Кіріспе

Канадалық спорт қайраткері (1895–1980)

Константин Фолкленд Кэри Смит MC (1 ақпан 1895 – 18 қараша 1980) – канадалық кәсіпкер, әскери қызметші және хоккей мен ат спортымен айналысушы. Ол 1927 жылдан 1961 жылға дейін Ұлттық хоккей лигасының (NHL) «Торонто Мейпл Лифс» клубының бас иесі және «Мейпл Лиф Гарденс» аренасын салған адам ретінде белгілі. Көптеген чемпиондық жылдары «Лифс» клубының иесі болғандықтан, оның аты Стэнли кубогында сегіз рет: 1932, 1942, 1945, 1947, 1948, 1949, 1951 және 1962 жылдары көрсетілген. Смит екі дүниежүзілік соғыста да қызмет еткенімен де танымал, ол Екінші дүниежүзілік соғыста жеке артиллериялық батареясын ұйымдастырған. Смиттың жарыс шаруашылығының жылқылары өмірі бойы 145 жүлделі жарыста жеңіске жетіп, үш рет «Король тақтасын» ұтып алды. Смит құм мен қиыршық тас бизнесін бастап, жүргізді.

Алғашқы жылдар

Смайт 1895 жылдың 1 ақпанында Торонтода дүниеге келді. Оның әкесі Альберт Смайт – 1889 жылы Канадаға көшіп келген ирландтық протестант, Антрим графтығының тумасы. Анасы – Мэри Аделаида Константин, ағылшын әйелі. Мэри мен Альберт 1880-ші жылдары Канадаға көшіп келген кезде неке қиып, бірақ олардың отбасылық өмірі қиын болды және көбінесе бірнеше айдан артық бірге тұрмады. Конн – олардың екі баласының екіншісі. Оның Мэри есімді бес жасқа үлкен әпкесі болған, ол 1903 жылы аурудан қайтыс болды. Смайт анасы Мэритті, оны Полли деп атаған, әдемі, ішімдікке құмар және дауласуға бейім адам ретінде есіне алды. Альберт болса, тыныш, вегетариандық өмір салтын ұстанған және Мадам Блаватскаяның теософиялық қозғалысының белсенді мүшесі болды. Альберт Смайт 1891 жылы Канада Теософиялық қоғамын құруға қатысты және өмірінің соңына дейін оның ақпараттық бюлетенін шығарды. Смайттың алғашқы үйі – 51 Макмиллан көшесі, қазіргі Мутуал көшесі, болашақ Мейпл Лиф Гарденынан көп алшақтамай орналасқан. Отбасының жағдайы қиын болды және Смайттың балалық шағында бірнеше рет көшіп-қонып жүрді, пәтердің жайлылығы Альберт Смайттың сол кездегі табысына байланысты болды. Бір кезде Альберт пен Конн Скарборо қаласына көшіп кетті, ал Поли мен Мэри Солтүстік көшеде қалды. Мэри 1906 жылы қайтыс болды, ал Смайт өмір бойы ішімдік ішпеуіне себепті анасының ішімдікке құмарлығын айтты. Он бір жасында Конн крещениеден өтті, бұл оның алғаш рет Константин есімінен гөрі "Конн" деп аталуын қалады. Альберт пен Конн Альберт Джейн Хендерсонмен жаңа қарым-қатынас бастағаннан кейін араздасып қалды. Олар 1913 жылы үйленді және қыздары Мойра дүниеге келді. Смайт алғашқыда Верхний Канада колледжінде орта білім алды, бірақ ол оны ұнатпады және бір жарым жылдан кейін Джарвис колледжіне ауысты. Ол сол жерде спортқа бейімділігін дамытты, хоккей, регби және баскетбол командаларында ойнады, сондай-ақ 1912 жылы баскетбол және хоккейден қалалық чемпионаттарда жеңіске жетті. 16 жасында Смайт өзінің болашақ әйелі Айрин Сэндспен Паркдейл колледжінің қарсы футбол матчынан кейін танысты, оған ол қатысқан. Альберт Смайт ұлының университетке түсуін қалады, бірақ Конн әкесіне бағынбады, 17 жасында Онтарионың Кокран қаласына жақын Клют қалашығында фермерлікке орналасты. Бір жаз бойына үй салғаннан кейін, оны өрт толығымен қиратты. Смайт үйіне оралып, 1912 жылдың күзінде Торонто университетінің инженерлік факультетіне түсті. Ол хоккейде орталық шабуылшы ретінде ойнады, Varsity Blues хоккей командасының капитаны ретінде 1914 жылғы Онтарио хоккей қауымдастығының (OHA) жасөспірімдер чемпионатының финалына және келесі жылы OHA жасөспірімдер чемпионатында жеңіске жетті. 1915 жылы жеңілген команданың жаттықтырушысы Франк Дж. Селке болды, ол кейін жылдарда Смайттың Мейпл Лиф Гарденында жұмыс істеді. Смайт Торонто университетінің футбол командасында да ойнады, бірақ негізгі құрамға кірген жоқ.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1915 жылдың наурызында ОХА чемпионатында жеңіске жеткеннен кейін бір апта өткен соң, Смайт және оның сегіз командаласы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қарулы күштерге қатысты. Ол естеліктерінде, 1914-15 маусымының басында өзі мен бірнеше сыныптастары әскери қызметке түсуге тырысқанын, бірақ сақалдары жетілмегендіктен кейін қайта келуге шақырылғанын еске алды. 17 шілдеде 2-ші (Оттава) батареясының 8-ші бригадасында лейтенант шеніне ие болғаннан кейін, ол тамыз айында Онтарионың Кингстон қаласындағы Корольдік артиллерия мектебінде бес апталық оқудан өтті. 11 қыркүйекте толық лейтенант болды және Уильям Саутхемнің ұлы, баспагер Гордон Саутхем ұйымдастырған Гамильтон қаласының 40-шы (спортшылар) батареясына ауыстырылды. Смайт команданың менеджері болған бөлім, ОХА аға лигасында бәсекелесу үшін команда құрды; олар 1916 жылы лигадағы Торонтодағы төрт команданың бірі болды. Ол бір ойында орталық шегінде ойнады, содан кейін өзін жақсы ойыншымен алмастыруды шешті. 40-шы батарея 1916 жылдың ақпан айында шетелге аттанғандықтан команда маусымды аяқтамады. Батареяға Ипр маңындағы қауіпті аймаққа кіруге бұйрық берілді. 12 қазанда артиллериялық оқтар олардың орнын анықтады, нәтижесінде майор Саутхем мен сержант-майор Норм Харви қаза тапты, ал Смайт уақытша батарея командирі болды. Батарея Сомма маңындағы окоптарда екіге жуық ай бойы шайқасты, содан кейін ауыстырылды. 1917 жылдың ақпанында Смайт әскери крестке ие болды, өйткені шабуыл кезінде немістер гранаталармен қарсы шабуыл жасады. Смайт шайқасқа жүгіріп кіріп, үш неміс әскерін өлтірді және бірнеше жараланған канадалық сарбаздарға қауіпсіз жерге қайтуға көмектесті. 1917 жылдың 5 наурызында Смайт "қатерлі жағдайда жау тобын тарату" үшін әскери крестпен марапатталды. Ол өзінің револьверімен үш жауды жойды. Батарея майорының нашар жоспарлауы салдарынан бірнеше канадалықтар қаза болған шабуылдан кейін Смайт одан кетуге шешім қабылдады. Смайт 1917 жылдың шілдесінде Корольдік әуе күштеріне ауысты. Оның нұсқаушыларының бірі Билли Баркер болды, ол кейін Торонто Мейпл Лифс клубының бірінші президенті атанды. Смайт әуедегі бақылаушы ретінде қызмет етіп, артиллерия отын басқарды. Смайт 1917 жылдың 14 қазанында немістер тарапынан атып түсіріліп, тұтқынға алынды; ол Жоғарғы Силезиядағы Швайдниц (Швидница) қаласында немістердің тұтқынында болды. Смайт екі рет қашуға тырысып, нәтижесінде жеке камераға қамалды. Ол соғыс аяқталғанға дейін тұтқын болып қалды. Смайт кейіннен он төрт айлық тұтқындық өмірін "Біз соншалықты көп бридж ойнадық, содан кейін мен осы ойынды қайтадан ойнаған емеспін" деп әжуалады.

