Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жұлдыз энергиясымен қуатталатын алып компьютер
Huge computer powered by a star's energy
Матриошка миы – бұл Дайсон сферасымен жұмыс істейтін, өте зор есептеу қабілетіне ие болған гипотетикалық мегақұрылым. Оны 1997 жылы Роберт Ж. Брэдбери (1956–2011) ұсынған. Бұл жұлдыздың барлық энергиясын компьютерлік жүйелерді іске қосу үшін пайдаланатын B класындағы жұлдыздық қозғалтқыштың мысалы. Бұл концепция атын ұялап орналасқан орыс матриошка қуыршақтарынан алған. Брэдбери бұл идеяны "Жыл миллион: Білімнің алыс шегіндегі ғылым" антологиясында жариялаған.
A matrioshka brain is a hypothetical megastructure of immense computational capacity powered by a Dyson sphere. It was proposed in 1997 by Robert J. Bradbury (1956–2011). It is an example of a class B stellar engine, employing the entire energy output of a star to drive computer systems. This concept derives its name from the nesting Russian matryoshka dolls. The concept was deployed by Bradbury in the anthology Year Million: Science at the Far Edge of Knowledge.
Тұжырымдама
Матриошка миының тұжырымы – бұл үлкен, жұлдыз мөлшеріндегі компьютерді қуаттандыру үшін Дайсон сфераларын пайдалану идеясынан туындаған. "Матриошка миы" термині матрёшка қуыршақтарынан алынған, олар – ағаштан жасалған орыс тіліндегі ойыншық қуыршақтар. Матриошка миы бір-бірінің ішіне орналасқан бірнеше Дайсон сфераларынан құралған, дәл сол сияқты, матрёшка қуыршақтары да бірнеше қуыршақ бөліктерінен тұрады. Матриошка миының ең ішкі Дайсон сферасы энергияны тікелей оны қоршаған жұлдыздан алады және жоғары температурада есептеу жүргізе келе көп мөлшерде ысық шығарады. Келесі Дайсон сферасы бұл ысықты сіңіріп, оны есептеу мақсатында пайдаланады, сонымен бірге өзінің ысығын шығарады. Бұл ысық келесі сферада сіңіріледі, және әр сфера алдыңғысына қарағанда төмен температурада сәулеленеді. Осы себепті, көбірек ұяланған Дайсон сфералары бар матриошка миы тиімдірек болады, себебі олар аз ысық энергиясын ысыраптайды. Ішкі қабықтар жұлдыздың температурасына жуық температурада жұмыс істей алады, ал сыртқылары жұлдызаралық кеңістіктің температурасына жақын болады. Мұның іске асыруы үшін қажетті инженерлік талаптар мен ресурстар өте зор.
The concept of a matrioshka brain comes from the idea of using Dyson spheres to power an enormous, star sized computer. The term "matrioshka brain" originates from matryoshka dolls, which are wooden Russian nesting dolls. Matrioshka brains are composed of several Dyson spheres nested inside one another, the same way that matryoshka dolls are composed of multiple nested doll components. The innermost Dyson sphere of the matrioshka brain would draw energy directly from the star it surrounds and give off large amounts of waste heat while computing at a high temperature. The next surrounding Dyson sphere would absorb this waste heat and use it for its computational purposes, all while giving off waste heat of its own. This heat would be absorbed by the next sphere, and so on, with each sphere radiating at a lower temperature than the one before it. For this reason, Matrioshka brains with more nested Dyson spheres would tend to be more efficient, as they would waste less heat energy. The inner shells could run at nearly the same temperature as the star itself, while the outer ones would be close to the temperature of interstellar space. The engineering requirements and resources needed for this would be enormous.
Юпитер миы
"Матриошка миы" термині Роберт Брэдбери Юпитер миына альтернатива ретінде ойлап тапты – бұл матриошка миына ұқсас ұғым, бірақ планеталық масштабта кішірек және сигнал таралуының ең аз кешігуіне оңтайландырылған. Матриошка миының дизайны оның негізгі жұлдызынан алынатын энергияның максималды мөлшері мен сыйымдылығына бағытталған, ал Юпитер миы есептеу жылдамдығына оңтайландырылған. Юпитер миы бүкіл планеталардың және тіпті жұлдыздардың көлеміне дейін жиналынуы мүмкін болатын гипотетикалық компьютерлік материал – компьютроний идеясымен байланысты.
