайт адрестік кеңістік (жекеленген, жүйелік жадтан бөлек). 64 килобайт видео RAM-мен максималды түрде 720 × 700 пикселге дейін бейне ажыратымдылығы (аралас режимде). Бағдарламашының қажеттіліктеріне байланысты 640 × 200 араласпаған, 640 × 400 араласқан сияқты басқа кескін өлшемдері де мүмкін. 80 × 25 символдік мәтіндік ажыратымдылығы (C128 ядросының дефолты); 80 × 50 немесе 40 × 25 сияқты басқа өлшемдер де қолданылуы мүмкін. 2 интенсивтілікпен 8 түс.