Торонтоға оралу

Соғыстан кейін Смайт Торонтоға оралды. Армиядағы жалақысы мен шаруашылық жерін сатудан түскен қаржыға ол құм-қиыршық бизнесiн ашты. Бiр кездерi бұл кәсiпорын Франк Анготтимен серiктестiкке айналды, ол асфальт төлеумен айналысатын фирманың иесi болды. Құм мен қиыршыққа деген қажеттiлiктi қамтамасыз ету үшiн Смайт Торонтоның солтүстiк-батысында құм қазбасы үшін жер сатып алды. Ол Торонто университетіне оралып, 1920 жылы азаматтық инженерлiк мамандығын бiтiрдi, оқу жылында Иренге үйлендi. Смайт пен оның асфальт салу бизнесiндегi серiгi ажырасып, Смайт құм-қиыршық бизнесiн сақтап қалды. Компания C. Smythe Limited деп аталды, ал компанияның ұраны "C. Smythe for sand" болды, ол жүк көлiктерiне ақ түспен боялған, көк түстi жүк көлiктердегi әрiптер. Торонтоға көшiп келген Фрэнк Селке оның бизнестегi алғашқы қызметкерлерiнiң бiрi болды. Айрин, жаңа туған ұлы Стаффордты күтiп-бағумен қатар, телефон арқылы құм мен қиыршыққа тапсырыстарды қабылдады. Смайт 1961 жылға дейiн бизнестiң иесi болды. Кештерi Смайт Торонто университетінiң командасын жаттықтырды, және осы команданы жаттықтыру арқылы ол НХЛ-ге қатысты. Команда жергiлiктi колледждерге қарсы ойындар үшiн Бостон аймағына тұрақты түрде саяхаттап, үлкен жетiстiктерге жеттi. 1926 жылы Бостон Брюинс клубының иесi Чарльз Адамс Смайтты өздерiнiң иелерi Мэдисон Сквер Гарден үшiн жаңа Нью-Йорк Рейнджерс франшизасын басқаратын полковник Джон С. Хаммондқа ұсынды. Хаммонд Смайтты бас менеджер және жаттықтырушы етiп тағайындап, команда құруды тапсырды. Бiрақ 1926 жылдың 27 қазанында, Рейнджерс тұрақты маусым ойындарын өткiзбей жатып, Хаммонд Смайтты Лестер Патрикке пайдасы үшін жұмыстан босатты. Смайт Хаммондтың қалауына қарсы екі рет НХЛ-дiң гол соғу чемпионы Бейб Даймен келісімшарт жасаудан бас тартқаны үшін Хаммонд оны жұмыстан шығарды деп сендi. Смайт Дай командалық ойыншы емес деп ойлады. Смайт Торонтоның "Сент-Пэтс" клубының жаттықтырушысы болуға өтінiш бердi, бiрақ Майк Родденнің пайдасына қабылданбады. Ол Торонто университетінiң жаттықтырушысы қызметiн жалғастырды және Торонто университетінiң ойыншыларынан құралған жаңа аға команданы қабылдады, оны Varsity Grads деп атады. Команда Аллан кубогын жеңіп алды және келесі жылы Канада атынан 1928 жылы Сент-Морицте өткен Қысқы Олимпиада ойындарына қатысты. Смайт екі Varsity Blues ойыншысын командаға қосуға уәде берген кезде, екі Grads ойыншысының туыстарын командаға орналастыру үшiн "құпия операция" жасағанын айтты. Ойыншылардың бiрi Джо Салливан едi, ол жылдардан кейiн Канада сенаторы болды. Смайт ендi Рейнджерс қызметкерi болмаса да, Мэдисон Сквер Гарденнiң президентi Текс Рикард оны аренадағы команданың алғашқы ойынына шақырды. Смайт шақыруды қабылдамады, өйткенi ол Рейнджерс оны алдады деп сезiндi (Хаммонд Смайтке келісімшартын тоқтату үшiн 7500 доллар төледi, бiрақ Смайт оған 10 000 доллар берешегi бар деп сезiндi). Әйелi Айриннiң талабы бойынша олар Нью-Йоркке барып, Рикардтың жеке ложасындағы ашылу салтанатына қатысты. Рейнджерс ойынды жеңіп, Монреаль Марунс командасын таң қалдырғанда, Рикард Смайтқа клубтың вице-президентi лауазымын ұсынды. Смайт Рикардты iшiнара даулы 2500 доллардан бас тартты, бiрақ Рикард Хаммондқа қалған соманы төлеуге бұйрық бердi. Торонтоға оралған кезде Смиттер Монреальге барды, онда Конн Торонто мен Макгилл арасындағы университет футбол матчына 2500 доллар салды. Содан кейiн ол Торонтода "Рейнджерс" командасын "Сент-Пэтс" командасын жеңуге 5000 долларын салды, тағы да жеңіп, үш күн iшiнде 2500 доллардан 10 000 долларға айналдырды. 1928 жылы "Рейнджерс" Стенли кубогын жеңіп алды, бұл олардың екінші жылы болды, көбінесе Смайттың шақырған ойыншыларының арқасында.

