Кіріспе

Комбинациялық ойын теориясында стратегияны ұрлау аргументі – көптеген екі ойыншы ойыны үшін екінші ойыншының кепілді жеңіс стратегиясына ие бола алмайтынын көрсететін жалпы аргумент. Стратегияны ұрлау аргументі кез келген симметриялық ойынға (әрбір ойыншының бірдей нәтижелерге қол жеткізе алатын бірдей мүмкіндіктер жиынтығы бар, сондықтан бірінші ойыншы екінші ойыншының стратегиясын "пайдалана алады") және қосымша қадамның ешқашан зиян келтірмейтін ойынға қолданылады. Стратегияны ұрлау аргументінің маңызды қасиеті – ол бірінші ойыншының нақты стратегияны құрастырмай-ақ ойынды жеңе (немесе тең түсіре) алатынын дәлелдейді. Демек, ол жеңіс стратегиясының бар екенін дәлелдесе де, бұл стратегияның қандай екендігі туралы ешқандай ақпарат бермейді. Аргумент қайшылыққа келу арқылы жұмыс істейді. Екінші ойыншы үшін жеңіс стратегиясы бар деп есептеледі және ол оны пайдаланады. Бірақ, шамамен айтқанда, бірінші ойыншы кездейсоқ қадам жасағаннан кейін – бұл жоғарыда аталған шарттарға сәйкес зиян келтірмейді – сол жеңіс стратегиясын қолдана алады. Нәтижесінде, екі ойыншының да жеңіске жетуіне кепілдік беріледі, бұл абсурд, демек, мұндай стратегия бар деген болжамға қайшы келеді. Стратегияны ұрлауды Джон Нэш 1940 жылдары ойлап тапты, ол гекс ойынының бірінші ойыншының жеңісін көрсету үшін қолданды, себебі бұл ойында тең түсу мүмкін емес. Алайда, Нэш бұл әдісті жарияламады, ал Йозеф Бек оның алғашқы жариялануын Альфред В. Хейлс пен Роберт И. Джуеттке 1963 жылғы «крестики-нолики» туралы мақаласында, онда олар Хейлс-Джуетт теоремасын дәлелдеді, деп санайды. Бұл аргументке қолданылатын ойындардың басқа мысалдары – гомоку сияқты m,n,k ойындары. Чомпы ойынында стратегияны ұрлау бірінші ойыншының кез келген тіктөртбұрышты тақтада (1x1 емес) жеңіс стратегиясына ие екенін көрсетеді. Сильвер монетасы ойынында стратегияны ұрлау бірінші ойыншының «соңғы позициялар» деп аталатын белгілі бір позицияларда жеңе алатынын көрсету үшін қолданылды. Осы мысалдардың барлығында дәлелдеме нақты стратегия туралы ештеңе көрсетпейді.

Мысал

Стратегияны ұрлау аргументін кез келген өлшемдегі тақта мен жеңіс қатары бар тик-так-то ойыны мысалында қолдануға болады. Ақ немесе Қара ең жақсы ойын көрсетсе жеңіске жете алатыны, немесе екі ойыншы да тең ойнай алатыны әзірге белгісіз. Дегенмен, шахматты зерттегендердің көпшілігі Ақтың алғашқы ходының артықшылық екенін айтады, ал қазіргі заманғы жоғары деңгейдегі ойындардың статистикасы бойынша Ақтың жеңіс көрсеткіші Қарадан шамамен 10% жоғары.

Жүре беріңіз

Года өтуге рұқсат етіледі. Бастапқы позиция симметриялық болғанда (бос тақта, екі ойыншының да ұпайлары жоқ), бірінші ойыншы екінші ойыншының жеңіске жететін стратегиясын тек бірінші жүрістен бас тарту арқылы ұрлай алады. Бірақ, 1930 жылдан бері екінші ойыншыға көбінесе бірнеше компенсациялық ұпай беріледі, бұл бастапқы позицияны асимметриялық етеді және стратегия ұрлау аргументі енді қолданылмайды. Ойынның қарапайым стратегиясы – «айна го», онда екінші ойыншы қарсыласы жасаған жүрістерге диагональды түрде қарама-қарсы жүрістер жасайды. Бұл тәсілді басқыш тактикасы, ко-айқас немесе тақтаның орталық нүктесін басып алу үшін күшті бәсекелесу арқылы жеңуге болады.

Құрылысшылық

Стратегияны ұрлау аргументі екінші ойыншының кез келген гипотетикалық жеңіс стратегиясынан қайшылық тудырып, екінші ойыншының жеңе алмайтынын көрсетеді. Бұл аргумент, ортаңғы жоқ заңына сәйкес, теңдік мүмкін емес ойындарда кеңінен қолданылады. Дегенмен, ол бірінші ойыншыға нақты стратегияны ұсынбайды, сондықтан оны конструктивті емес деп атайды. Бірақ, позициялар саны көп болғанда, бұл тиімсіз болуы мүмкін. 2019 жылы Грег Бодвин мен Офер Гроссман стратегияны ұрлау аргументтері қолданылған екі түрлі ойында – минималды посет ойыны мен симметриялық Maker-Maker ойынында – жеңіс стратегиясын табу мәселесінің PSPACE қиын екенін дәлездеді.