The term "matrioshka brain" was invented by Robert Bradbury as an alternative to the Jupiter brain—a concept similar to the matrioshka brain, but on a smaller planetary scale and optimized for minimal signal propagation delay. A matrioshka brain design is concentrated on sheer capacity and the maximum amount of energy extracted from its source star, while a Jupiter brain is optimized for computational speed. Jupiter brain is related to the idea of the hypothetical material computronium, which could be enmassed to sizes of entire planets and even stars.
Мүмкін болатын пайдаланулар
Мұндай үлкен есептеу ресурсының кейбір мүмкін қолданылу жолдары ұсынылған. Чарльз Стросс өзінің "Акселерандо" романында матриошка миы қолданатын виртуалды шындық кеңістіктерінде адам миын толықтай симуляциялау немесе жүктеу идеясын ұсынды. Стросс тіпті, жеткілікті қуатты түр, жеткілікті өңдеу қуатын пайдаланып, ғалам құрылымына шабуыл жасап, оны манипуляциялай алатынын айтты. Дэймиен Бродерик "Godplayers" (2005) кітабында матриошка миының толыққанды балама ғаламдарды симуляциялауға мүмкіндік беретінін болжайды. Футуролог және трансгуманист автор Андерс Сандберг, Этика және жаңа технологиялар институты жариялаған, матриошка миы сияқты машиналардың үлкен масштабтағы есептеулердің салдарына арналған эссе жазды. Матриошка миы және басқа да мегақұрылыстар, "Орионның қол" атты фантастикалық ғаламда кең таралған тақырып, онда олар суперақыл-ойлармен жасанды құрт тесіктері арқылы байланысты өңдеу түйіндері ретінде қолданылады. Деннис Э. Тейлордың "Жаратылыс өзені" романында репликанттар мен жасанды интеллектіні пайдалану үшін матриошка миын құру туралы айтылады. Эван Кьюридің "Одиссея-1" сериясынан кейінгі жаңа сериясының бастамасы болған "Егілген тұқым" романында Матриошка миы басты қауіп ретінде пайдаланылады. Кьюри әдетте, оқиғаның құрамдас бөліктері үшін адам білімінің шегіндегі технологияларды қолданады. "Expanse" романдары сериясында, ақ ергежейлі жұлдыз жүйесінде Юпитердің мөлшерінен үлкен, "Адро алмазы" деп аталған кристалл сфера табылған. Оны ежелгі Сақина жасаушы өркениет үлкен компьютер және деректерді сақтау архиві ретінде салған. Шамамен бес миллиард жыл бұрын пайда болған Адро алмазы, Адро деп аталатын ақ жұлдыздың айналасында айналады (аты оның айналасындағы жұлдыздан алынған), өте тегіс машиналық бетке ие және тығыз жиналған көміртектен тұрады, сондықтан ол дерлік мөлдір. Көрінетіндей, тастап кетілген, осы құрылысты салған түрлер көп бұрын жойылған.
Some possible uses of such an immense computational resource have been proposed. An idea suggested by Charles Stross, in his novel Accelerando, would be to use it to run perfect simulations or uploads of human minds into virtual reality spaces supported by the matrioshka brain. Stross even went as far as to suggest that a sufficiently powerful species utilizing enough raw processing power could launch attacks upon, and manipulate, the structure of the universe itself. In Godplayers (2005), Damien Broderick surmises that a matrioshka brain would allow simulating entire alternate universes. The futurist and transhumanist author Anders Sandberg wrote an essay speculating on implications of computing on the massive scale of machines such as the matrioshka brain, published by the Institute for Ethics and Emerging Technologies. Matrioshka brains and other megastructures are a common theme in the fictional Orion's Arm universe, where they are used by superintelligences as processing nodes connected by artificial wormholes. The Dennis E. Taylor novel Heaven's River mentions building a Matrioshka brain for use with replicant and artificial intelligence. In the Evan Currie novel, A Seed That Was Sown, the beginning of a new series subsequent to his Odyssey One series, makes use of a Matrioshka Brain as a central threat. Currie routinely uses tech at the edge of human knowledge for story components. In the Expanse novel series, a crystalline sphere the size of Jupiter was found in a white dwarf system, dubbed the Adro Diamond. It was built by the ancient Ring Builder civilization as a massive computer and data storage archive. Estimated to be five billion years old, the Adro Diamond orbits a white dwarf star called Adro (with its name derived from the star it orbits), and possesses a machine perfect smooth surface and is composed of densely packed carbon, making it almost transparent. Seemingly abandoned, the species that built the structure has long been extinct.