Смит - кеспейіз жапырақтары

Рейнджерс өз дивизионында көшбасшы болғанда, Смайттың туған жері – Сент-Патс командасы күресіп жатты. Сент-Патс клубының бөлік иесі Джей Пи Бикель, Смайтты команданы жаттықтыруға шақырды. Бірақ Смайт Бикельге команданы сатып алуға, немесе кемінде команданың үлесін алуға көбірек қызығушы екенін айтты. Көп ұзамай Сент-Патс сатылымға қойылды, ал клубтың көпшілік иесі Чарльз Кверри, C. C. Пайл басқаратын топқа ($ долларға) сатуға принципиалды келісім берді, бұл команданы Филадельфияға көшіруге әкеп соғар еді. Бикель Смайтқа хабарласып, егер Смайт 160 000 доллар жинап, команданы Торонтода қалдыра алса, Бикель өзінің 40 000 долларын сатпайтынын мәлімдеді. Кверриге азаматтық мақтаныш ақшадан маңызды екенін түсіндірген соң, Смайт Бикельді және бірнеше басқа инвесторларды қамтитын консорциум құрды, олар Сент-Патсты сатып алды; Смайт өзі 10 000 доллар салды. Сату 1927 жылдың 14 ақпанында аяқталғаннан кейін, жаңа иелері Сент-Патс командасының атын Торонто Мейпл Лифс деп өзгертті. Бастапқыда Смайттың есімі жасырын қалды. Бірақ, Leafs капитал жинау үшін акцияларды ұсынғанда, олар «Торонтодағы ең белгілі хоккей жаттықтырушыларының бірі» клубты басқаруға келетінін жариялады. Сол белгілі жаттықтырушы – Смайт екені белгілі болды. Ол Кверридің орнын басып, команданың губернаторы болды және өзін бас менеджер етіп тағайындады. Ол Алекс Ромерилді жаттықтырушы қызметіне тағайындады. Келесі маусымда (1927–28) Смайт команданың түсін жасыл және ақтан қазіргі көк және аққа өзгертті. Maple Leafs мәлімдемесіне сәйкес, көк түс Канада аспанын, ал ақ түс қарды бейнелейді. Бұл түстер сонымен қатар оның құм және қиыршық тас бизнесінің жүк көліктерінің түсімен де сәйкес келді. Смайт сонымен қатар жаттықтырушы лауазымын да иеленді және келесі үш жыл бойы команданың губернаторы, бас менеджері және жаттықтырушысы болды. Смайт «қызыл беті, бұрыш тәрізді» имиджін қалыптастырды, оған «кішкентай корпусы» немесе «кішкентай диктаторы» сияқты лақап аттар берілді. Смайт ойыншылар мен төрешілерді алаңда да, одан тыс жерлерде де қууға тартынбады. Смайт қарсылас жаттықтырушылармен және бас менеджерлермен де қарым-қатынаста болды. Ол қарсыласын бұзу үшін барлық тактиканы пайдаланды. Ол Бостон газетінде жарнама жариялап, адамдарды «нағыз хоккей командасы – Торонто Мейпл Лифс» командасын көруге шақырды. Бостонның бас менеджері Арт Росс геморройдан зардап шегетінін білгеннен кейін, ол Росске латын тілінде гүлдерді қайда қою керектігін сипаттайтын жазбасы бар гүл шоғын сыйлады. 1929 жылы Смайт, Ұлы депрессияның ортасында, Maple Leafs-ке жаңа арена қажет деп шешті. Arena Gardens 8000 адамға арналған, бірақ Maple Leafs үнемі 9000 жанкүйердің тұрған жеріне ойнайтын. Смайт ғимаратты салу үшін миллион доллардан астам қаражат қажет екенін білді және ол Sun Life сақтандыру компаниясынан жарты миллиондық қолдау алды. Ол Карлтон көшесінде Т. Итон компаниясының дүкендер желісіне тиесілі жерді тапты, ол жерді трамвай желісінде орналасқандықтан таңдады. Смайт жаттықтырушы лауазымынан бас тартып, арена жобасына көңіл бөлді. Ғимарат 1931 жылдың 1 маусымында салына бастады және бес айдан кейін, 1931 жылдың 12 қарашасында аяқталды. Корпоративтік қайта ұйымдастырудың бір бөлігі ретінде сол жылы команда мен аренаның иесі Maple Leaf Gardens Ltd. құрылды. Ғимарат құрылысын қаржыландыру үшін құрылыс жұмысшыларына жалақысының 20% орнына Maple Leaf Gardens акцияларымен төленді. Селке (одақ байланыстары бар) және Смайт одақтасқан жұмысшыларды пайдалану үшін төлем әдісін келісуде сәтті болды. 1931–32 маусымында (Maple Leafs-тің жаңа аренадағы алғашқы маусымы) Смайт бес ойыннан кейін жаттықтырушы Арт Дунканды жұмыстан босатып, жаттықтырушы ретінде Дик Ирвинді тағайындады. Ирвин команданы Maple Leafs атымен алғашқы Стэнли кубогына жеткізді, бұл франшизаның үшінші жеңісі болды. Ирвиннің кезеңінде Лифс 1934 және 1937 жылдардан басқа жыл сайын Стэнли кубогының финалына шықты, бірақ тағы бір кубок жеңе алмады. 1940 жылы Смайт Ирвин Лифстің мүмкіндігінше алға басатынына сенді және оны зейнеткерлікке шыққан бұрынғы Лифс капитаны Хэп Деймен ауыстыруды шешті. Смайт соғысқа кететінін білді және Ирвин Смайттың қолдауы болмаса, жеткілікті күшті бола алмайтынын сезінді. Осы уақытта Монреаль Канадиендері он жеңіске жеткен маусымды өткізді және жаңа жаттықтырушы іздеді. Смайттың ұсынысы бойынша Ирвин Канадиендердің жаңа жаттықтырушысы болды.

Толыққанды жылқы жарысы

Смайт алғаш рет ат жарысына бала кезінде қызығушылық танытты, әкесі жазған оқиғаларды қаладағы газет кеңсесіне апарып жүретін. Смайт 1920 жылдардың соңында жылқы сатып ала бастады, бірақ көбінесе сәттілікке жете алмады. Оның алғашқы сатып алуларының бірі ең танымал жылқысына айналды. Л.А. Ливингстон өзінің жылқы қорасын сатқанда, ол Rare Jewel атты биесін 250 долларға сатып алды. Бие көбінесе соңғы орында жарысатын. Аталған жылқы екі жасарлардың ең бағалы жарысы – «Коронация фьючерти стейкс» жарысына қатыса алуға лайық болды. Смайт үмітпен толы болды және жаттықтырушының кеңесімен оны жарысқа тіркеді. Жарыс күні жаттықтырушы мен оның серіктесі жылқыға Смайттың білмегенімен, коньяк берді, ал ол Rare Jewel-ге 100 доллардан астам ставка жасады. Жылқы жарысты жеңіп алды, 100:1 коэффициентпен 214.40 доллар төледі (2 долларлық ставкаға), болашақ «Queen’s Plate» жеңімпазы Фрот Бловерді басып өтті. Ойыннан түскен ақшасы мен жылқы иесі ретінде жеңіс сыйлығының үлесін есептегенде, Смайт осы жарыстан 10 000 доллардан астам табыс тапты. Үш аптадан кейін ол күтпеген табысын «Мейпл Лифс» командасына жұмсады, депрессияға ұшыраған «Оттава Сенаторс» командасынан жұлдызды қорғаушы Кинг Клэнсиді 35 000 долларға сатып алды. Бұл сатып алу оның құмар ойындарынан түскен ұтыстарының арқасында мүмкін болды, өйткені «Мейпл Лифс» командасының басқа иелері «Сенаторлардың» сол кездегі жоғары бағасын төлеуден бас тартты және Смайт өзінің ақшасын жұмсауға келіскенде ғана келісімге келді. Смайт 1930 жылдары жылқы иелігімен айналысып жүрді, бірақ 1940 жылы Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысу жоспарымен оларды сатты. Ол 1954 жылға дейін жарысқа қатыспады. 1951 жылы Смайт Онтарионың Каледон қаласында ферма үшін жер сатып алды, бастапқыда құмды-шағыл кені үшін жаңа орын іздеді. Бастапқыда ол тек ірі қара мал өсірді, бірақ 1954 жылы Ларкин Малонимен серіктесіп, жарысқа қатысатын жылқыларды иеленуге шешім қабылдады, сондай-ақ жылқыларды ұстауға арналған жер бөлінді. Смайт бұл бизнес туралы білім алды және жылқы өсірумен айналысты, ең үздік тұқымдық биелерді сатып алып, болашақ даңқ залына енетін жаттықтырушы Йонни Старрды жұмысқа алды. Малони мен Смайттың ең танымал жылқысы Wonder Where серіктестіктің бұзылуына да себеп болды. Малони атқа Wonder Where деген ат қойды, ол Квебектегі Франк Селке фермасында өсірілді және 1957 жылы Малони мен Смайт сатып алды. 1959 жылы Wonder Where керемет маусым өткізді, оның ішінде «Canadian Oaks» жарысын жеңіп алды. Жылқы сол жылдың ең үздік канадалық жылқысы деп танылды, ал кейіннен Канаданың ат жарыс даңқ залына енгізілді. 1965 жылы жылқының құрметіне «Wonder Where Stakes» жарысы құрылды, ол 1995 жылы Канададағы биелер үшін «Канадалық үш тиара» жарыстарының біріне айналды. 1959 жылы керемет маусымнан кейін Малони Wonder Where жарысын жалғастыруды қалады, ал Смайт жылқының сіңірлеріндегі проблемаларға алаңдағандықтан бұл идеяға қарсы болды. Жылқы Форт-Эриде өткен жарыста жарақат алды, содан кейін серіктестік таратылды. Бұл ең ірі операция болмаса да, Смайттың жылқылары өмірі бойы 145 жүлделі жарыста жеңіске жетті, бұл көрсеткіш Канадада Э.П. Тейлордан кейін екінші орында тұрды. Смайттың жылқылары екі рет «Queen’s Plate» жарысын жеңіп алды, біріншісі 1958 жылы Caledon Beau, екіншісі 1967 жылы Jammed Lovely. 1973 жылы Смайт Канаданың Жокейлер клубының негісқалаушы мүшесі болды. 1977 жылы ол Канаданың ат жарыс даңқ залына енгізілді. Оның қайтысынан кейін Смайттың жылқы қорасы 1981 жылы Gardiner Farms and Harlequin Ranches компаниясына шамамен 2,5 миллион долларға сатылды. Смайттың өсиеті жарыс қорасын Конн Смайт қорына берді, бірақ қайырымдылық қоры ретінде бизнеспен айналыса алмады. Жаңа иелері ферма мен қораларды жалға алды. Саудаға кірмеген жалғыз жылқы Смайттың сүйіктісі, Смайттың немересі Томмиге сыйланған Jammed Lucky болды. Jammed Lucky 23 жаста болды және сол кезге дейін 25 жеңімпаз тоқтыны өсірген.

Екінші дүниежүзілік соғыс және әскерге шақыру дағдарысы

Екінші дүниежүзілік соғыста Смайт 45 жасында қайтадан Канада армиясында қызмет етті. Бастапқыда ол Торонто университетінде орналасқан Канада офицерлерін даярлау корпусының құрамында жасақтың командирі болды. 1941 жылы полковник Ричард Грирмен бірге 30-шы батареяны құрды, ол 6-шы ЛАА полкінің, RCA (Royal Canadian Artillery) Канада белсенді армиясының құрамына кіретін спортшылардың зениттік батареясы болды. Смайт майор міндетін атқарушы және командир болып тағайындалды. Оған жоғары шен беруге және армияның спорттық офицері болуға ұсыныс жасалды, бірақ ол бас тартты. Батарея алғаш рет Ванкувер аралында жапон шабуылына қарсы қорғанысқа тұрғаннан кейін 1942 жылдың қыркүйегінде Англияға аттанды. Англияда шамамен екі жыл болғаннан кейін Смайт пен оның бөлімі 1944 жылдың шілдесінде Францияға жіберілді. Онда үш апта ішінде немістердің оқ-дәрі қоймасын бомбалау салдарынан ауыр жарақат алды. Омыртқасының зақымдануы оның қалған өмірі бойы ақсап жүруіне және ішек-қарын мен зәр жолдарының проблемаларына әкелді. Қыркүйек айында ол ауруханалық кемемен Канадаға қайтарылды. Смайт армияда жетіспеушілікке байланысты тиісті дайындықтан өтпеген сарбаздарды пайдаланғанын көрді, ауруханада болған кезінде басқа сарбаздармен сұхбаттасып, Маккензи Кингке қарсы айғақтар жинады. Кинг саяси себептермен еріктілер жүйесін қалыптастырды және Смайт оның армияға тигізетін зиянын көрді. Еріктілер шетелдегі әскерлерді күшейту үшін үй ішіндегі әскерлерді белсенді қызметке жіберуге тырысты. Смайт Хорли Парк ауруханасынан The Globe and Mail газетіне 1944 жылдың 19 қыркүйегінде жарияланған мәлімдеме берді:

Смайттың тек саяси үлпай үшін әрекет еткені айтылды. The Globe and Mail газетінің сол кездегі баспагері белгілі консерватор Джордж МакКаллах болды, ал Смайт Онтарионың консервативті премьер-министрі Джордж Дрюмен дос болды. МакКаллах пен Дрю Смайтты Кингті жеңу үшін өздерінің саяси мақсаттарына пайдаланған болуы мүмкін. Әскерге қосымша күштердің жетіспеушілігі мәселесі әскерде жақсы белгілі болды және Смайт белсенді қызметте болған кезде жоғары шенді офицерлерге шағымданған жоқ. Сынға ұшырағанына қарамастан, Смайт газеттердегі сын-пікірін жалғастырды. Канаданың қорғаныс министрі Джеймс Ралстон Италияға сапар шеккеннен кейін, білікті күштердің жетіспеушілігін өз көзімен көрді. Кинг Ралстонға сенбегендіктен, оның орнына әскери шақыруға қарсы болған Эндрю Макнотонды тағайындады. Алайда, тіпті Кинг Канада армиясына әскер жіберу қажеттігін түсінді және 1944 жылдың қарашасында Еуропаға 17 500 резервтік әскерді жіберді, олар 1945 жылдың қаңтарында келе бастады.

Maple Leafs-тің көпшілік иесі

Смайт болмаған кезде, Эд Бикл, Билл МакБрайен және Селке басқарған комитет, Селке бас менеджер ретінде қызмет етіп, Maple Leaf Gardens Ltd. компаниясын басқарды. Әскери қызметтен оралғаннан кейін Смайт компания президентігі үшін күреске тап болды. Смайт директорлар кеңесінің мүшесі МакБрайеннің Биклдің орнын басып, Селкеге өз атынан бас менеджер болуды қалағанын сезінді. Смайт президент болғысы келді және Селкені қолдауға шақырды. Селке тартына келді, нәтижесінде екі дос арасындағы қарым-қатынас ушығып, Селке 1946 жылғы мамыр айында отставкаға кетті. Екі айдан кейін Селке Томми Горманның орнын басып, «Канадиенс» командасының хоккей операцияларына жетекшілік етті және олардың үй аренасы – «Монреаль форумының» менеджері болды. Ж. П. Бикельдің қолдауымен және Торонто биржалық брокері, «Гарденс» акционері Перси Гарднерден алған 300 000 долларлық қарыздың көмегімен Смайт Maple Leaf Gardens Ltd. компаниясының бақылау үлесін сатып алып, 1947 жылғы 19 қарашада өзін президент етіп тағайындады. Алайда, Смайт осыған дейін екі онжылдықтан астам уақыт бойы франшизаның бет-бейнесі болған еді. Бұл туралы «Торонто Стар» газетінің спорт редакторы Энди Лайтл: «Смайт пен «Гарденс» – бірін-бірі толықтыратын ұғымдар» деді. МакБрайен төраға болып сайланды. Смайт 1960 жылға дейін Гардинерге қарызын өтеді. Кейін ол МакБрайеннің орнын басып, директорлар кеңесінің төрағасы болды. Смайт Торонтоның 1942-1951 жылдар аралығында 10 маусымда алты рет Стэнли кубогын жеңіп алған кезде хоккейдегі ең ұлы династиялардың біріне жетекшілік етті. Хэп Дей команданы бес рет Кубокқа жеңгізді және алтыншы рет бас менеджердің көмекшісі болды. Ол 1949 жылғы Канада спорт редакторларының сауалнамасында «спорттағы кез келген саланың ең ықпалды тұлғасы» деп танылды. «Мейпл Лифс» плей-офф хоккейінің шебері болды, олардың тұрақты маусымдағы көрсеткіштері көбінесе жақсы немесе плей-оффқа қатысуға жеткілікті болды. Смайттың тұрақты маусымдағы рекордтарға көп көңіл бөлмейтіні белгілі болды. Алайда, ол Кубокты жеңуге қызығушылық танытты, себебі «жеңіс билет сатуға көмектеседі». Бірақ «Лифс» 1950-ші жылдардың көп бөлігін орташа команда ретінде өткізді, үш түрлі жаттықтырушымен күресіп, Дей Смайттың бас менеджерінің көмекшісі болып қалды. Дегенмен, 1955 жылы Смайт хоккей операцияларының көп бөлігін Дейге жүктеді, бірақ формальды түрде бас менеджер болып қалды. Алайда, «Лифс» 1957 жылы плей-оффтан шығарылғаннан кейін Смайт бұқаралық ақпарат құралдарына «маусым сәтсіз өтті» деді және 55 жастағы Дей келесі маусымда қолжетімді болатынын білмейтінін айтты. Дей Смайттың өзіне сенімсіздік тудырғанын сезінді және отставкаға кетті. Ол өмірінің соңғы 30 жылының 28-ін «Сент-Пэтс»/«Лифс» командасында ойыншы, жаттықтырушы немесе атқарушы ретінде өткізді. Осы уақытқа дейін Смайт команда жұмысын ұлы Стаффорд басқарған жеті адамнан тұратын комитетке тапсырды. Газет иесі Джон Бассетт және Перси Гарднердің ұлы Джордж та комитет мүшелері болды. Бұл комитет «Күміс жетілік» деп аталды, себебі олардың жетісі де «алтын қасықпен туған» еді. Бастапқыда комитет мүшелерінің барлығы 30-ға немесе 40-қа толмаған еді, бірақ жыл соңына дейін 54 жастағы Гарольд Баллард, «Торонто Марлборосының» президенті, бос орынды толтыру үшін комитетке тағайындалды. Комитет Пунч Имлакты бас менеджер ретінде жалдады, ал кейіннен ол жаттықтырушылық қызметті де қоса атқарды. Смайт ойыншылар одағы құрылғанға дейінгі дәуірде НХЛ иесі болды. 1942-1943 және 1966-1967 маусымдары аралығында НХЛ тек алты командадан (Түпнұсқа Алты) тұрды, ал команданың бұйрықтарына бағынбаған ойыншылар оңайлықпен кіші лигаға жіберіліп, ауыстырылуы мүмкін еді. Смайттың ережелерін бұзған ойыншылар саудаға шығарылды немесе кіші лигаға жіберілді. Дэнни Левики мен Джон МакКормак екеуі де Смайттың рұқсатынсыз үйленгені үшін кіші лигаға ауыстырылды. НХЛ ойыншысының жалақысы салыстырмалы түрде жақсы болғанымен, көптеген ойыншылар маусымнан тыс уақытта басқа жұмыс іздеуге мәжбүр болды, ал иелерінің барлығы бай адамдар еді. Бұл жағдайлар одақ құруға екі рет әрекет жасауға әкелді, бірақ Смайт оған қатысты түрде қарсы болды. 1957 жылдан бастап Смайт, сондай-ақ Чикаго «Black Hawks» командасының Джеймс Д. Норис және оның жартылай ағасы Детройт «Red Wings» командасының Брюс Норис сияқты басқа иелері де Тед Линдсейдің НХЛ ойыншылар қауымдастығын құруға жасаған әрекетіне байланысты кәсіподақтарды бұзу әрекеттерімен айыпталды. Смайттың бұл істердегі рөлі «Жеке құн» фильмінде көрсетілген. Ойыншылар ұйымдастыра бастаған кезде «Мейпл Лифс» командасының уақытша капитаны болған Джимми Томсон Смайттың назарына ілікті. Смайт Томсонға ұсқынсыздық танытып, оның кішкентай кезінен бастап ұйымнан алған барлық ақшасын еске салды, содан кейін Томсонның командадан шығарылуын ұйымдастырды. Ол сондай-ақ Томсонды сатқын деп айыптады және команданың нашар маусымы үшін оны жазғырды. Томсон соңында баспасөз мәслихатында «Мейпл Лифс» командасы үшін ешқашан ойнамайтынын мәлімдеді, ол мен Тод Слоан Чикагоға сатылды. НХЛ иелері ойыншыларға кейбір жеңілдіктер беруге келісті, мысалы, зейнетақы төлемдеріне үлес қосу. Иелері одақ құрылуын уақытша тоқтата алды, бірақ ол он жылдан кейін құрылатын болды.

Кейінгі жылдар

Күміс жетілік Лифс командасының көптеген шешімдерін қабылдағанымен, Смайт толыққанды иесі болған жоқ және ұлымен үнемі дауласып тұрды. Стаффорд: «Әкем маған әрқашан еркіндік берді. Отыз жасымда баршадан он жыл озық едім. Ал қырыққа келгенде, керісінше, он жыл қалып қойдым», – деді. 1961 жылы Стаффорд комитеттен кетіп, Конн төрт жылғы жанжардан кейін акцияларын сатуға ұсыныс жасады. 1961 жылдың қараша айында Смайт өзінің 50 000 акциясының 45 000-ын ұлы Баллард пен Бассеттен құралған «Maple Leaf Gardens Ltd.» серіктестігіне 2,3 миллион долларға сатты – бұл 34 жыл бұрынғы инвестициясының үлкен пайдасы болды. Кейін Смайт сатуды тек Стаффордқа жасағанын ойлағанын және Балард пен Бассетті серіктес ретінде тартқанын білгенде ашуға булықты. Осы мәліметтерге сәйкес, Смайт Стаффорд бақшаны ұлы Томмиге қалдырады деп үміттенген. Дегенмен, Стаффордтың өз күшімен ақша жинауы екіталай. Келісімнің аясында Смайт президенттік және бас директорлық лауазымдарынан кетіп, орнына Стаффордты тағайындады. Стаффордтың ұсынысымен, кеңес Смайтқа жыл сайын 15 000 доллар жәрдемақы, бақшада кеңсе, сондай-ақ өмірінің соңына дейін автомобиль мен жүргізуші берді. Содан кейін Стаффорд, Баллард және Бассет Смайтты кеңес төрағасы етіп ұсынды. Смайт 1962 жылдың 5 ақпанында Лифс командасының басшысы лауазымынан кетті – ол 1927 жылдан бері осы лауазымды иеленген еді. Смайт 1962 жылы Торонто Стэнли кубогын жеңгеннен кейін команда төрағалығынан да бас тартты, ал Бассет оның орнына келді. 1964 жылы Смайт либерал премьер-министр Лестер Б. Пирсонның дәстүрлі Канада туын жаңа үлгімен алмастыру жоспарына қарсы болды. Ол 1920 жылдан бері таныс Пирсонға: «Олимпиада ойындарында бүкіл әлем өкілдік табады және Канада алтын медаль жеңсе, қызыл байрақ тіккенде, Канада жеңгенін барша біледі», – деп хат жазды. Смайт жаңа тудың елді біріктіруге көмектесе қоймайтынын айтып, Джон Дифенбейкер мен Прогрессивті консерваторлар партиясын қолдады. Смайт парламент депутаттарына 300-ден астам хат жазды. 1965 жылы ол бақшада жаңа Канада туының орнына қызыл туды көтеруді ұсынды. Баллард жаңа туды көтеруге бұйрық берді, себебі жаңа туды қолдаушылар үштен бірінен көп болды. 1966 жылдың наурыз айында Смайт «Maple Leaf Gardens Ltd.» компаниясындағы қалған акцияларын сатты және Мухаммед Алидің бокс кездесуі бақшада өткізілгеннен кейін директорлар кеңесінен кетті. Ол Алидің Вьетнам соғысы кезінде АҚШ армиясында қызмет етуден бас тартуын ұнатпады, өйткені, өзінің автобиографиясында айтқандай, «Бақшаны өз елі үшін соғысқан спортшылар құрды. Бұл өз елінде әскерге шақырудан қашуға тырысатын адамдарға арналған орын емес. Бақша көптеген мақсаттар үшін салынған, бірақ ешкімге керек емес нәрсені жинау үшін емес». Сондай-ақ ол бақша иелері жекпе-жекті қабылдау арқылы «ақшаны сабақтан жоғары қойғандарын» айтты. Смайт бақшадан алыстады және баспасөзде иелікті сынады, өзін «35 000 доллар мен қара мұсылман дін қызметкеріне сатқандарын» мәлімдеді. Бақшадағы орындықтар жаңа, тар орындықтарға ауыстырылды, Смайт: «оларда тек арық, жас жігіт отыра алады, бірақ бағалары соншалықты жоғары, тек семіз бай адам ғана оларға қол жеткізе алады», – деді. Джексон өзінің ішімдік ішу және үйленудегі тұрақсыздығымен танымал болды. Іріктеу комитетінің басшысы Фрэнк Селке таңдауды қорғады, өйткені адамды «ішіп алған сыраның мөлшері үшін» жарыстан шығаруға болмайды деп сенді. Ұлттық хоккей лигасы Смайттың ойынға қосқан үлесін құрметтеп, 1965 жылы Конн Смайт кубогын тағайындады. Ол қайтыс болғаннан кейін кубок Конн Смайт естелік кубогы деп аталды. Лига өзінің төрт дивизионының бірін 1974–1975 жылғы маусымға дейін оның құрметіне Смайт дивизионы деп атады. Дивизия лиганың кеңейтілуі мен қайта құрылуынан кейін 1992–1993 жылғы маусымға дейін болды. Торонтодағы Смайт саябағы мен демалыс орталығы оның бұрынғы құмды карьерінің орнында орналасқан. Айналасындағы аудан Rockcliffe Smythe деп аталады, ол Смайттың соғыс ардагерлері үшін салған бөлімшесінің бір бөлігі. Смайт бөлімше жерлерінің бір бөлігін орталық үшін резервтеу туралы ереже енгізді. Эглинтон даңғылының солтүстігінде, Маркхэм жолының батысындағы көше оның құрметіне Конн Смайт драйвы деп аталды. Оның автобиографиясы, «Конн Смайт: Егер сіз оларды аллеяда жеңе алмасаңыз», Скотт Янгпен бірге жазылып, 1981 жылы оның қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Атауы Смайттың «Егер сіз оларды аллеяда жеңе алмасаңыз, сіз оларды мұзда жеңе алмайсыз» деген сөзінен алынған. Смайт естеліктерінде ол бұл сөзді ең көп түсініксіз деп атады. Ойыншыларына қарсыластарды қорқытуды емес, керісінше, қарсыластардың қорқытуына мойынсұнбауды білдіргенін айтты. Конн Смайт 1998 жылы Онтарио спорт залының мүшесі болып сайланды.

Отбасылық және жеке өмірі

Смайт 1920 жылы 17 наурызда Орталық методист шіркеуінде Ирен Сэндспен үйленді. Жұбайлар Сент-Клэр даңғылындағы пәтерде тұрды, содан кейін Смайттың құм және қиыршық тас бизнесіне жақын болу үшін, Джейн-стрит пен Сент-Клэрдің солтүстік-батысындағы шағыл кеніне жақын Торонтоның Раннимэд ауданына көшіп барды. (Бүгінгі күні Смит паркі осы жерде орналасқан). 1927 жылы алғашқы екі баласы – Стаффорд пен Мириам дүниеге келгеннен кейін, олар Торонтоның Бейби Пойнт анклавына көшіп, қалған өмірін өткізді. Ирен мен Смайттың Хью мен Патрисия деген тағы екі баласы болды. Хью дәрігер болды, ревматология саласында мамандық алды, кейіннен «Мейпл Лиф Гарденс» бағының директоры болды. Патрисия 1945 жылы он жасында аллергиялық шабуылдан қайтыс болды. Стаффорд 1971 жылы қан кетуімен қоса болған жарадан қайтыс болғанға дейін Смайттың құм және қиыршық тас бизнесімен және «Мейпл Лиф Гарденс» клубымен айналысты. Стаффордтың ұлы Томас «Мейпл Лифс» командасының шәкірті болды, кейін Торонто «Марлборосымен» және «Мейпл Лиф Гарденс» клубының спорттық тауарларын Дуг Лоримен бірге сатты, ал Конн қайтыс болғаннан кейін Смайттың қайырымдылық қорының директоры болды. Смайттың әкесі 1947 жылы 86 жасында қайтыс болды. Смайт әкесімен қарым-қатынасын жақсартты, Рождествода және Альберт Торонтоға уағыз айтуға келгенде оны көріп тұратын. Әкесі қайтыс болғаннан кейін Смайт Теософиялық қоғамға қосылып, өмір бойы мүшелігін сақтап қалды. 1977 жылы Смайт теософ болғанының себебін былай түсіндірді: «Себебі теософ сізге осы өмірде ештеңеден жалтара алмайтыныңызды үйретеді». Ирен Смайтқа 1963 жылғы Рождестводан кейін қатерлі ісік диагнозы қойылды. Ауруы прогрессірлеп, Ирен 1965 жылдың 20 маусымында қайтыс болды. Иреннің шеккен қатты ауыруына байланысты Конн мен Ирен оның өмірін аяқтау үшін револьверді пайдалануды ойлады, бірақ соңында ол Коннға «бұл – әлсіздің жолы» деді және төтеп берді. Иреннің қайтысын Смайт «құтылу» деп атады. Ол Иреннің құрметіне Торонто университетінде қор құрды, ол Торонто бас ауруханасында Ирен Элеонора Смайт атындағы Ауырсыну клиникасын ашты. 1978 жылдың 20 сәуірінде Смайтқа жүрек ұстамасы келді. Ол бір ай ауруханада жатып, 18 мамыр күні Вудбайнда төрт жылқысы жарысқа қатысқан күнді күтіп алды. Оның денсаулығы нашарлай берді, Конн оның өліп бара жатқанын түсінді. Ол немересі Томас Смайттың Конн Смайт қорына жетекшілік етуін қамтамасыз етті және туыстарына ақшалай сыйлықтар берді. Конн Смайт 1980 жылы 85 жасында Бейби Пойнттағы үйінде қайтыс болды. Ол Торонтодағы Парк-Лаун зиратында Иренмен бірге жерленген.